جلد 28، شماره 3 - ( 9-1404 )
جلد 28 شماره 3 صفحات 124-109 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Panahi S, Ansari N, Hosseini Ghahjavarestani A, Ansari M. Performance evaluation of the central libraries and information centers at the Iranian universities of medical sciences using the balanced scorecard model. jha 2025; 28 (3) :109-124
URL: http://jha.iums.ac.ir/article-1-4691-fa.html
URL: http://jha.iums.ac.ir/article-1-4691-fa.html
پناهی سیروس، انصاری نسیم، حسینی قهجاورستانی عطیه سادات، انصاری معصومه. ارزیابی عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن. فصلنامه مدیریت سلامت. 1404; 28 (3) :109-124
1- گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
2- گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. & کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران&مرکز علم سنجی، معاونت تحقیقات و فناوری، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران. ،masomehansari@gmail.com
2- گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. & کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران&مرکز علم سنجی، معاونت تحقیقات و فناوری، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران. ،
متن کامل [PDF 1215 kb]
(28 دریافت)
| چکیده (HTML) (32 مشاهده)
جدول 1. توزیع فراوانی مشخصات جمعیتشناختی کارکنان
.PNG)
جدول2 . میانگین امتیاز عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه کارکنان و به تفکیک ابعاد کارت امتیازی متوازن
.PNG)
.PNG)
اعلانها
ملاحظات اخلاقی: این تحقیق توسط کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی ایران با کد اخلاق IR.IUMS.REC.1401.137 تأیید شده است. تمام فرایند تحقیق طبق دستورالعملهای مربوطه و طبق اعلامیه هلسینکی انجام شده است. همچنین، طبق تصمیم این کمیته، اخذ رضایت آگاهانه طبق مقررات ملی غیرضروری تلقی شد.
حمایت مالی: پژوهش حاضر با حمایت معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی ایران و کد طرح: ۲۱۹۸۱-37-3-1400 انجام شده است. حامی مالی هیچگونه نقشی در گردآوری و تحلیل داده و نگارش مقاله نداشته است.
تضاد منافع: نویسنده اول در زمان انجام مطالعه، مدیر کتابخانه مرکزی بوده است. سایر نویسندگان اعلام میکنند که هیچ تضاد منافعی ندارند.
مشارکت نویسندگان: سیروس پناهی: مفهومسازی و طراحی مطالعه، روششناسی، نگارش- بررسی و ویرایش، بصریسازی، مدیریت پروژه، تایید نهایی؛ عطیه سادات حسینی قهجاورستانی: گردآوری داده، نگارش- پیش نویس، نگارش- بررسی و ویرایش؛ نسیم انصاری: مفهومسازی و طراحی مطالعه، گردآوری داده، نگارش- پیشنویس، نگارش- بررسی؛ معصومه انصاری: گردآوری داده، نگارش- پیشنویس، نگارش- بررسی و ویرایش، تحلیل داده، بصریسازی، سرپرستی مطالعه. تمام نویسندگان محتوای نسخه نهایی مقاله حاضر را مطالعه، بررسی و تأیید کردند.
رضایت برای انتشار: مورد ندارد.
در دسترس بودن دادهها: تمام دادههای گردآوری و تحلیل شده و در این مقاله گزارش شده است. با این حال، دادههای خام نیز بنا به درخواست معقول از طریق نویسنده مسئول در دسترس هستند.
استفاده از هوش مصنوعی: از هوش مصنوعی در این مقاله استفاده نشده است.
قدردانی: نویسندگان مراتب قدردانی خود را از معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایران به خاطر حمایت از این تحقیق ابراز میدارند.
متن کامل: (7 مشاهده)
مقدمه
در عصر حاضر، مدل کارت امتیازی متوازن یکی از مؤثرترین ابزارها برای ارزیابی عملکرد سازمان به شمار میرود. این روش تمام ابعاد مالی و غیرمالی را بهصورت متعادل مورد سنجش قرار میدهد]1[. بهکارگیری این مدل در کتابخانهها موجب تعیین اولویتهای راهبردی، همسویی فعالیتها با اهداف کلان سازمانی و ارتقای ارتباطات درونسازمانی میشود]4-2[. این مدل، بهعنوان ابزاری برای گزارشدهی عملکرد]5[، منجر به افزایش شفافیت اطلاعات در سطوح مختلف سازمان میشود. ارزیابی عملکرد سازمان طی دهههای اخیر بهعنوان یکی از ابزارهای مهم مدیریتی برای بهبود تحقق مأموریتها و اهداف سازمان مطرح شده است]6[. پیچیدگی ساختارهای درونسازمانی و تغییرات محیطی پیوسته، سازمانها را ناگزیر به برنامهریزی راهبردی و ارزیابی مستمر عملکرد کرده است]6،7[. این فرایند به مدیران کمک میکند تا با دریافت اطلاعات دقیق از وضعیت سازمان]8،9[، رفتار کارکنان و میزان تحقق راهبردهای تدوینشده را ارزیابی نمایند.
کتابخانههای دانشگاهی نیز بهعنوان رکن اساسی فعالیتهای آموزشی و پژوهشی]5[ نقشی محوری در انتقال و تولید دانش ایفا میکنند]10،11[. کتابخانههای علوم پزشکی علاوه بر پشتیبانی از آموزش و پژوهش، نقش مهمی در دسترسی به اطلاعات علمی و تصمیمگیریهای بالینی و درمانی دارند. ازاینرو، سنجش عملکرد آنها در دستیابی به اهداف از پیش تعیینشده اهمیت زیادی دارد. به گفته رابرت کاپلان، زمانی که راهبردهای کتابخانه کمیسازی و قابل اندازهگیری شوند، مسیر تحقق مأموریت و مدیریت منابع شفافتر خواهد بود]12[. رویکردهای سنتی ارزیابی که عمدتاً بر شاخصهای مالی متمرکز بودهاند، قادر به ایجاد پیوند میان عملکرد عملیاتی و اهداف راهبردی نیستند]13[. به همین دلیل، سازمانها از جمله کتابخانهها به سمت استفاده از مدلهای نوین ارزیابی مانند مدل کارت امتیازی متوازن حرکت کردهاند]16-14، 7،8،10[.
رابرت کاپلان و دیوید نورتون مدل کارت امتیازی را در سال 1990 برای ارزیابی علمکرد و برنامهریزی راهبردی در صنعت ایجاد کردند]17[. این روش بهعنوان پایهای برای مدیریت راهبردی، ابتدا برای سازمانهای تجاری و پس از ویرایش توسط نیون در اوایل 2001 بهطور گستردهای برای مؤسسات غیرانتفاعی و دولتی مورد استفاده قرار گرفت]5[. پیشفرض مدل کارت امتیازی متوازن در چارچوب چهار مؤلفه شامل سلامت مالی (تمایل طبیعی به سود)، یادگیری و رشد کارکنان، مشتریان و فرآیندهای داخلی است. این مؤلفهها سازمانها را برای شکل دادن به تفکر راهبردیشان به چالش میکشند]2[. از نظر بعد مالی، توجه به شیوه هزینهکرد منابع مالی و از منظر مشتری توجه به مشتری و رضایت وی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در بعد فرآیندهای داخلی سازمان، سنجشهای کمی و کیفی در مورد خدمات ارائه شده و در بعد رشد و یادگیری، عملکرد سازمان از دید سرمایه انسانی، فناوری، فرهنگ، زیر ساخت سازمانی مورد ارزیابی قرار میگیرد. بهعبارت دیگر چهار عامل مالی، مشتری، یادگیری و فرآیندهای داخلی با هم سنگ بنای اصلی توسعه یک سازمان را تشکیل میدهند و نشان میدهد که سطح مهارت در ابعاد مختلف سازمانی به چه میزان بوده و در نهایت اینکه چگونه باید پیشرفت کند]2[.
