در نوبت چاپ
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
الهام شاه بهرامی1 
، سید مسعود موسوی2 ، ناهید خدامی3 ، عارفه وطنی4
، سید مسعود موسوی2 ، ناهید خدامی3 ، عارفه وطنی4
1- مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات مدیریت و سیاست گذاری سلامت، گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ایران. ،m.mousavihp93@gmail.com
3- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ایران.
4- دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد،ایران.
2- مرکز تحقیقات مدیریت و سیاست گذاری سلامت، گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ایران. ،
3- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ایران.
4- دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد،ایران.
چکیده: (37 مشاهده)
مقدمه: مدیریت پایدار زنجیره تأمین دارویی در داروخانههای بیمارستانی، بهعنوان یکی از اجزای حیاتی نظام سلامت، نیازمند رویکردی چندبعدی است. این مطالعه با هدف تحلیل ساختار علّی و روابط متقابل میان عوامل مؤثر بر پایداری زنجیره تأمین دارویی، با در نظر گرفتن ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی، در داروخانههای بیمارستانی شهر یزد ایران انجام شد.
روش ها: این مطالعه کاربردی-تحلیلی در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، عوامل مؤثر بر مدیریت پایدار زنجیره تأمین دارویی با استفاده از پرسشنامهای توسعهیافته بر اساس مدل مرجع عملیات زنجیره تأمین (SCOR) و شامل پنج بعد «قابلیت اطمینان»، «پاسخگویی»، «انعطافپذیری»، «مدیریت هزینهها» و «مدیریت داراییها» شناسایی شدند. روایی محتوایی شاخصها با استفاده از نسبت روایی محتوا (CVR) لاوشه ارزیابی شد و شاخصهای نهایی توسط خبرگان حوزه مدیریت دارویی و خدمات داروخانه بیمارستانی اعتبارسنجی شدند. در مرحله دوم، از روش آزمایشگاه ارزیابی و تصمیمگیری (Fuzzy DEMATEL) برای تعیین روابط علّی و اولویتبندی عوامل اثرگذار استفاده شد.
یافتهها: مدیریت داراییها و مدیریت هزینهها بهعنوان مهمترین ابعاد علّی و اثرگذار شناسایی شدند، در حالی که ابعاد قابلیت اطمینان، پاسخگویی و انعطافپذیری در گروه ابعاد معلول قرار گرفتند. در سطح شاخصها، کمبود نیروی انسانی، ضعف مدیریت ارتباط با توزیعکنندگان، عملکرد ناکارآمد کمیتههای دارویی و ضعف در تحلیل هزینه–درآمد از جمله مهمترین عوامل اثرگذار بودند. نقشه شبکه علّی نیز روابط پیچیده و تأثیرات متقابل میان عوامل شناساییشده را نشان داد.
نتیجهگیری: این مطالعه درک نظاممندی از روابط علّی مؤثر بر زنجیره تأمین پایدار دارویی در داروخانههای بیمارستانی ارائه میدهد. تقویت مدیریت داراییها و هزینهها، بهبود نظامهای مدیریت موجودی و ارتقای هماهنگی سازمانی میتواند به افزایش پایداری، تابآوری و عملکرد عملیاتی زنجیره تأمین دارویی کمک کند.
روش ها: این مطالعه کاربردی-تحلیلی در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، عوامل مؤثر بر مدیریت پایدار زنجیره تأمین دارویی با استفاده از پرسشنامهای توسعهیافته بر اساس مدل مرجع عملیات زنجیره تأمین (SCOR) و شامل پنج بعد «قابلیت اطمینان»، «پاسخگویی»، «انعطافپذیری»، «مدیریت هزینهها» و «مدیریت داراییها» شناسایی شدند. روایی محتوایی شاخصها با استفاده از نسبت روایی محتوا (CVR) لاوشه ارزیابی شد و شاخصهای نهایی توسط خبرگان حوزه مدیریت دارویی و خدمات داروخانه بیمارستانی اعتبارسنجی شدند. در مرحله دوم، از روش آزمایشگاه ارزیابی و تصمیمگیری (Fuzzy DEMATEL) برای تعیین روابط علّی و اولویتبندی عوامل اثرگذار استفاده شد.
