در نوبت چاپ
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
احمد آخوندی1 
، شهرام توفیقی2 ، بهار حافظی3
، شهرام توفیقی2 ، بهار حافظی3
1- گروه علوم اقتصادی، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینیشهر، ایران.
2- گروه علوم اقتصادی، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینیشهر، ایران ،shr_tofighi@yahoo.com
3- گروه علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2- گروه علوم اقتصادی، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینیشهر، ایران ،
3- گروه علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
چکیده: (209 مشاهده)
مقدمه: با توجه به رشد جمعیت سالمندان و کمبود زیرساختها و منابع مالی، این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل روابط عرضه و تقاضای منابع در نظام خدمات سالمندی ایران انجام شد.
روش: این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) و اکتشافی در سال ۱۴۰۳ انجام شد. مؤلفههای مقدماتی زیرسیستمهای جمعیت و اقتصاد، تقاضای منابع و عرضه خدمات از طریق مرور کتابخانهای استخراج شدند. سپس، با استفاده از روش دلفی فازی در سه دور متوالی و با مشارکت ۲۰ کارشناس، ۱۱ مؤلفه کلیدی شناسایی گردید. در دور اول، ۱۰ مورد از ۱۱ مؤلفه اولیه تأیید شدند و ۱۵ مؤلفه پیشنهادی توسط کارشناسان (مانند سطح تحصیلات سالمندان و خدمات درمانی سیار) مورد بررسی قرار گرفت. در دور دوم، تنها «میانگین هزینه خدمات سلامت» از میان پیشنهادها تأیید شد. در دور سوم، ۱۱ مؤلفه نهایی با توافق کارشناسان تثبیت گردید. از روش دیمتل جهت تحلیل روابط علّی و تعیین مؤلفههای مؤثر و تأثیرپذیر میان این مؤلفهها استفاده شد.
یافتهها: مطالعه نشان داد مؤلفههایی مانند «نسبت جمعیت سالمند» و «تعداد مراکز تخصصی مراقبت از سالمندان» از جمله مؤلفههای تأثیرپذیر و مؤلفههایی مانند «درآمد سالانه متوسط» و «تعداد بیماران سالمند تحت درمان» از جمله مؤلفههای مؤثر هستند. تحلیل شاخص قدرت اثرگذاری شش عامل در گروه علّی و پنج عامل در گروه معلولی را شناسایی کرد.
نتیجهگیری: این پژوهش چارچوبی ساختاری برای بهبود تخصیص منابع در نظام خدمات سالمندی ایران ارائه داد. نتایج بر اهمیت تقویت عوامل اثرگذار و سرمایهگذاری هدفمند در مؤلفههای زیرساختی اثرپذیر برای بهبود تخصیص منابع و ارتقای کیفیت خدمات سالمندی تأکید میکند.
روش: این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) و اکتشافی در سال ۱۴۰۳ انجام شد. مؤلفههای مقدماتی زیرسیستمهای جمعیت و اقتصاد، تقاضای منابع و عرضه خدمات از طریق مرور کتابخانهای استخراج شدند. سپس، با استفاده از روش دلفی فازی در سه دور متوالی و با مشارکت ۲۰ کارشناس، ۱۱ مؤلفه کلیدی شناسایی گردید. در دور اول، ۱۰ مورد از ۱۱ مؤلفه اولیه تأیید شدند و ۱۵ مؤلفه پیشنهادی توسط کارشناسان (مانند سطح تحصیلات سالمندان و خدمات درمانی سیار) مورد بررسی قرار گرفت. در دور دوم، تنها «میانگین هزینه خدمات سلامت» از میان پیشنهادها تأیید شد. در دور سوم، ۱۱ مؤلفه نهایی با توافق کارشناسان تثبیت گردید. از روش دیمتل جهت تحلیل روابط علّی و تعیین مؤلفههای مؤثر و تأثیرپذیر میان این مؤلفهها استفاده شد.