از مهمترین مزایای مدل کارت امتیازی متوازن نسبت به روشهای سنتی ارزیابی عملکرد این است که تنها به مسائل مالی سازمان تکیه نمیکند و مؤلفههای غیرمالی را نیز در نظر میگیرد و منعکسکننده تعادل بین شاخصهای برجسته است]1[. فرآیند کارت امتیازی متوازن علاوه بر مدیریت داراییهای ثابت سنتی، به مدیران این امکان را میدهد تا به سرعت تشخیص دهند که آیا در موقعیت کنونی نسبت به موقعیت قبلی بهبودی در عملکرد خود داشتهاند یا خیر]4[. هدف از این مدل، همسویی فعالیتهای کاری با راهبردهای سازمانی، بهبود ارتباطات و ارزیابی عملکرد سازمان]4-2[ با توجه به اهداف راهبردی مورد نظر و در برخی موارد تدوین راهبردهای جدید است.
بهکارگیری کارت امتیازی متوازن در کتابخانهها سبب بهبود کیفیت خدمات، شفافیت عملکرد و کاهش هزینهها میشود]18[. تجربه موفق استفاده از این مدل در کشورهای مختلف از جمله استرالیا، فنلاند، آلمان، سنگاپور، آفریقای جنوبی، آمریکا]19[، پرتغال]20[، دانمارک]21[ و اسکاتلند]22[ گویای ظرفیت بالای آن در ارزیابی نظاممند عملکرد کتابخانهها است. موفقترین نمونهها در آمریکای شمالی مشاهده شدهاند، جایی که این مدل در انواع کتابخانهها و کنسرسیومهای کتابخانهای بهکار رفته است]5[. به باور صاحب نظرانی چون کریب و هوگان، کتابخانهها با استفاده از سیستمهای ارزیابی نوینی همچون کارت امتیازی متوازن، قادر به درک بهتر ارتباطات درونی و بیرونی، تمرکز بر نیازهای اطلاعاتی کاربران و پاسخ سریعتر به تغییرات محیطی خواهند بود]23[. شفافیت درخصوص چگونگی عملکرد کتابخانه، تهیه منابع اطلاعاتی مرتبط و واکنش سریعتر به نیازهای اطلاعاتی، تمرکز بر روی موضوعات مهم و تأثیرگذار و در نهایت کاهش هزینهها می تواند از جمله مزایای به کارگیری مدل کارت امتیازی متوازن در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی باشد.
در ایران، بهمنظور ارزیابی کتابخانههای دانشگاهی از مدلهایی چون سیرز، ای اف کیو ام، سروکوال و لیب کوال و در معدود مطالعات کمی ]27-24[ از مدل کارت امتیازی متوازن استفاده شده است. از بین این مطالعات نیز تنها یک مطالعه در حوزه کتابخانههای علوم پزشکی آن هم در سطح یک دانشگاه ]27[ انجام شده است. بنابراین جستوجوی نظاممند با بهرهگیری از کلیدواژههای فارسی و انگلیسی مرتبط، شواهدی فراهم آورد که نشاندهنده ظرفیت بالقوه این مدل در تحول نظام ارزیابی کتابخانهها است. مطالعات بینالمللی، از جمله پژوهشهای بروی]5[ و رِید]4[، مدل کارت امتیازی متوازن را ابزاری برای توسعه مدیریت راهبردی کتابخانهها معرفی نمودهاند. پژوهشهای کریسر و مانو]14[ و کیم ]16[ نیز بر ضرورت حمایت سازمانی و دقت در انتخاب شاخصهای کلیدی عملکرد تأکید کردهاند و آن را ابزاری برای بهبود همکاری تیمی، کاهش هزینهها و دستیابی به چشماندازهای آینده دانستهاند. در همین راستا، پییِنار و پنزورن]13[ کاربرد این مدل را بهعنوان یک سیستم ارتباطی و یادگیرنده در مدیریت خدمات دانشگاهی برجسته ساختهاند. در مطالعات داخلی نیز تلاشهایی جهت بومیسازی و بهکارگیری این مدل در ارزیابی عملکرد کتابخانهها انجام شده است. حسنزاده و همکاران ]28[ با پیشنهاد ۳۲ شاخص عملکرد در چهار منظر مدل، زمینهساز تدوین چارچوبی ملی برای ارزیابی کتابخانه ملی ایران شدند. پژوهشهایی نظیر زارعی محمودآبادی ]29[ و زابلی و همکاران ]27[ نشان دادند که استفاده از این مدل همراه با رویکردهای نوین و چندوجهی میتواند دیدگاه راهبردی جامعی برای مدیران کتابخانهها فراهم کند. نتایج سایر مطالعات داخلی از جمله حریری و صرافپور ]26[ و نبیزاده و همکاران ]25[ نیز حاکی از آن است که مدل کارت امتیازی متوازن ضمن فراهم آوردن امکان سنجش دقیق عملکرد کتابخانهها، در تقویت ابعاد رضایت کاربر، فرآیندهای داخلی، یادگیری سازمانی و تطابق مالی نقشی مؤثر ایفا میکند.
در مجموع، با توجه به اهمیت نقش کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی کشور در ارتقا دانش و خدمات حوزه سلامت و ضرورت بهبود عملکرد آنها و همچنین کمبود مطالعات گسترده و نظاممند مبتنی بر مدل کارت امتیازی متوازن برای ارزیابی کتابخانهها ضروری است تا از این مدل استفاده شود. از آنجا که مدل کارت امتیازی متوازن امکان همسویی فعالیتهای کتابخانه با اهداف راهبردی، شفافیت عملکرد و بهبود مستمر خدمات را فراهم میکند، انجام پژوهشی جامع در سطح کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران ضروری است تا علاوه بر سنجش دقیق شاخصهای عملکرد، چشم انداز روشنی از اثربخشی و کارایی این نهادهای حیاتی در اتقاء سلامت جامعه ارائه شود و مبنایی برای بهبود مدیریت و تصمیمگیریهای راهبری فراهم کند.
روش ها
پژوهش حاضر، از نظر رویکرد کمی و از نوع کاربردی با روش پیمایشی توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش تمام مدیران و کتابداران کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی ایران در سال 1403 بودند. لازم به ذکر است با توجه به اینکه کتابخانههای مرکزی، محل و مرکز برنامهریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل سایر کتابخانههای اقماری نظیر کتابخانههای دانشکدهای و بیمارستانی است، این کتابخانهها بهعنوان مراکز هدف در پژوهش انتخاب شدند. در این مطالعه، تمام کتابداران و مدیران در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بدون توجه به مقطع و مدرک تحصیلی، جامعه هدف مطالعه بودند. در دانشگاههای فاقد کتابخانه مرکزی مستقل، کتابخانه دانشکده پزشکی آن دانشگاه بهعنوان کتابخانه مرکزی درنظر گرفته شد.
از دو پرسشنامه خوداظهاری (کارکنان و مدیران) که براساس پرسشنامه کارت ارزیابی متوازن کاپلان و نورتون، بومیسازی شده؛ استفاده شد که بخش اول آن شامل سوالات جمعیت شناختی و بخش دوم شامل ابعاد مختلف کارت ارزیابی متوازن (بعد مالی، بعد مشتری، بعد فرآیندهای داخلی و بعد رشد و یادگیری) بر اساس طیف لیکرت بود. روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات اساتید و صاحبنظران (10 نفر از مدیران با تخصص کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی و علم اطلاعات و دانششناسی) ارزیابی و تایید شد. پایایی آن نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ بهترتیب برای پرسشنامه مدیران و کتابداران به میزان 0/863 و 0/946 محاسبه شد (پیوست).
درخصوص مدیران نمونهگیری انجام نشد و کلیه مدیران علاقمند به شرکت در مطالعه مورد بررسی قرار گرفتند ولی نمونهگیری درخصوص کتابداران، از نوع نمونهگیری تصادفی و با استفاده از فرمول کوکران انجام شد. در این فرمول Z=1.96؛ p=q=0.5 و d=0.05 است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران با ضریب اطمینان 90% از مجموع کل 211 کتابدار به تعداد 136 نفر محاسبه شد که 10% نیز بهمنظور احتمال ریزش در نظر گرفته شد. لازم به ذکر است 94 نفر پرسشنامه را تکمیل و ارسال نمودند، از این رو نرخ بازگشت پرسشنامه و 69/12 درصد بود.