یافتهها: مدیریت داراییها و مدیریت هزینهها بهعنوان مهمترین ابعاد علّی و اثرگذار شناسایی شدند، در حالی که ابعاد قابلیت اطمینان، پاسخگویی و انعطافپذیری در گروه ابعاد معلول قرار گرفتند. در سطح شاخصها، کمبود نیروی انسانی، ضعف مدیریت ارتباط با توزیعکنندگان، عملکرد ناکارآمد کمیتههای دارویی و ضعف در تحلیل هزینه–درآمد از جمله مهمترین عوامل اثرگذار بودند. نقشه شبکه علّی نیز روابط پیچیده و تأثیرات متقابل میان عوامل شناساییشده را نشان داد.
نتیجهگیری: این مطالعه درک نظاممندی از روابط علّی مؤثر بر زنجیره تأمین پایدار دارویی در داروخانههای بیمارستانی ارائه میدهد. تقویت مدیریت داراییها و هزینهها، بهبود نظامهای مدیریت موجودی و ارتقای هماهنگی سازمانی میتواند به افزایش پایداری، تابآوری و عملکرد عملیاتی زنجیره تأمین دارویی کمک کند.
واژههای کلیدی: مدیریت زنجیره تأمین پایدار، داروخانه بیمارستانی، تکنیک دیمتل فازی، تحلیل شبکه، زنجیره تأمین دارو
فهرست منابع
1. Jambulingam T, Kathuria R. Antecedents to buyer-supplier coordination in the pharmaceutical supply chain. International Journal of Pharmaceutical and Healthcare Marketing. 2020;14(2):289-303.http://doi.org/10.1108/ijphm-08-2019-0058 [DOI:10.1108/IJPHM-08-2019-0058]
2. Campling N, Breen L, Miller E, Birtwistle J, Richardson A, Bennett M, et al. Issues affecting supply of palliative medicines into community pharmacy: A qualitative study of community pharmacist and pharmaceutical wholesaler/distributor perspectives. Exploratory Research in Clinical and Social Pharmacy. 2022;6:100132. [DOI:10.1016/j.rcsop.2022.100132]
3. Cavicchi C, Vagnoni E. Sustainable business models in hybrids: A conceptual framework for community pharmacies' business owners. Sustainability. 2020;12(19):8125. [DOI:10.3390/su12198125]
4. Lee YH, An D, Baek Y, Yoo K, Hyun S, Park S-K, et al. Factors influencing drug shortages and their resolution in South Korean community pharmacies. Risk Management and Healthcare Policy. 2024:2083-95. [DOI:10.2147/RMHP.S473859]
5. George S, Elrashid S. Inventory management and pharmaceutical supply chain performance of hospital pharmacies in Bahrain: a structural equation modeling approach. Sage Open. 2023;13(1):21582440221149717. [DOI:10.1177/21582440221149717]
6. Rizaldy FM, Handayati Y, Simatupang TM, Okdinawati L, Suharto Y, Ginanjar R. Comparative Analysis of Demand Forecasting Methods to Optimize Supply Chain Efficiency in PharmaHealth Group. International Journal of Current Science Research and Review. 2024;7(08):6271-6. [DOI:10.47191/ijcsrr/V7-i8-40]
7. Bahiru Tefera B, Tilahun Anbessa G. Pharmaceutical supply chain practices and its associated factors in public health facilities, West Gojjam Zone, Ethiopia: Cross-Sectional Study. Hospital Pharmacy. 2022;57(5):622-32. [DOI:10.1177/00185787211067375]
8. Shahbahrami E, Kalhor R, Amerzadeh M, Hasani M, Kiani M. A dynamic management model for sustainable drug supply chain in hospital pharmacies in Iran. BMC Health Services Research. 2024;24(1):1205. [DOI:10.1186/s12913-024-11692-8]
9. Agrawal A, Sharma A, Srivastava PK, Devi M, editors. Moving towards industry 5.0 for sustainable supply chain in the pharmaceutical industry. 2024 11th International conference on computing for sustainable global development (INDIACom); 2024: IEEE. [DOI:10.23919/INDIACom61295.2024.10498268]
10. Ali I, Kannan D. Mapping research on healthcare operations and supply chain management: a topic modelling-based literature review. Annals of Operations Research. 2022;315(1):29-55. [DOI:10.1007/s10479-022-04596-5]
11. Khan F, Ali Y. Implementation of the circular supply chain management in the pharmaceutical industry. Environment, Development and Sustainability. 2022;24(12):13705-31. [DOI:10.1007/s10668-021-02007-6]
12. Kumarswamy S, Sampigerayappa PA. Leveraging Blockchain Technology to Establish a Transparent and Counterfeit-Resistant Pharmaceutical Supply Chain. Journal Européen des Systèmes Automatisés. 2024;57(5). [DOI:10.18280/jesa.570518]
13. Sazvar Z, Tafakkori K, Oladzad N, Nayeri S. A capacity planning approach for sustainable-resilient supply chain network design under uncertainty: A case study of vaccine supply chain. Computers & Industrial Engineering. 2021;159:107406. [DOI:10.1016/j.cie.2021.107406]
14. Sharma A, Kumar D, Arora N. Supply chain risk factor assessment of Indian pharmaceutical industry for performance improvement. International Journal of Productivity and Performance Management. 2022;73(1):119-57.
