جلد 28، شماره 3 - ( 9-1404 )
جلد 28 شماره 3 صفحات 108-105 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Sheikhtaheri A. A reflection on the technological roles and competencies of medical librarians and health information technology specialists. jha 2025; 28 (3) :105-108
URL: http://jha.iums.ac.ir/article-1-4803-fa.html
URL: http://jha.iums.ac.ir/article-1-4803-fa.html
شیخ طاهری عباس. تأملی بر نقشها و صلاحیتهای فناورانه متخصصین کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی و فناوری اطلاعات سلامت. فصلنامه مدیریت سلامت. 1404; 28 (3) :105-108
گروه مدیریت اطلاعات سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. ، sheikhtaheri.a@iums.ac.ir
واژههای کلیدی: کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، مدیریت اطلاعات سلامت، فناوری اطلاعات سلامت، نقش، صلاحیت، برنامه آموزشی
متن کامل [PDF 334 kb]
(78 دریافت)
| چکیده (HTML) (84 مشاهده)
متن کامل: (20 مشاهده)
تحول نظام سلامت و گسترش کاربرد فناوریهای اطلاعات موجب بازتعریف نقشها و مرزهای حرفهای در حوزههای مختلف سلامت شده است. بر این اساس، مطالعات مختلفی برای بازنگری برنامههای درسی و آموزشی رشتههای مختلف از جمله مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مدیریت اطلاعات سلامت و غیره، و تعریف یا بازتعریف صلاحیتها، مهارتهای حرفهای و نقشها و پستهای سازمانی انجام شده است ]4-1[.
مطالعه اخیر منتشرشده در مجله مدیریت سلامت با عنوان "نقشها و مهارتهای مورد نیاز دانشآموختگان کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی: یک مطالعه کیفی" با مشارکت اعضای هیئت علمی گروههای کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، مدیران و سیاستگذاران حوزه آموزش و منابع انسانی سلامت بهعنوان متولیان ایجاد پستهای سازمانی و تعیین شرح وظایف، دانشآموختگان مقطع کارشناسی ارشد و دانشجویان مقطع دکترای کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، تلاشی ارزشمند در جهت بازاندیشی جایگاه این رشته در پاسخ به نیازهای نوظهور نظام سلامت بهشمار میرود. تمرکز این پژوهش بر دیدگاه خبرگان کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی و تلاش برای ترسیم نقشهای از نقشهای نوین، نقطه قوت مهمی است که میتواند به غنای ادبیات این حوزه و ارتقا نقش حرفهای این رشته کمک کند. در این مطالعه، بهدرستی بر صلاحیتها و نقشهای مهمی چون سازماندهی دانش و مدیریت منابع اطلاعاتی در حوزه سلامت، ارتقاء سواد اطلاعات سلامت، پشتیبانی پژوهش و آموزش، ترجمان دانش، علمسنجی و موارد متنوع دیگر اشاره شده است. در بخش دیگری از یافتههای پژوهش، بر صلاحیتهای حرفهای، نقشها و ردیفهای شغلی چون مدیر اطلاعات سلامت، کارشناس فناوری اطلاعات سلامت در بیمارستانها و مراکز ارائه خدمات سلامت، پرونده سلامت، پرونده الکترونیک سلامت و سامانههای ثبت داده و اطلاعات سلامت بهعنوان بخشی از صلاحیتها و ردیفهای شغلی مورد انتظار جامعه پژوهش برای دانشآموختگان کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی تاکید شده است]5[.
بهنظر میرسد برخی یافتهها نیازمند تامل و بازخوانی در چارچوب گستردهتری از ساختار حرفهای و آموزشی نظام سلامت باشند. بهویژه در بخشهایی که نقشها و صلاحیتهایی در حوزههایی نظیر فناوری اطلاعات سلامت، مدیریت اطلاعات سلامت، انفورماتیک پزشکی و سامانههای اطلاعات سلامت به کتابداران پزشکی نسبت داده شدهاند، توجه به بستر نهادی و تخصصی این حوزهها ضروری است. در نظام آموزش عالی و نظام سلامت ایران، رشتههایی مانند فناوری اطلاعات سلامت، مدیریت اطلاعات سلامت و انفورماتیک پزشکی بهصورت رسمی تعریف شدهاند و دارای برنامههای آموزشی مصوب، اعضای هیئت علمی، گروههای آموزشی و هیات ممتحنه تخصصی است. این رشتهها بهطور مشخص برای پاسخ به نیازهای اجرایی، فنی، تحلیلی و مدیریتی دادهها/اطلاعات سلامت، و سامانهها و فناوریهای اطلاعات اطلاعات سلامت طراحی شدهاند. از این رو، انتساب مستقیم مسئولیتهای حرفهای این حوزهها به رشته کتابداری پزشکی، بدون مشارکت نمایندگان علمی و حرفهای آن رشتهها در فرآیند پژوهش، ممکن است به تداخل مفهومی میان "پشتیبان اطلاعاتی" و "صلاحیتهای تخصصی" منجر شود و لزوما بهمعنای تایید این بخش یافتهها توسط متخصصین مربوطه نیست. کتابداران پزشکی میتوانند نقشهای همکارانه ارزشمندی در پروژههای مرتبط با فناوری اطلاعات سلامت ایفا کنند، همانگونه که آگاهی، دانش و مشارکت سایر کارکنان حوزه سلامت نیز در خصوص فناوریهای اطلاعات سلامت پیشبرنده پذیرش آنها است. بااینحال، این نوع مشارکتها لزوما به معنای پذیرش مسئولیت نقشها و ردیفهای سازمانی مانند مدیر اطلاعات سلامت یا کارشناس فناوری اطلاعات سلامت نیست.