.PNG)
لازم به ذکر است که معیار ورود به پژوهش اشتغال به فعالیت در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بهعنوان کتابدار در سال 1403 بدون توجه به مقطع و مدرک تحصیلی و نوع رابطه استخدامی با سازمان بود. اشتغال در سایر کتابخانههای دانشکدهای و بیمارستانی نیز بهعنوان معیار خروج در نظر گرفته شد. طی هماهنگی انجام شده از طریق ارسال ایمیل سازمانی کتابخانه های مرکزی، شبکههای اجتماعی (تلگرام و واتسآپ) و برقراری ارتباط از طریق تماس، پرسشنامهها به مدیران کتابخانههای مرکزی ارسال شد. بعد از گذشت یک هفته، ایمیل یادآوری مجدد ارسال شد. طی ارسال ایمیلهای اصلی و یادآوری، مخزن آنلاین مستمر بررسی میشد تا تعداد پرسشنامههای مربوط به هر مجموعه پایش شود. پس از توزیع و گردآوری پرسشنامهها، دادهها استخراج و با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی (فراوانی)، شاخصهای مرکزی (میانگین) و شاخصهای پراکندگی (انحراف معیار) و شاخصهای آمار استنباطی همچون آزمون تی تحلیل شد.
یافته ها
عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی از دیدگاه کتابداران
تعداد 94 کتابدار شاغل در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی کشور در مطالعه شرکت کردند. 83 درصد آنها زن بودند. بیشترین تعداد در گروه سنی بالاتر از 35 سال و دارای تحصیلات کارشناسی ارشد بودند. کمترین(17%) و بیشترین (38/3%) سابقه کاری بهترتیب 6-10 سال و بالای 15 سال داشتند. بیشترین مشارکت از دانشگاه علوم پزشکی تهران و سپس یزد بود (جدول 1).
عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن و به تفکیک ابعاد چهارگانه ارزیابی شد. میانگین عملکرد مالی 3/96±11، میانگین عملکرد مشتری 3/58±10/56، میانگین عملکرد فرآیندهای داخلی 7/28±22/13و میانگین عملکرد رشد و یادگیری 4/82±13/93 بود. در زمینه "عملکرد مالی" دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با میانگین نمرات عملکرد 17؛ و در زمینه "خدمات مشتری"، "فرآیندهای داخلی" و "یادگیری و رشد"، دانشگاه علوم پزشکی فارس بهترتیب با میانگینهای نمرات عملکرد 17، 36 و 28 در صدر قرار گرفتند. کمترین امتیاز کسب شده در میانگین امتیازهای "عملکرد مالی"، "خدمات مشتری" و "فرآیندهای داخلی" مربوط به دانشگاه علوم پزشکی خراسان بهترتیب با امتیازهای 5، 5 و 11 بود. دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز با میانگین امتیاز 67/8 حائز کمترین میانگین امتیاز کسب شده در "عملکرد رشد و یادگیری" بود (جدول 2).
در عصر حاضر، مدل کارت امتیازی متوازن یکی از مؤثرترین ابزارها برای ارزیابی عملکرد سازمان به شمار میرود. این روش تمام ابعاد مالی و غیرمالی را بهصورت متعادل مورد سنجش قرار میدهد]1[. بهکارگیری این مدل در کتابخانهها موجب تعیین اولویتهای راهبردی، همسویی فعالیتها با اهداف کلان سازمانی و ارتقای ارتباطات درونسازمانی میشود]4-2[. این مدل، بهعنوان ابزاری برای گزارشدهی عملکرد]5[، منجر به افزایش شفافیت اطلاعات در سطوح مختلف سازمان میشود. ارزیابی عملکرد سازمان طی دهههای اخیر بهعنوان یکی از ابزارهای مهم مدیریتی برای بهبود تحقق مأموریتها و اهداف سازمان مطرح شده است]6[. پیچیدگی ساختارهای درونسازمانی و تغییرات محیطی پیوسته، سازمانها را ناگزیر به برنامهریزی راهبردی و ارزیابی مستمر عملکرد کرده است]6،7[. این فرایند به مدیران کمک میکند تا با دریافت اطلاعات دقیق از وضعیت سازمان]8،9[، رفتار کارکنان و میزان تحقق راهبردهای تدوینشده را ارزیابی نمایند.
کتابخانههای دانشگاهی نیز بهعنوان رکن اساسی فعالیتهای آموزشی و پژوهشی]5[ نقشی محوری در انتقال و تولید دانش ایفا میکنند]10،11[. کتابخانههای علوم پزشکی علاوه بر پشتیبانی از آموزش و پژوهش، نقش مهمی در دسترسی به اطلاعات علمی و تصمیمگیریهای بالینی و درمانی دارند. ازاینرو، سنجش عملکرد آنها در دستیابی به اهداف از پیش تعیینشده اهمیت زیادی دارد. به گفته رابرت کاپلان، زمانی که راهبردهای کتابخانه کمیسازی و قابل اندازهگیری شوند، مسیر تحقق مأموریت و مدیریت منابع شفافتر خواهد بود]12[. رویکردهای سنتی ارزیابی که عمدتاً بر شاخصهای مالی متمرکز بودهاند، قادر به ایجاد پیوند میان عملکرد عملیاتی و اهداف راهبردی نیستند]13[. به همین دلیل، سازمانها از جمله کتابخانهها به سمت استفاده از مدلهای نوین ارزیابی مانند مدل کارت امتیازی متوازن حرکت کردهاند]16-14، 7،8،10[.
رابرت کاپلان و دیوید نورتون مدل کارت امتیازی را در سال 1990 برای ارزیابی علمکرد و برنامهریزی راهبردی در صنعت ایجاد کردند]17[. این روش بهعنوان پایهای برای مدیریت راهبردی، ابتدا برای سازمانهای تجاری و پس از ویرایش توسط نیون در اوایل 2001 بهطور گستردهای برای مؤسسات غیرانتفاعی و دولتی مورد استفاده قرار گرفت]5[. پیشفرض مدل کارت امتیازی متوازن در چارچوب چهار مؤلفه شامل سلامت مالی (تمایل طبیعی به سود)، یادگیری و رشد کارکنان، مشتریان و فرآیندهای داخلی است. این مؤلفهها سازمانها را برای شکل دادن به تفکر راهبردیشان به چالش میکشند]2[. از نظر بعد مالی، توجه به شیوه هزینهکرد منابع مالی و از منظر مشتری توجه به مشتری و رضایت وی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در بعد فرآیندهای داخلی سازمان، سنجشهای کمی و کیفی در مورد خدمات ارائه شده و در بعد رشد و یادگیری، عملکرد سازمان از دید سرمایه انسانی، فناوری، فرهنگ، زیر ساخت سازمانی مورد ارزیابی قرار میگیرد. بهعبارت دیگر چهار عامل مالی، مشتری، یادگیری و فرآیندهای داخلی با هم سنگ بنای اصلی توسعه یک سازمان را تشکیل میدهند و نشان میدهد که سطح مهارت در ابعاد مختلف سازمانی به چه میزان بوده و در نهایت اینکه چگونه باید پیشرفت کند]2[.
از مهمترین مزایای مدل کارت امتیازی متوازن نسبت به روشهای سنتی ارزیابی عملکرد این است که تنها به مسائل مالی سازمان تکیه نمیکند و مؤلفههای غیرمالی را نیز در نظر میگیرد و منعکسکننده تعادل بین شاخصهای برجسته است]1[. فرآیند کارت امتیازی متوازن علاوه بر مدیریت داراییهای ثابت سنتی، به مدیران این امکان را میدهد تا به سرعت تشخیص دهند که آیا در موقعیت کنونی نسبت به موقعیت قبلی بهبودی در عملکرد خود داشتهاند یا خیر]4[. هدف از این مدل، همسویی فعالیتهای کاری با راهبردهای سازمانی، بهبود ارتباطات و ارزیابی عملکرد سازمان]4-2[ با توجه به اهداف راهبردی مورد نظر و در برخی موارد تدوین راهبردهای جدید است.