یافتهها: مطالعه نشان داد مؤلفههایی مانند «نسبت جمعیت سالمند» و «تعداد مراکز تخصصی مراقبت از سالمندان» از جمله مؤلفههای تأثیرپذیر و مؤلفههایی مانند «درآمد سالانه متوسط» و «تعداد بیماران سالمند تحت درمان» از جمله مؤلفههای مؤثر هستند. تحلیل شاخص قدرت اثرگذاری شش عامل در گروه علّی و پنج عامل در گروه معلولی را شناسایی کرد.
نتیجهگیری: این پژوهش چارچوبی ساختاری برای بهبود تخصیص منابع در نظام خدمات سالمندی ایران ارائه داد. نتایج بر اهمیت تقویت عوامل اثرگذار و سرمایهگذاری هدفمند در مؤلفههای زیرساختی اثرپذیر برای بهبود تخصیص منابع و ارتقای کیفیت خدمات سالمندی تأکید میکند.
فهرست منابع
1. Dehghan Banadaki M. Investigating the state of aging in Iran: future prospects and challenges. Monthly Report of the Islamic Parliament Research Center. 2023; 31(4): e19086. Available from: https://report.mrc.ir/article_9583.html
2. Ghasemyani S, Jafari M, Teymourlouy AA, Fadayevatan R. Components of elderly long-term care system in Iran and selected countries: A comparative study. Health Scope. 2021;10(3):e109140. [DOI:10.5812/jhealthscope.109140]
3. Mobasseri K, Ghasemyani S, Khodayari-Zarnaq R, Kousha A. Developing a comprehensive model of home-based long-term care for older people in Iran: a multi-method study. BMC Health Services Research. 2025;25(1):298. [DOI:10.1186/s12913-025-12434-0]
4. Tafesse W, Jemutai J, Mayora C, Margini F. Scoping review of health economics research on refugee health in sub-Saharan Africa. Value in Health Regional Issues. 2024;39:98-106. [DOI:10.1016/j.vhri.2023.10.008]
5. Cui X, Chang CT. Matching and coordination among elderly services, aging, and economy in China. Mathematical Problems in Engineering. 2021;2021:1-11. [DOI:10.1155/2021/5552644]
6. Ma Y. The Relationship Between Aging, Economic Development and Healthcare Expenditure in Japan: An Empirical Analysis. SHS Web of Conferences. 2024; 181. 04012. [DOI:10.1051/shsconf/202418104012]
7. Rani K, Revanth R, Shanmughavadivu N, Flower FLL. Economic soundness and Psychological Well-being among the Elderly. South Asian Journal of Social Sciences and Humanities. 2023;4(2):1-11. [DOI:10.48165/sajssh.2023.4201]
8. You RY, Zhang H, Lu CP. "EN-GAWA SERVICE" Concept for Long-Term Care Service Institution, Tainan YMCA. Environment-Behaviour Proceedings Journal. 2023;8(23):295-301. [DOI:10.21834/ebpj.v8i23.4347]
9. Shen X, Zhou S, Zhang X. Services for Aging Persons in China: Spatial Variations in Supply and Demand. Springer Nature; 2022. [DOI:10.1007/978-3-030-98032-0]
10. Vecillas Martin D, Berruezo Fernández C, Gento Municio AM. Systematic Review of Discrete Event Simulation in Healthcare and Statistics Distributions. Applied Sciences. 2025;15(4):1861. [DOI:10.3390/app15041861]
11. Linnéusson G, Goienetxea Uriarte A. Learning from simulating with system dynamics in healthcare: evaluating closer care strategies for elderly patients. Journal of Simulation. 2023;17(5):557-79. [DOI:10.1080/17477778.2023.2232768]
12. Zhang Y, Zhang M, Hu H, He X. Spatio-temporal characteristics of the supply and demand coupling coordination of elderly care service resources in China. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022;19(16):10397. [DOI:10.3390/ijerph191610397]
13. Maleki, M., Abbaspour, A., Nouri Hekmat, S., Borzoian, S. Identifying approaches and models for predicting physician supply and demand in the health system of OECD countries. Medical Journal of Mashhad university of Medical Sciences, 2024; 67(6): 1558-74 [In Persian]. [DOI:10.22038/mjms.2024.83991.4828]