https://doi.org/10.1108/IJPPM-01-2022-0035 [DOI:10.1108/ijppm-01-2022-0035]
15. Mohajer Tabrizi M, Khojeh Z, Darvishmohammadi T. Designing a drug distribution network using a two-tier genetic algorithm and priority-based coding The case of Adorateb. Research in Production and Operations Management. 2022;13(3):47-75. [in Persian] [DOI:10.22108/jpom.2022.133342.1439]
16. Shahbahrami E, Amoozad Mahdiraji H, Hosseinzadeh M. Prioritizing Determinants of Drug sustainable supply chain management in Hospital Pharmacies. Journal of Health Administration. 2020;23(2):89-101. [in Persian] http://jha.iums.ac.ir/article-1-3316-en.html [DOI:10.29252/jha.23.2.89]
17. Mehralian G, Moosivand A, Emadi S, Asgharian R. Developing a coordination framework for pharmaceutical supply chain: using analytical hierarchy process. International Journal of Logistics Systems and Management. 2017;26(3):277-93. [DOI:10.1504/IJLSM.2017.081961]
18. Nematollahi M, Hosseini-Motlagh S-M, Ignatius J, Goh M, Saghafi Nia M. Coordinating a socially responsible pharmaceutical supply chain under periodic review replenishment policies. Journal of Cleaner Production. 2018;172:2876-91. [DOI:10.1016/j.jclepro.2017.11.126]
19. Jaberidoost M, Nikfar S, Abdollahiasl A, Dinarvand R. Pharmaceutical supply chain risks: a systematic review. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences. 2013;21(1):69. https://doi.org/ 10.1186/2008-2231-21-69 [DOI:10.1186/2008-2231-21-69]
20. Silva AC, Marques CM, de Sousa JP. A simulation approach for the design of more sustainable and resilient supply chains in the pharmaceutical industry. Sustainability. 2023;15(9):7254. [DOI:10.3390/su15097254]
21. Lawshe CH. A quantitative approach to content validity. Personnel psychology1975. Available from: https://parsmodir.com/wp-content/uploads/2015/03/lawshe.pdf
22. Akram W, Joshi R, Haider T, Sharma P, Jain V, Garud N, et al. Blockchain technology: A potential tool for the management of pharma supply chain. Research in Social and Administrative Pharmacy. 2024;20(6):156-64. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1551741124000792 [DOI:10.1016/j.sapharm.2024.02.014]
23. Ivanov D. The Industry 5.0 framework: viability-based integration of the resilience, sustainability, and human-centricity perspectives. International Journal of Production Research. 2023;61(5):1683-95. [DOI:10.1080/00207543.2022.2118892]
24. Rajeev A, Pati RK, Padhi SS, Govindan K. Evolution of sustainability in supply chain management: A literature review. Journal of Cleaner Production. 2017;162:299-314. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652617309514 [DOI:10.1016/j.jclepro.2017.05.026]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