بهکارگیری کارت امتیازی متوازن در کتابخانهها سبب بهبود کیفیت خدمات، شفافیت عملکرد و کاهش هزینهها میشود]18[. تجربه موفق استفاده از این مدل در کشورهای مختلف از جمله استرالیا، فنلاند، آلمان، سنگاپور، آفریقای جنوبی، آمریکا]19[، پرتغال]20[، دانمارک]21[ و اسکاتلند]22[ گویای ظرفیت بالای آن در ارزیابی نظاممند عملکرد کتابخانهها است. موفقترین نمونهها در آمریکای شمالی مشاهده شدهاند، جایی که این مدل در انواع کتابخانهها و کنسرسیومهای کتابخانهای بهکار رفته است]5[. به باور صاحب نظرانی چون کریب و هوگان، کتابخانهها با استفاده از سیستمهای ارزیابی نوینی همچون کارت امتیازی متوازن، قادر به درک بهتر ارتباطات درونی و بیرونی، تمرکز بر نیازهای اطلاعاتی کاربران و پاسخ سریعتر به تغییرات محیطی خواهند بود]23[. شفافیت درخصوص چگونگی عملکرد کتابخانه، تهیه منابع اطلاعاتی مرتبط و واکنش سریعتر به نیازهای اطلاعاتی، تمرکز بر روی موضوعات مهم و تأثیرگذار و در نهایت کاهش هزینهها می تواند از جمله مزایای به کارگیری مدل کارت امتیازی متوازن در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی باشد.
در ایران، بهمنظور ارزیابی کتابخانههای دانشگاهی از مدلهایی چون سیرز، ای اف کیو ام، سروکوال و لیب کوال و در معدود مطالعات کمی ]27-24[ از مدل کارت امتیازی متوازن استفاده شده است. از بین این مطالعات نیز تنها یک مطالعه در حوزه کتابخانههای علوم پزشکی آن هم در سطح یک دانشگاه ]27[ انجام شده است. بنابراین جستوجوی نظاممند با بهرهگیری از کلیدواژههای فارسی و انگلیسی مرتبط، شواهدی فراهم آورد که نشاندهنده ظرفیت بالقوه این مدل در تحول نظام ارزیابی کتابخانهها است. مطالعات بینالمللی، از جمله پژوهشهای بروی]5[ و رِید]4[، مدل کارت امتیازی متوازن را ابزاری برای توسعه مدیریت راهبردی کتابخانهها معرفی نمودهاند. پژوهشهای کریسر و مانو]14[ و کیم ]16[ نیز بر ضرورت حمایت سازمانی و دقت در انتخاب شاخصهای کلیدی عملکرد تأکید کردهاند و آن را ابزاری برای بهبود همکاری تیمی، کاهش هزینهها و دستیابی به چشماندازهای آینده دانستهاند. در همین راستا، پییِنار و پنزورن]13[ کاربرد این مدل را بهعنوان یک سیستم ارتباطی و یادگیرنده در مدیریت خدمات دانشگاهی برجسته ساختهاند. در مطالعات داخلی نیز تلاشهایی جهت بومیسازی و بهکارگیری این مدل در ارزیابی عملکرد کتابخانهها انجام شده است. حسنزاده و همکاران ]28[ با پیشنهاد ۳۲ شاخص عملکرد در چهار منظر مدل، زمینهساز تدوین چارچوبی ملی برای ارزیابی کتابخانه ملی ایران شدند. پژوهشهایی نظیر زارعی محمودآبادی ]29[ و زابلی و همکاران ]27[ نشان دادند که استفاده از این مدل همراه با رویکردهای نوین و چندوجهی میتواند دیدگاه راهبردی جامعی برای مدیران کتابخانهها فراهم کند. نتایج سایر مطالعات داخلی از جمله حریری و صرافپور ]26[ و نبیزاده و همکاران ]25[ نیز حاکی از آن است که مدل کارت امتیازی متوازن ضمن فراهم آوردن امکان سنجش دقیق عملکرد کتابخانهها، در تقویت ابعاد رضایت کاربر، فرآیندهای داخلی، یادگیری سازمانی و تطابق مالی نقشی مؤثر ایفا میکند.
در مجموع، با توجه به اهمیت نقش کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی کشور در ارتقا دانش و خدمات حوزه سلامت و ضرورت بهبود عملکرد آنها و همچنین کمبود مطالعات گسترده و نظاممند مبتنی بر مدل کارت امتیازی متوازن برای ارزیابی کتابخانهها ضروری است تا از این مدل استفاده شود. از آنجا که مدل کارت امتیازی متوازن امکان همسویی فعالیتهای کتابخانه با اهداف راهبردی، شفافیت عملکرد و بهبود مستمر خدمات را فراهم میکند، انجام پژوهشی جامع در سطح کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران ضروری است تا علاوه بر سنجش دقیق شاخصهای عملکرد، چشم انداز روشنی از اثربخشی و کارایی این نهادهای حیاتی در اتقاء سلامت جامعه ارائه شود و مبنایی برای بهبود مدیریت و تصمیمگیریهای راهبری فراهم کند.
روش ها
پژوهش حاضر، از نظر رویکرد کمی و از نوع کاربردی با روش پیمایشی توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش تمام مدیران و کتابداران کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی ایران در سال 1403 بودند. لازم به ذکر است با توجه به اینکه کتابخانههای مرکزی، محل و مرکز برنامهریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل سایر کتابخانههای اقماری نظیر کتابخانههای دانشکدهای و بیمارستانی است، این کتابخانهها بهعنوان مراکز هدف در پژوهش انتخاب شدند. در این مطالعه، تمام کتابداران و مدیران در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بدون توجه به مقطع و مدرک تحصیلی، جامعه هدف مطالعه بودند. در دانشگاههای فاقد کتابخانه مرکزی مستقل، کتابخانه دانشکده پزشکی آن دانشگاه بهعنوان کتابخانه مرکزی درنظر گرفته شد.
از دو پرسشنامه خوداظهاری (کارکنان و مدیران) که براساس پرسشنامه کارت ارزیابی متوازن کاپلان و نورتون، بومیسازی شده؛ استفاده شد که بخش اول آن شامل سوالات جمعیت شناختی و بخش دوم شامل ابعاد مختلف کارت ارزیابی متوازن (بعد مالی، بعد مشتری، بعد فرآیندهای داخلی و بعد رشد و یادگیری) بر اساس طیف لیکرت بود. روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات اساتید و صاحبنظران (10 نفر از مدیران با تخصص کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی و علم اطلاعات و دانششناسی) ارزیابی و تایید شد. پایایی آن نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ بهترتیب برای پرسشنامه مدیران و کتابداران به میزان 0/863 و 0/946 محاسبه شد (پیوست).
درخصوص مدیران نمونهگیری انجام نشد و کلیه مدیران علاقمند به شرکت در مطالعه مورد بررسی قرار گرفتند ولی نمونهگیری درخصوص کتابداران، از نوع نمونهگیری تصادفی و با استفاده از فرمول کوکران انجام شد. در این فرمول Z=1.96؛ p=q=0.5 و d=0.05 است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران با ضریب اطمینان 90% از مجموع کل 211 کتابدار به تعداد 136 نفر محاسبه شد که 10% نیز بهمنظور احتمال ریزش در نظر گرفته شد. لازم به ذکر است 94 نفر پرسشنامه را تکمیل و ارسال نمودند، از این رو نرخ بازگشت پرسشنامه و 69/12 درصد بود.
لازم به ذکر است که معیار ورود به پژوهش اشتغال به فعالیت در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بهعنوان کتابدار در سال 1403 بدون توجه به مقطع و مدرک تحصیلی و نوع رابطه استخدامی با سازمان بود. اشتغال در سایر کتابخانههای دانشکدهای و بیمارستانی نیز بهعنوان معیار خروج در نظر گرفته شد. طی هماهنگی انجام شده از طریق ارسال ایمیل سازمانی کتابخانه های مرکزی، شبکههای اجتماعی (تلگرام و واتسآپ) و برقراری ارتباط از طریق تماس، پرسشنامهها به مدیران کتابخانههای مرکزی ارسال شد. بعد از گذشت یک هفته، ایمیل یادآوری مجدد ارسال شد. طی ارسال ایمیلهای اصلی و یادآوری، مخزن آنلاین مستمر بررسی میشد تا تعداد پرسشنامههای مربوط به هر مجموعه پایش شود. پس از توزیع و گردآوری پرسشنامهها، دادهها استخراج و با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی (فراوانی)، شاخصهای مرکزی (میانگین) و شاخصهای پراکندگی (انحراف معیار) و شاخصهای آمار استنباطی همچون آزمون تی تحلیل شد.