تعریف و بازتعریف نقشها و مسئولیتها، حتی برای نقشها و مسئولیتهای بینرشتهای، بدون مشارکت نمایندگان رسمی تمام رشتههای مرتبط، اعتبار بیرونی نتایج را بهشدت کاهش میدهد و امکان استفاده سیاستگذارانه و اثرگذار نتایج را محدود میکند. بهنظر میرسد گام بعدی در توسعه این خط پژوهشی، انجام فعالیتهای مشترک با مشارکت متخصصان کتابداری پزشکی، مدیریت اطلاعات سلامت، انفورماتیک پزشکی و فناوری اطلاعات سلامت باشد. چنین رویکردی میتواند به تدوین چارچوبهایی واقعبینانه برای تقسیم کار حرفهای و تقویت همکاریهای بینرشتهای منجر شود.
اعلانها
ملاحظات اخلاقی: مورد ندارد.
حمایت مالی: مورد ندارد.
تضاد منافع: عباس شیخطاهری سردبیر مجله مدیریت سلامت میباشد. مورد دیگری برای گزارش وجود ندارد.
سهم نویسندگان: عباس شیخطاهری: مفهومسازی، نگارش-پیشنویس، تایید نهایی
رضایت برای انتشار: مورد ندارد.
دسترسی به دادهها: مورد ندارد.
استفاده از هوش مصنوعی: از ChatGPT برای ویرایش متن انگلیسی استفاده شده است. تمام محتوا ویرایش شده توسط نویسنده و تایید دشه است.
تشکر و قدردانی: مورد ندارد.
مطالعه اخیر منتشرشده در مجله مدیریت سلامت با عنوان "نقشها و مهارتهای مورد نیاز دانشآموختگان کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی: یک مطالعه کیفی" با مشارکت اعضای هیئت علمی گروههای کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، مدیران و سیاستگذاران حوزه آموزش و منابع انسانی سلامت بهعنوان متولیان ایجاد پستهای سازمانی و تعیین شرح وظایف، دانشآموختگان مقطع کارشناسی ارشد و دانشجویان مقطع دکترای کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، تلاشی ارزشمند در جهت بازاندیشی جایگاه این رشته در پاسخ به نیازهای نوظهور نظام سلامت بهشمار میرود. تمرکز این پژوهش بر دیدگاه خبرگان کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی و تلاش برای ترسیم نقشهای از نقشهای نوین، نقطه قوت مهمی است که میتواند به غنای ادبیات این حوزه و ارتقا نقش حرفهای این رشته کمک کند. در این مطالعه، بهدرستی بر صلاحیتها و نقشهای مهمی چون سازماندهی دانش و مدیریت منابع اطلاعاتی در حوزه سلامت، ارتقاء سواد اطلاعات سلامت، پشتیبانی پژوهش و آموزش، ترجمان دانش، علمسنجی و موارد متنوع دیگر اشاره شده است. در بخش دیگری از یافتههای پژوهش، بر صلاحیتهای حرفهای، نقشها و ردیفهای شغلی چون مدیر اطلاعات سلامت، کارشناس فناوری اطلاعات سلامت در بیمارستانها و مراکز ارائه خدمات سلامت، پرونده سلامت، پرونده الکترونیک سلامت و سامانههای ثبت داده و اطلاعات سلامت بهعنوان بخشی از صلاحیتها و ردیفهای شغلی مورد انتظار جامعه پژوهش برای دانشآموختگان کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی تاکید شده است]5[.