14. Jafari, F., Asghari Zamani, A., soleimanirad, E. Modeling the Changes in the Population Age Structure with an Emphasis on Medical Services' State (Case Study: Tabriz City). Journal of Urban Structure and Function Studies. 2023; 10(36): 205-231 [In Persian]. [DOI:10.22080/usfs.2023.25061.2341]
15. Mohammadi RK, Shakib MH, Khodam M, Ramezani A. Implementation of fuzzy delphi method in designing AI-based social banking model for Iranian cooperative banks. Fuzzy Optimization and Modeling Journal (FOMJ). 2024; 5(4):76-97. [DOI:10.71808/fomj.2024.1193172]
16. Bahmaei J, Ravangard R, Bahrami MA, Asadollahi A, Bastani P. Policy requirements in promoting older people health care in Iran: A qualitative study. Journal of Education and Health Promotion. 2023;12(1):159. [DOI:10.4103/jehp.jehp_939_22]
17. Jabbari A, Zakeri A, Saghafi F, Hadian M. Iranian health financing system challenges to promote health outcomes: Qualitative study. Journal of Education and Health Promotion. 2023;12(1):149. [DOI:10.4103/jehp.jehp_507_22]
18. Van den Heede K, Bouckaert N, Van de Voorde C. The impact of an ageing population on the required hospital capacity: results from forecast analysis on administrative data. European Geriatric Medicine. 2019;10(5):697-705. [DOI:10.1007/s41999-019-00219-8]
19. Sahoo PM, Rout HS, Jakovljevic M. Consequences of India's population aging to its healthcare financing and provision. Journal of Medical Economics. 2023;26(1):308-15. [DOI:10.1080/13696998.2023.2178164]
20. Abedini A, Irani H R, Yazdani H R. Identify and Prioritize the Critical Success Factors in Pharmaceutical Supply Chain and Distribution Using the DEMETEL Technique. Payavard. 2019; 13 (1):45-59. [In Persian]. http://payavard.tums.ac.ir/article-1-6728-en.html
21. Farhadi P, Niyas M, Shokrpour N, Ravangard R. Prioritizing factors affecting health service quality using integrated fuzzy DEMATEL and ANP: a case of Iran. The Open Public Health Journal. 2020;13(1): 263-272. [In Persian]. [DOI:10.2174/1874944502013010263]
22. Malmir R, Jafari M, Maher A, Hosseini SM, Alimohammadzadeh K. Factors affecting fair access to outpatient services in Iranian healthcare system using Dematel approach. Journal of Iranian Medical Council. 2021;4(4):221-31. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.2645338.2021.4.4.4.1
23. Gupta N, Vrat P, Ojha R. Prioritizing enablers for service quality in healthcare sector-a DEMATEL approach. Journal of Health Organization and Management. 2022;36(5):633-49.
https://doi.org/10.1108/JHOM-06-2021-0222 [DOI:10.1108/jhom-06-2021-0222]
24. Zanjari, N., Elsagh, A. A., sadeghi, R., Nouri, M. Factors Affecting Life Satisfaction of the Elderly People in Tehran. Journal of Social Work Research. 2018; 5(16): 101-26. [In Persian]. [DOI:10.22054/rjsw.2018.11706]
25. Gholipour Z, Gholipour L, Hajnabi K, Mahmoodi M. The Role of Psychological Empowerment in the Prediction of Psychological Well - Being in Health Care Workers ran. Journal of Health Management. 2019; 10(2): 61-72. [In Persian]
26. Liao CH. Evaluating the social marketing success criteria in health promotion: a F-DEMATEL approach. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020;17(17):6317. [DOI:10.3390/ijerph17176317]
27. Akbari M, Alimohamadzadeh K, Maher A, Hosseini SM, Bahadori M. Systematic analysis the barriers to the integration of health insurance in Iran using the dematel approach. Journal of Military Medicine. 2021;23(1):90-101. [DOI:10.30491/JMM.23.1.90]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