یافته ها
عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی از دیدگاه کتابداران
تعداد 94 کتابدار شاغل در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی کشور در مطالعه شرکت کردند. 83 درصد آنها زن بودند. بیشترین تعداد در گروه سنی بالاتر از 35 سال و دارای تحصیلات کارشناسی ارشد بودند. کمترین(17%) و بیشترین (38/3%) سابقه کاری بهترتیب 6-10 سال و بالای 15 سال داشتند. بیشترین مشارکت از دانشگاه علوم پزشکی تهران و سپس یزد بود (جدول 1).
عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن و به تفکیک ابعاد چهارگانه ارزیابی شد. میانگین عملکرد مالی 3/96±11، میانگین عملکرد مشتری 3/58±10/56، میانگین عملکرد فرآیندهای داخلی 7/28±22/13و میانگین عملکرد رشد و یادگیری 4/82±13/93 بود. در زمینه "عملکرد مالی" دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با میانگین نمرات عملکرد 17؛ و در زمینه "خدمات مشتری"، "فرآیندهای داخلی" و "یادگیری و رشد"، دانشگاه علوم پزشکی فارس بهترتیب با میانگینهای نمرات عملکرد 17، 36 و 28 در صدر قرار گرفتند. کمترین امتیاز کسب شده در میانگین امتیازهای "عملکرد مالی"، "خدمات مشتری" و "فرآیندهای داخلی" مربوط به دانشگاه علوم پزشکی خراسان بهترتیب با امتیازهای 5، 5 و 11 بود. دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز با میانگین امتیاز 67/8 حائز کمترین میانگین امتیاز کسب شده در "عملکرد رشد و یادگیری" بود (جدول 2).
جدول 1. توزیع فراوانی مشخصات جمعیتشناختی کارکنان
جدول2 . میانگین امتیاز عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه کارکنان و به تفکیک ابعاد کارت امتیازی متوازن
براساس نتایج حاصل از آزمون تی تکنمونه ای میتوان نتیجه گرفت که عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه کارکنان و از "منظر مالی"، "مشتری"، "فرآیندهای داخلی" و "رشد و یادگیری" در سطح "ضعیف" است. اختلاف معنیداری بین میانگین عملکرد از منظر مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری با نقطه آزمون مشاهده شد و با توجه به اختلاف میانگینها میتوان وضعیت نامطلوب عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران را از دیدگاه کارکنان و از منظر مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری مشاهده نمود (جدول 3).
جدول3. نتایج آزمون تی تکنمونهای از دیدگاه کارکنان و به تفکیک ابعاد کارت امتیازی متوازن
.PNG)
*معنی داری در سطح 0/05
*معنی داری در سطح 0/05
عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی از دیدگاه مدیران کتابخانه ها و مراکز اطلاعرسانی
تعداد 25 مدیر شاغل در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی کشور در این مطالعه شرکت کردند. 40درصد از مدیران زن بودند؛ 4 درصد دارای مدرک کارشناسی، 52 درصد مدرک کارشناسی ارشد و 44 درصد تحصیلات دکترا داشتند. میانگین سابقه کاری مدیران 15/12 با انحراف معیار 7/96 سال بود؛ بیشترین و کمترین سابقه کاری گزارش شده بهترتیب 27 و یک سال بود.
توزیع امتیاز عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن و به تفکیک ابعاد از دیدگاه مدیران به شرح زیر است (جدول 4). میانگین امتیاز کسب شده درخصوص عملکرد مالی 7/36±26/72 در بازه 13-44، میانگین عملکرد مشتری 36/6±17/3 در بازه 8-23، میانگین عملکرد فرآیندهای داخلی 2/65±12/76 در بازه 7-18 و میانگین عملکرد رشد و یادگیری2/89 ± 8/96 در بازه 4-15 بود. کمینه و بیشینه امتیاز کسب شده در خصوص مؤلفههای عملکرد مالی (13 و 44)، عملکرد مشتری (8 و 23)، فرآیندهای داخلی (7 و 18) و عملکرد رشد و یادگیری (4 و 15) بود.
براساس نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونهای میتوان نتیجه گرفت که عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه مدیران و از منظر مؤلفههای عملکرد مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری در سطح ضعیف است. اختلاف معنیداری بین میانگین عملکرد از منظر مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری با نقطه آزمون مشاهده شد و با توجه به اختلاف میانگینها میتوان وضعیت نامطلوب عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه مدیران و از منظر مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری را مشاهده نمود. اختلاف معنیداری بین نمره عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی از منظر مالی مشاهده نشد، به عبارت دیگر عملکرد کتابخانهها از منظر مالی و از دید مدیران در حد متوسط بود (جدول 1 پیوست).
مقایسه نظر مدیران و کارکنان
برای مقایسه نظر مدیران و کارکنان از آزمون تی مستقل استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنیداری بین مدیران و کارکنان از هر چهار منظر وجود دارد. میانگین نمره مدیران از دو منظر عملکرد مالی و مشتری از میانگین نمره کارکنان بیشتر بود ولی در دو منظر عملکرد فرآیندهای داخلی و عملکرد رشد و یادگیری، میانگین نمره کارکنان بیشتر از مدیران بود که این تفاوتها از نظر آماری معنیدار بود (جدول 2 پیوست).
.PNG)
تعداد 25 مدیر شاغل در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی کشور در این مطالعه شرکت کردند. 40درصد از مدیران زن بودند؛ 4 درصد دارای مدرک کارشناسی، 52 درصد مدرک کارشناسی ارشد و 44 درصد تحصیلات دکترا داشتند. میانگین سابقه کاری مدیران 15/12 با انحراف معیار 7/96 سال بود؛ بیشترین و کمترین سابقه کاری گزارش شده بهترتیب 27 و یک سال بود.
توزیع امتیاز عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن و به تفکیک ابعاد از دیدگاه مدیران به شرح زیر است (جدول 4). میانگین امتیاز کسب شده درخصوص عملکرد مالی 7/36±26/72 در بازه 13-44، میانگین عملکرد مشتری 36/6±17/3 در بازه 8-23، میانگین عملکرد فرآیندهای داخلی 2/65±12/76 در بازه 7-18 و میانگین عملکرد رشد و یادگیری2/89 ± 8/96 در بازه 4-15 بود. کمینه و بیشینه امتیاز کسب شده در خصوص مؤلفههای عملکرد مالی (13 و 44)، عملکرد مشتری (8 و 23)، فرآیندهای داخلی (7 و 18) و عملکرد رشد و یادگیری (4 و 15) بود.
براساس نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونهای میتوان نتیجه گرفت که عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه مدیران و از منظر مؤلفههای عملکرد مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری در سطح ضعیف است. اختلاف معنیداری بین میانگین عملکرد از منظر مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری با نقطه آزمون مشاهده شد و با توجه به اختلاف میانگینها میتوان وضعیت نامطلوب عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه مدیران و از منظر مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری را مشاهده نمود. اختلاف معنیداری بین نمره عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی از منظر مالی مشاهده نشد، به عبارت دیگر عملکرد کتابخانهها از منظر مالی و از دید مدیران در حد متوسط بود (جدول 1 پیوست).
مقایسه نظر مدیران و کارکنان
برای مقایسه نظر مدیران و کارکنان از آزمون تی مستقل استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنیداری بین مدیران و کارکنان از هر چهار منظر وجود دارد. میانگین نمره مدیران از دو منظر عملکرد مالی و مشتری از میانگین نمره کارکنان بیشتر بود ولی در دو منظر عملکرد فرآیندهای داخلی و عملکرد رشد و یادگیری، میانگین نمره کارکنان بیشتر از مدیران بود که این تفاوتها از نظر آماری معنیدار بود (جدول 2 پیوست).
بحث
ارزیابی عملکرد کتابخانهها با استفاده از مدل کارت امتیازی متوازن به کتابخانهها کمک میکند تا به شیوهای مؤثر و چند بعدی به تحلیل و بهبود عملکرد خود بپردازند. این مدل، با تمرکز بر چهار جنبه کلیدی مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و یادگیری و رشد، به شناسایی نقاط قوت و ضعف در عملکرد کتابخانهها میپردازد و به آنها امکان میدهد تا اهداف راهبردی خود را تعیین و پیگیری کنند. مطالعات مختلف نیز نشان دادند که استفاده از مدل کارت امتیازی متوازن یکی از بهترین روشها در ارزیابی عملکرد سازمانها و کتابخانهها است]26،30-32[.