بهنظر میرسد برخی یافتهها نیازمند تامل و بازخوانی در چارچوب گستردهتری از ساختار حرفهای و آموزشی نظام سلامت باشند. بهویژه در بخشهایی که نقشها و صلاحیتهایی در حوزههایی نظیر فناوری اطلاعات سلامت، مدیریت اطلاعات سلامت، انفورماتیک پزشکی و سامانههای اطلاعات سلامت به کتابداران پزشکی نسبت داده شدهاند، توجه به بستر نهادی و تخصصی این حوزهها ضروری است. در نظام آموزش عالی و نظام سلامت ایران، رشتههایی مانند فناوری اطلاعات سلامت، مدیریت اطلاعات سلامت و انفورماتیک پزشکی بهصورت رسمی تعریف شدهاند و دارای برنامههای آموزشی مصوب، اعضای هیئت علمی، گروههای آموزشی و هیات ممتحنه تخصصی است. این رشتهها بهطور مشخص برای پاسخ به نیازهای اجرایی، فنی، تحلیلی و مدیریتی دادهها/اطلاعات سلامت، و سامانهها و فناوریهای اطلاعات اطلاعات سلامت طراحی شدهاند. از این رو، انتساب مستقیم مسئولیتهای حرفهای این حوزهها به رشته کتابداری پزشکی، بدون مشارکت نمایندگان علمی و حرفهای آن رشتهها در فرآیند پژوهش، ممکن است به تداخل مفهومی میان "پشتیبان اطلاعاتی" و "صلاحیتهای تخصصی" منجر شود و لزوما بهمعنای تایید این بخش یافتهها توسط متخصصین مربوطه نیست. کتابداران پزشکی میتوانند نقشهای همکارانه ارزشمندی در پروژههای مرتبط با فناوری اطلاعات سلامت ایفا کنند، همانگونه که آگاهی، دانش و مشارکت سایر کارکنان حوزه سلامت نیز در خصوص فناوریهای اطلاعات سلامت پیشبرنده پذیرش آنها است. بااینحال، این نوع مشارکتها لزوما به معنای پذیرش مسئولیت نقشها و ردیفهای سازمانی مانند مدیر اطلاعات سلامت یا کارشناس فناوری اطلاعات سلامت نیست.
تعریف و بازتعریف نقشها و مسئولیتها، حتی برای نقشها و مسئولیتهای بینرشتهای، بدون مشارکت نمایندگان رسمی تمام رشتههای مرتبط، اعتبار بیرونی نتایج را بهشدت کاهش میدهد و امکان استفاده سیاستگذارانه و اثرگذار نتایج را محدود میکند. بهنظر میرسد گام بعدی در توسعه این خط پژوهشی، انجام فعالیتهای مشترک با مشارکت متخصصان کتابداری پزشکی، مدیریت اطلاعات سلامت، انفورماتیک پزشکی و فناوری اطلاعات سلامت باشد. چنین رویکردی میتواند به تدوین چارچوبهایی واقعبینانه برای تقسیم کار حرفهای و تقویت همکاریهای بینرشتهای منجر شود.
اعلانها
ملاحظات اخلاقی: مورد ندارد.
حمایت مالی: مورد ندارد.
تضاد منافع: عباس شیخطاهری سردبیر مجله مدیریت سلامت میباشد. مورد دیگری برای گزارش وجود ندارد.
سهم نویسندگان: عباس شیخطاهری: مفهومسازی، نگارش-پیشنویس، تایید نهایی
رضایت برای انتشار: مورد ندارد.
دسترسی به دادهها: مورد ندارد.
استفاده از هوش مصنوعی: از ChatGPT برای ویرایش متن انگلیسی استفاده شده است. تمام محتوا ویرایش شده توسط نویسنده و تایید دشه است.
تشکر و قدردانی: مورد ندارد.
نوع مقاله: نقد |
موضوع مقاله:
فن آوری اطلاعات سلامت
دریافت: 1404/10/1 | پذیرش: 1404/10/2 | انتشار: 1404/10/3
دریافت: 1404/10/1 | پذیرش: 1404/10/2 | انتشار: 1404/10/3
فهرست منابع
1. Jaafaripooyan E, Alizadeh N, Habibi F, Mehri M, Sajjadi-khasraghi J. Internship program for health services management students: challenges and solutions. Journal of Health Administration 2024; 27 (2) :59-73. doi: [DOI:10.61186/jha.27.2.59]
2. Ahmadi M, Sheikhtaheri A, Tahmasbi F, Eslami Jahromi M, Rangraz Jeddi F. A competency framework for Ph.D. programs in health information management. International Journal of Medical Informatics. 2022;168:104906. [DOI:10.1016/j.ijmedinf.2022.104906]
3. Eslami Jahromi M, Sheikhtaheri A, Tahmasbi F, Ahmadi M, Rangraz Jeddi F. Evaluation of PhD curriculum in health information management: a need for revision. Journal of Modern Medical Information. 2023;8(4):362-73. [DOI:10.32598/JMIS.8.4.2]
4. Sadoughi F, Davaridolatabadi N, Sheikhtaheri A, Maleki M, Shahi M. A comparative study on organizational positions of health management and information technology department of hospitals and proposing a model for Iran. Hormozgan Medical Journal. 2015;19(2):93-9.
5. Zare-Farashabadi F, Daie A, Ghasemi A-H, Nematianarakki L, Panahi S, Shekofteh M, et al. Required roles and skills for master's degree graduates in medical library and information science: a qualitative study. Journal of Health Administration. 2025; 28(3):88-104. https://dx.doi.org/10.61882/jha.28.3.88
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
