fa تحلیل ساختاری عرضه و تقاضای منابع در نظام خدمات سالمندی ایران با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی دلفی فازی و دیمتل اقتصاد سلامت Health Economics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مقدمه:</span></b><span lang="FA"> با توجه به رشد جمعیت سالمندان و کمبود زیرساخت‌ها و منابع مالی، این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل روابط عرضه و تقاضای منابع در نظام خدمات سالمندی ایران انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش‌:</span></b><span lang="FA"> این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی</span><span lang="FA">&ndash;کمی) و اکتشافی در سال ۱۴۰۳ انجام شد. مؤلفه‌های مقدماتی زیرسیستم‌های جمعیت و اقتصاد، تقاضای منابع و عرضه خدمات از طریق مرور کتابخانه‌ای استخراج شدند. سپس، با استفاده از روش دلفی فازی در سه دور متوالی و با مشارکت ۲۰ کارشناس، ۱۱ مؤلفه کلیدی شناسایی گردید. در دور اول، ۱۰ مورد از ۱۱ مؤلفه اولیه تأیید شدند و ۱۵ مؤلفه پیشنهادی توسط کارشناسان (مانند سطح تحصیلات سالمندان و خدمات درمانی سیار) مورد بررسی قرار گرفت. در دور دوم، تنها &laquo;میانگین هزینه خدمات سلامت&raquo; از میان پیشنهادها تأیید شد. در دور سوم، ۱۱ مؤلفه نهایی با توافق کارشناسان تثبیت گردید. از روش دیمتل جهت تحلیل روابط علّی و تعیین مؤلفه‌های مؤثر و تأثیرپذیر میان این مؤلفه‌ها استفاده شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> مطالعه نشان داد مؤلفه‌هایی مانند &laquo;نسبت جمعیت سالمند&raquo; و &laquo;تعداد مراکز تخصصی مراقبت از سالمندان&raquo; از جمله مؤلفه‌های تأثیرپذیر و مؤلفه‌هایی مانند &laquo;درآمد سالانه متوسط&raquo; و &laquo;تعداد بیماران سالمند تحت درمان&raquo; از جمله مؤلفه‌های مؤثر هستند. تحلیل شاخص قدرت اثرگذاری شش عامل در گروه علّی و پنج عامل در گروه معلولی را شناسایی کرد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b> <span lang="FA">این پژوهش چارچوبی ساختاری برای بهبود تخصیص منابع در نظام خدمات سالمندی ایران ارائه داد. نتایج بر اهمیت تقویت عوامل اثرگذار و سرمایه‌گذاری هدفمند در مؤلفه‌های زیرساختی اثرپذیر برای بهبود تخصیص منابع و ارتقای کیفیت خدمات سالمندی تأکید می‌کند.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Introduction:</b> Given the growth of the elderly population and limited infrastructure and financial resources, this study aimed to identify and analyze the supply&ndash;demand relationships of resources in Iran&rsquo;s elderly care system.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Method:</b> This mixed-method study <strong>was conducted in 2024</strong><b>.</b><b> </b>Preliminary components of the population and economy, resource demand, and service supply subsystems were extracted through a literature review. Then, using the fuzzy Delphi method over three consecutive rounds with 20 experts, 11 key components were identified. In the first round, 10 of the initial 11 components were confirmed, and 15 expert-suggested components (e.g., elderly education level and mobile health services) were evaluated. In the second round, only the average cost of health services was confirmed. In the third round, the final 11 components were finalized by expert consensus. The DEMATEL method was applied to analyze causal relationships and determine the influential and dependent components.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> The study revealed that components such as the proportion of the elderly population and the number of specialized elderly care centers are dependent, whereas components such as average annual income and the number of elderly patients under treatment are influential. Based on the D&minus;R index, six components were classified as influential and five as dependent.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><strong>Conclusion:</strong> This study provides a structural framework for improving resource allocation in Iran&rsquo;s elderly care system. The findings emphasize strengthening influential factors and making targeted investments in dependent infrastructure to improve resource allocation and the quality of elderly care services.</span></span></span></span><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:150%"></span></span></span></span></span></span></div> <div id="gtx-anchor" style="position: absolute; visibility: hidden; left: 20px; top: 167.578px; width: 41.875px; height: 16px;"></div> <div aria-describedby="bubble-5" class="jfk-bubble gtx-bubble" role="alertdialog" style="visibility: visible; left: 26px; top: -45px; opacity: 1;"> <div class="jfk-bubble-content-id" id="bubble-5"><div id="gtx-host" style="min-width: 200px; max-width: 400px;"></div></div> <div aria-label="Close" class="jfk-bubble-closebtn-id jfk-bubble-closebtn" role="button" tabindex="0"></div> <div class="jfk-bubble-arrow-id jfk-bubble-arrow jfk-bubble-arrowdown" style="left: 21px;"><div class="jfk-bubble-arrowimplbefore"></div><div class="jfk-bubble-arrowimplafter"></div></div> </div> <div class="bt-notranslate" id="word-selection-translate-icon"> <div class="bt-notranslate" id="word-selection-translate-icon" style="position: fixed; left: 73.4531px; top: 154.578px; z-index: 2147483647; pointer-events: auto;"> <div style="width: 32px; height: 32px; background: rgb(0, 190, 202); border-radius: 50%; display: flex; align-items: center; justify-content: center; cursor: pointer; box-shadow: rgba(0, 0, 0, 0.15) 0px 2px 8px; transition: transform 0.2s, background-color 0.2s; pointer-events: all;"><svg style="width: 18px; height: 18px; fill: white;" viewbox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><path d="M12.87 15.07l-2.54-2.51.03-.03c1.74-1.94 2.98-4.17 3.71-6.53H17V4h-7V2H8v2H1v1.99h11.17C11.5 7.92 10.44 9.75 9 11.35 8.07 10.32 7.3 9.19 6.69 8h-2c.73 1.63 1.73 3.17 2.98 4.56l-5.09 5.02L4 19l5-5 3.11 3.11.76-2.04zM18.5 10h-2L12 22h2l1.12-3h4.75L21 22h2l-4.5-12zm-2.62 7l1.62-4.33L19.12 17h-3.24z"></path></svg></div> </div> </div> اقتصاد سلامت, تخصیص منابع, سالمند, سیاستگذاری سلامت, خدمات سالمندی Health Economics, Resource Allocation, Aged, Health Policy, Elderly Services 0 0 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5536-1&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Akhondi احمد آخوندی akhondi.ahmad1@gmail.com 11200319475328460036696 0009-0008-8474-9516 No Ph D. Student, Department of Economics, Kho.C., Islamic Azad University, Khomeinishahr, Iran. گروه علوم اقتصادی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، ایران. Shahram Tofighi شهرام توفیقی shr_tofighi@yahoo.com 11200319475328460036697 11200319475328460036697 Yes Assistant Professor, Department of Economics, Kho.C., Islamic Azad University, Khomeinishahr, Iran. گروه علوم اقتصادی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، ایران Bahar Hafezi بهار حافظی hafezi@iaukhsh.ac.ir 11200319475328460036698 11200319475328460036698 No Assistant Professor, Department of Economics, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. گروه علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.