نتایج مطالعه حاضر نشان میدهد که عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه مدیران و کارکنان درخصوص ابعاد مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری در سطح ضعیف است. دیدگاه مدیران و کارکنان درخصوص تامین بودجه و مدیریت مالی متفاوت بود، بهطوری که کارکنان عملکرد کتابخانهها را ضعیف و مدیران در سطح متوسط بیان نمودند. این امر نشان دهنده آن است که عملکرد دانشگاههای علوم پزشکی کشور از بعد مالی نامتوازن است. پژوهش مرادی و همکاران]32[ نشان داد که عملکرد کتابخانههای دانشگاه رازی در بعد مشتری قابل قبول و متوازن است که با نتایج پژوهش حاضر مغایرت دارد. در ارزیابی انجام شده در کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز ارزیابی کلی عملکرد در محور اثربخشی که شامل بعد مالی نیز بود، متوسط ارزیابی شد و نتایج نشان داد که این محور ابعاد گوناگونی دارد که در برخی شرایط در حد متوسط و در برخی ابعاد در حد مطلوب بوده است]27[. این تفاوت در دیدگاهها میتواند به عوامل متعددی از جمله سطح دسترسی مدیران و کارکنان به اطلاعات مالی، میزان شفافیت تخصیص بودجه و همچنین تفاوت در درک اهمیت منابع مالی برای بهبود عملکرد از نظر کارکنان و مدیران بازگردد. بهعبارتی، مدیران با توجه به تجربه مدیریت خود بهبودهای نسبی در بخش مالی را مشاهده کنند، درحالی که ممکن است کارکنان بهدلیل محدودیتهای عملیاتی و کمبود منابع این موضوع را کمتر درک نمایند. این تحلیل حاکی از آن است که عدم هماهنگی در ارتباطات مالی و برنامهریزی راهبردی یکی از ریشههای اصلی عملکرد نامتوازن مالی در کتابخانههای علوم پزشکی کشور است.
نتایج درخصوص برآوردن نیازهای کاربران و ارائه خدمات نشاندهنده آن است که ارائه خدمات به مشتریان بهصورت معناداری نامتوازن ارزیابی شده است و کتابخانههای علوم پزشکی در این بعد عملکرد مطلوبی ندارند. این یافتهها با مطالعه مرادی و همکاران ]32[ مغایرت دارد که اظهار داشتند عملکرد کتابخانهها در بعد مشتری تا حد زیادی قابل قبول و متوازن است،و برخی زیرمجموعهها مانند نارضایتی از بهروز نبودن منابع و درصد جستجوهای ناموفق بالا بوده است. مطالعه زابلی و همکاران ]27[ نیز برخلاف یافتههای حاضر سطح ارائه خدمات در کتابخانه را متوسط ارزیابی نموده است. این موضوع میتواند ناشی از کمبود منابع مالی کافی و ضعف در تحلیل نیازهای کاربران و عدم بهکارگیری فناوریهای نوین برای تسهیل دسترسی به اطلاعات باشد. از آنجایی که کاربران مهمترین نقش را در خدماترسانی کتابخانهها ایفا میکنند، توجه به نیازهای متنوع کاربران مختلف اعم از دانشجویان، کارمندان و اعضای هیات علمی میتواند عامل موثری در رضایتمندی، بهبود فرآیندهای نیازسنجی و ارائه خدمات به آنها باشد.
یافتههای پژوهش حاضر درخصوص فرآیندهای داخلی کتابخانهها نشان داد که فرآیندهای داخلی کتابخانه شامل تعاملات بینکارکنان، عملکرد آنها در انجام امور و فرآیندها و کارآیی فرآیندها در حد نامطلوب و ضعیف است. این نتایج نیز با مطالعه زابلی و همکاران]27[ همراستا نیست. بهنظر میرسد فقدان آموزشهای هدفمند، نبود استانداردهای شفاف کاری و ضعف در بهرهگیری از فناوریهای نوین مدیریت اطلاعات از عوامل اصلی کاهش کارایی داخلی در سازمانهایی مانند کتابخانهها است. نتایچ مطالعه مرادی ]32[ نیز همسو با مطالعه حاضر به نامتوازن بودن فرآیندهای داخلی کتابخانه اشاره کرده است. در نتیجه، میتوان با بررسی زیرساختها و منابع موجود و سرمایهگذاری در توسعه حرفهای کارکنان و فرهنگ سازمانی آنها، عملکرد داخلی کتابخانهها را بهبود بخشید. آخرین بعد در ارزیابی کتابخانهها با استفاده از کارت امتیازی متوازن بعد رشد و یادگیری است که عواملی مانند آموزشهای جامع به کارکنان و یادگیری آنها، استفاده از فناوریهای نوین و راهبردهای فرهنگ سازمانی و جذب نیرو را مورد ارزیابی قرار میدهد. نتایج مطالعه حاضر در این خصوص از نظر کارکنان و مدیران نشان داد که عملکرد کتابخانهها در سطح "ضعیف" است که این نتایج با یافته مطالعه مرادی و همکاران همراستا است]32[. زابلی و همکاران]27[ وضعیت کتابخانههای علوم پزشکی کرمان در محور توسعه کارکنان و خدمات الکترونیکی را متوسط گزارش کردند]27[ که با یافتههای این پژوهش مغایرت داشت. مطالعهای دیگر با ارزیابی ابعاد مدل کارت امتیازی متوازن در کتابخانههای تخصصی کشور نشان داده است که کتابخانهها بهرغم عملکرد ضعیف مالی، در ابعاد دیگر مانند فرآیندهای داخلی، مشتری و رشد و توانمندسازی از روند مطلوبی برخوردار بودند]26[ که این نتایج در خصوص بعد مالی با نتایج مطالعه حاضر همراستا و با یافتههای مطالعه درخصوص سایر ابعاد در مغایرت است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که کتابخانههای علوم پزشکی کشور به آموزش کارکنان و توسعه رفتارهای مطلوب در فرهنگ سازمانی مانند همکاریهای تیمی اهمیت کمی می دهند و عملکرد آنها در این بعد ضعیف است.
محدودیتها
ابزار و روش گردآوری دادهها در این پژوهش پرسشنامه بود. بهرغم یادآوری و پیگیری متعدد، عدم مشارکت برخی افراد مورد مطالعه مخصوصاً در طیف مدیران در روند مطالعه وجود داشت که سعی شد با پیگیریهای مداوم، تماس تلفنی و حتی مراجعه حضوری رفع شود. از سوی دیگر، نظر به جمعآوری اطلاعات به صورت خوداظهاری، همچنین محدود بودن تعداد کتابداران مورد پرسش، نتایج منتج از پژوهش قابل تعمیم به تمام کتابداران کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی نمیباشد.
