1- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.
2- مرکز تحقیقات مدیریت ارائه خدمات سلامت، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران.
3- کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران.
4- کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. ، sabermahany@gmail.com
چکیده: (6 مشاهده)
مقدمه: فناوریهای سلامت اگر چه به بهبود کیفیت خدمات کمک میکند، اما چالشهای مداومی برای سیستمهای سلامت ایجاد میکنند. در این میان توجه به ابعاد اخلاقی، قانونی و حقوقی میتواند از بروز پیامدهای منفی آنها بکاهد. هدف پژوهش حاضر بررسی نحوه پرداختن گزارشهای Health Technology Assessment (HTA) ایران به این ابعاد و استخراج درس آموختههایی از تجارب سایر کشورها درجهت تقویت پیوند HTA به سیاستگذاری فناوریهای سلامت است.
روش ها: این مطالعه بصورت مروری- تطبیقی دو مرحله ای با رویکرد کیفی انجام پذیرفته است. در مرحله مروری گزارشهای HTA انجام شده توسط دفتر ارزیابی فناوری سلامت ایران بصورت سرشماری وارد فاز تحلیل شدند. سپس در مرحله تطبیقی 8 کشور منتخب بر اساس پیشرو بودن در استقرار نهاد HTA مورد مطالعه قرار گرفتند. دادههای حاصل از هر دو مرحله به تفکیک با روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم افزار MAXQDA v20 تحلیل شدند.
یافتهها: هیچکدام از گزارشها از یک چارچوب مناسب برای بررسی ابعاد اخلاقی، قانونی وحقوقی هم در اجرا و هم در گزارش بهره نبرده اند. این در حالی است که همه کشورهای مورد مطالعه پیامدهای اخلاقی، قانونی و حقوقی را بعنوان یکی از اصلی ترین معیارهای تعیین اولویت برای فناوریهایی که باید ارزیابی شوند، در نظر داشتند و استفاده از نتایج HTA در آنها بصورت مشورتی یا اجباری از الزامات سیاستگذاری فناوریهای سلامت هست.
نتیجه گیری: برای ارتقای کارآمدی و اثربخشی HTA در ایران لازم است ابعاد اخلاقی، قانونی و حقوقی بصورت نظام مند در فرایندهای ارزیابی و گزارش دهی لحاظ شوند. این امر میتواند به تصمیمگیری/ سیاستگذاریهای شفافتر، عادلانهتر و مبتنی بر شواهد کمک نموده و اعتبار علمی و مشروعیت اجتماعی آن را افزایش دهد. همچنین تدوین چارچوبهای استاندارد و تعریف سازوکارهای الزام آوربرای استفاده از نتایج HTA در فرایند سیاستگذاری ضروری است.
نوع مقاله:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
سیاست گذاری دریافت: 1405/3/17 | پذیرش: 1405/7/22