نتیجهگیری
در مدل کارت امتیازی متوازن مهمترین بعد، بعد مشتری است که باید در صدر ارزیابی قرار گیرد زیرا دیدگاه کاربران باعث میشود تا فعالیتهای دیگر نیز نتیجه مطلوبی به همراه داشته باشد. این امر با تقویت سازوکارهای بازخورد مستمر از طریق تکمیل پرسشنامه یا دریافت نیازهای اطلاعاتی کاربران در مشاورههای اطلاعاتی جهت بهبود مستمر خدمات و برآورده ساختن نیازهای متنوع آنها قابل جبران و تقویت است. از سوی دیگر دستیابی به رشد و تکامل قابل قبول در سطح کتابخانههای دانشگاهی نیازمند فراهمآوری مهارتهای اطلاعاتی مانند کلاسهای توانمندسازی کارکنان با محوریت فناوریهای اطلاعاتی نوین و مدیریت منابع اطلاعاتی، توسعه فرهنگ سازمانی مبتنی بر کار تیمی و نوآوری از طریق برنامههای انگیزشی و ارتقای مستمر کارکنان، افزایش منابع و امکانات مورد استفاده کاربران در کتابخانهها و استخدام نیروهای ماهر و توسعه و حفظ آنها است. در این خصوص بهنظر میرسد با توجه به نتایج درخصوص سن بالای کارکنان (میانگین بالای 35 سال) و سابقهکاری طولانی مدت آنها، برگزاری دورههای آموزشی ضمن خدمت کارکنان در حوزه فناوریهای نوین باید در اولویت قرار گیرد تا بتوانند خدمات بهتری را ارئه دهند. همچنین، پیشنهاد میشود در بعد مالی یک نظام شفاف تخصیص بودجه به گونهای طراحی شود که کارکنان نیز از آن مطلع بوده و امکان پیگیری منابع از مدیران و مسئولان را داشته باشند تا کارکنان نیز با درک تمام جزئیات و بینش درست درخصوص منابع و بودجه اظهار نظر نمایند. مدل کارت امتیازی متوازن با ارائه یک چارچوب چندبعدی، ابزاری قدرتمند برای مدیریت راهبردی کتابخانهها است که میتواند با تلفیق دادههای کمی و تحلیلهای مدیریتی، زمینه بهبود کیفیت خدمات، افزایش رضایت کاربران و بهبود کارایی را فراهم آورد. این مدل، در صورت پیادهسازی موثر، کمک میکند تا کتابخانههای علوم پزشکی به پایگاههای دانش پویا تبدیل شده و نقش حیاتی خود را در توسعه سلامت جامعه به خوبی ایفا کنند.
با توجه به یافتهها و محدودیتهای پژوهش حاضر، پیشنهاد میشود مطالعات آینده با گسترش جامعه آماری به سایر دانشگاهها، بهکارگیری روشهای پژوهش ترکیبی و تحلیل روابط میان ابعاد مدل کارت امتیازی متوازن انجام گیرد. همچنین، طراحی شاخصهای بومی عملکرد برای کتابخانههای علوم پزشکی، بررسی نقش آموزش و توانمندسازی کارکنان و مطالعه اثر فناوریهای نوین در بهبود عملکرد کتابخانهها توصیه میشود. افزونبراین، انجام پژوهشهای طولی برای
ارزیابی عملکرد کتابخانهها با استفاده از مدل کارت امتیازی متوازن به کتابخانهها کمک میکند تا به شیوهای مؤثر و چند بعدی به تحلیل و بهبود عملکرد خود بپردازند. این مدل، با تمرکز بر چهار جنبه کلیدی مالی، مشتری، فرآیندهای داخلی و یادگیری و رشد، به شناسایی نقاط قوت و ضعف در عملکرد کتابخانهها میپردازد و به آنها امکان میدهد تا اهداف راهبردی خود را تعیین و پیگیری کنند. مطالعات مختلف نیز نشان دادند که استفاده از مدل کارت امتیازی متوازن یکی از بهترین روشها در ارزیابی عملکرد سازمانها و کتابخانهها است]26،30-32[.
نتایج مطالعه حاضر نشان میدهد که عملکرد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران از دیدگاه مدیران و کارکنان درخصوص ابعاد مشتری، فرآیندهای داخلی و رشد و یادگیری در سطح ضعیف است. دیدگاه مدیران و کارکنان درخصوص تامین بودجه و مدیریت مالی متفاوت بود، بهطوری که کارکنان عملکرد کتابخانهها را ضعیف و مدیران در سطح متوسط بیان نمودند. این امر نشان دهنده آن است که عملکرد دانشگاههای علوم پزشکی کشور از بعد مالی نامتوازن است. پژوهش مرادی و همکاران]32[ نشان داد که عملکرد کتابخانههای دانشگاه رازی در بعد مشتری قابل قبول و متوازن است که با نتایج پژوهش حاضر مغایرت دارد. در ارزیابی انجام شده در کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز ارزیابی کلی عملکرد در محور اثربخشی که شامل بعد مالی نیز بود، متوسط ارزیابی شد و نتایج نشان داد که این محور ابعاد گوناگونی دارد که در برخی شرایط در حد متوسط و در برخی ابعاد در حد مطلوب بوده است]27[. این تفاوت در دیدگاهها میتواند به عوامل متعددی از جمله سطح دسترسی مدیران و کارکنان به اطلاعات مالی، میزان شفافیت تخصیص بودجه و همچنین تفاوت در درک اهمیت منابع مالی برای بهبود عملکرد از نظر کارکنان و مدیران بازگردد. بهعبارتی، مدیران با توجه به تجربه مدیریت خود بهبودهای نسبی در بخش مالی را مشاهده کنند، درحالی که ممکن است کارکنان بهدلیل محدودیتهای عملیاتی و کمبود منابع این موضوع را کمتر درک نمایند. این تحلیل حاکی از آن است که عدم هماهنگی در ارتباطات مالی و برنامهریزی راهبردی یکی از ریشههای اصلی عملکرد نامتوازن مالی در کتابخانههای علوم پزشکی کشور است.
نتایج درخصوص برآوردن نیازهای کاربران و ارائه خدمات نشاندهنده آن است که ارائه خدمات به مشتریان بهصورت معناداری نامتوازن ارزیابی شده است و کتابخانههای علوم پزشکی در این بعد عملکرد مطلوبی ندارند. این یافتهها با مطالعه مرادی و همکاران ]32[ مغایرت دارد که اظهار داشتند عملکرد کتابخانهها در بعد مشتری تا حد زیادی قابل قبول و متوازن است،و برخی زیرمجموعهها مانند نارضایتی از بهروز نبودن منابع و درصد جستجوهای ناموفق بالا بوده است. مطالعه زابلی و همکاران ]27[ نیز برخلاف یافتههای حاضر سطح ارائه خدمات در کتابخانه را متوسط ارزیابی نموده است. این موضوع میتواند ناشی از کمبود منابع مالی کافی و ضعف در تحلیل نیازهای کاربران و عدم بهکارگیری فناوریهای نوین برای تسهیل دسترسی به اطلاعات باشد. از آنجایی که کاربران مهمترین نقش را در خدماترسانی کتابخانهها ایفا میکنند، توجه به نیازهای متنوع کاربران مختلف اعم از دانشجویان، کارمندان و اعضای هیات علمی میتواند عامل موثری در رضایتمندی، بهبود فرآیندهای نیازسنجی و ارائه خدمات به آنها باشد.
یافتههای پژوهش حاضر درخصوص فرآیندهای داخلی کتابخانهها نشان داد که فرآیندهای داخلی کتابخانه شامل تعاملات بینکارکنان، عملکرد آنها در انجام امور و فرآیندها و کارآیی فرآیندها در حد نامطلوب و ضعیف است. این نتایج نیز با مطالعه زابلی و همکاران]27[ همراستا نیست. بهنظر میرسد فقدان آموزشهای هدفمند، نبود استانداردهای شفاف کاری و ضعف در بهرهگیری از فناوریهای نوین مدیریت اطلاعات از عوامل اصلی کاهش کارایی داخلی در سازمانهایی مانند کتابخانهها است. نتایچ مطالعه مرادی ]32[ نیز همسو با مطالعه حاضر به نامتوازن بودن فرآیندهای داخلی کتابخانه اشاره کرده است. در نتیجه، میتوان با بررسی زیرساختها و منابع موجود و سرمایهگذاری در توسعه حرفهای کارکنان و فرهنگ سازمانی آنها، عملکرد داخلی کتابخانهها را بهبود بخشید. آخرین بعد در ارزیابی کتابخانهها با استفاده از کارت امتیازی متوازن بعد رشد و یادگیری است که عواملی مانند آموزشهای جامع به کارکنان و یادگیری آنها، استفاده از فناوریهای نوین و راهبردهای فرهنگ سازمانی و جذب نیرو را مورد ارزیابی قرار میدهد. نتایج مطالعه حاضر در این خصوص از نظر کارکنان و مدیران نشان داد که عملکرد کتابخانهها در سطح "ضعیف" است که این نتایج با یافته مطالعه مرادی و همکاران همراستا است]32[. زابلی و همکاران]27[ وضعیت کتابخانههای علوم پزشکی کرمان در محور توسعه کارکنان و خدمات الکترونیکی را متوسط گزارش کردند]27[ که با یافتههای این پژوهش مغایرت داشت. مطالعهای دیگر با ارزیابی ابعاد مدل کارت امتیازی متوازن در کتابخانههای تخصصی کشور نشان داده است که کتابخانهها بهرغم عملکرد ضعیف مالی، در ابعاد دیگر مانند فرآیندهای داخلی، مشتری و رشد و توانمندسازی از روند مطلوبی برخوردار بودند]26[ که این نتایج در خصوص بعد مالی با نتایج مطالعه حاضر همراستا و با یافتههای مطالعه درخصوص سایر ابعاد در مغایرت است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که کتابخانههای علوم پزشکی کشور به آموزش کارکنان و توسعه رفتارهای مطلوب در فرهنگ سازمانی مانند همکاریهای تیمی اهمیت کمی می دهند و عملکرد آنها در این بعد ضعیف است.
محدودیتها
ابزار و روش گردآوری دادهها در این پژوهش پرسشنامه بود. بهرغم یادآوری و پیگیری متعدد، عدم مشارکت برخی افراد مورد مطالعه مخصوصاً در طیف مدیران در روند مطالعه وجود داشت که سعی شد با پیگیریهای مداوم، تماس تلفنی و حتی مراجعه حضوری رفع شود. از سوی دیگر، نظر به جمعآوری اطلاعات به صورت خوداظهاری، همچنین محدود بودن تعداد کتابداران مورد پرسش، نتایج منتج از پژوهش قابل تعمیم به تمام کتابداران کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی نمیباشد.
نتیجهگیری
در مدل کارت امتیازی متوازن مهمترین بعد، بعد مشتری است که باید در صدر ارزیابی قرار گیرد زیرا دیدگاه کاربران باعث میشود تا فعالیتهای دیگر نیز نتیجه مطلوبی به همراه داشته باشد. این امر با تقویت سازوکارهای بازخورد مستمر از طریق تکمیل پرسشنامه یا دریافت نیازهای اطلاعاتی کاربران در مشاورههای اطلاعاتی جهت بهبود مستمر خدمات و برآورده ساختن نیازهای متنوع آنها قابل جبران و تقویت است. از سوی دیگر دستیابی به رشد و تکامل قابل قبول در سطح کتابخانههای دانشگاهی نیازمند فراهمآوری مهارتهای اطلاعاتی مانند کلاسهای توانمندسازی کارکنان با محوریت فناوریهای اطلاعاتی نوین و مدیریت منابع اطلاعاتی، توسعه فرهنگ سازمانی مبتنی بر کار تیمی و نوآوری از طریق برنامههای انگیزشی و ارتقای مستمر کارکنان، افزایش منابع و امکانات مورد استفاده کاربران در کتابخانهها و استخدام نیروهای ماهر و توسعه و حفظ آنها است. در این خصوص بهنظر میرسد با توجه به نتایج درخصوص سن بالای کارکنان (میانگین بالای 35 سال) و سابقهکاری طولانی مدت آنها، برگزاری دورههای آموزشی ضمن خدمت کارکنان در حوزه فناوریهای نوین باید در اولویت قرار گیرد تا بتوانند خدمات بهتری را ارئه دهند. همچنین، پیشنهاد میشود در بعد مالی یک نظام شفاف تخصیص بودجه به گونهای طراحی شود که کارکنان نیز از آن مطلع بوده و امکان پیگیری منابع از مدیران و مسئولان را داشته باشند تا کارکنان نیز با درک تمام جزئیات و بینش درست درخصوص منابع و بودجه اظهار نظر نمایند. مدل کارت امتیازی متوازن با ارائه یک چارچوب چندبعدی، ابزاری قدرتمند برای مدیریت راهبردی کتابخانهها است که میتواند با تلفیق دادههای کمی و تحلیلهای مدیریتی، زمینه بهبود کیفیت خدمات، افزایش رضایت کاربران و بهبود کارایی را فراهم آورد. این مدل، در صورت پیادهسازی موثر، کمک میکند تا کتابخانههای علوم پزشکی به پایگاههای دانش پویا تبدیل شده و نقش حیاتی خود را در توسعه سلامت جامعه به خوبی ایفا کنند.
با توجه به یافتهها و محدودیتهای پژوهش حاضر، پیشنهاد میشود مطالعات آینده با گسترش جامعه آماری به سایر دانشگاهها، بهکارگیری روشهای پژوهش ترکیبی و تحلیل روابط میان ابعاد مدل کارت امتیازی متوازن انجام گیرد. همچنین، طراحی شاخصهای بومی عملکرد برای کتابخانههای علوم پزشکی، بررسی نقش آموزش و توانمندسازی کارکنان و مطالعه اثر فناوریهای نوین در بهبود عملکرد کتابخانهها توصیه میشود. افزونبراین، انجام پژوهشهای طولی برای
ارزیابی پایداری تغییرات و مطالعات تطبیقی در سطح ملی و بینالمللی میتواند به توسعه الگویی جامعتر و کارآمدتر برای ارزیابی و ارتقای عملکرد کتابخانههای دانشگاهی کشور منجر شود.
پیوست آنلاین
پیوست آنلاین
- پرسشنامهها
- جداول پیوست
اعلانها
ملاحظات اخلاقی: این تحقیق توسط کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی ایران با کد اخلاق IR.IUMS.REC.1401.137 تأیید شده است. تمام فرایند تحقیق طبق دستورالعملهای مربوطه و طبق اعلامیه هلسینکی انجام شده است. همچنین، طبق تصمیم این کمیته، اخذ رضایت آگاهانه طبق مقررات ملی غیرضروری تلقی شد.
حمایت مالی: پژوهش حاضر با حمایت معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی ایران و کد طرح: ۲۱۹۸۱-37-3-1400 انجام شده است. حامی مالی هیچگونه نقشی در گردآوری و تحلیل داده و نگارش مقاله نداشته است.
تضاد منافع: نویسنده اول در زمان انجام مطالعه، مدیر کتابخانه مرکزی بوده است. سایر نویسندگان اعلام میکنند که هیچ تضاد منافعی ندارند.
مشارکت نویسندگان: سیروس پناهی: مفهومسازی و طراحی مطالعه، روششناسی، نگارش- بررسی و ویرایش، بصریسازی، مدیریت پروژه، تایید نهایی؛ عطیه سادات حسینی قهجاورستانی: گردآوری داده، نگارش- پیش نویس، نگارش- بررسی و ویرایش؛ نسیم انصاری: مفهومسازی و طراحی مطالعه، گردآوری داده، نگارش- پیشنویس، نگارش- بررسی؛ معصومه انصاری: گردآوری داده، نگارش- پیشنویس، نگارش- بررسی و ویرایش، تحلیل داده، بصریسازی، سرپرستی مطالعه. تمام نویسندگان محتوای نسخه نهایی مقاله حاضر را مطالعه، بررسی و تأیید کردند.
رضایت برای انتشار: مورد ندارد.
در دسترس بودن دادهها: تمام دادههای گردآوری و تحلیل شده و در این مقاله گزارش شده است. با این حال، دادههای خام نیز بنا به درخواست معقول از طریق نویسنده مسئول در دسترس هستند.
استفاده از هوش مصنوعی: از هوش مصنوعی در این مقاله استفاده نشده است.
قدردانی: نویسندگان مراتب قدردانی خود را از معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایران به خاطر حمایت از این تحقیق ابراز میدارند.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
دریافت: 1404/6/7 | پذیرش: 1404/9/6 | انتشار: 1404/9/18
دریافت: 1404/6/7 | پذیرش: 1404/9/6 | انتشار: 1404/9/18
پیوست [PDF 315 KB] (1 دریافت)
Supplement [PDF 171 KB] (1 دریافت)
فهرست منابع
1. Kaplan RS, Norton DP. Using the balanced scorecard as a strategic management system. Harvard Business Review Boston Hbrb; 1996. Available from: https://hbr.org/1992/01/the-balanced-scorecard-measures-that-drive-performance-2
2. Ball K, Lewis V. Implementing the balanced scorecard as a strategic planning and performance management tool: a case study from McMaster University Library. Quality and the Academic Library: Elsevier; 2016. p. 259-65. [DOI:10.1016/B978-0-12-802105-7.00025-7]
3. Gawankar S, Kamble SS, Raut R. Performance measurement using balance score card and its applications: a review. Journal of Supply Chain Management Systems. 2015;4(3):6-21. DOI: [DOI:10.21863/jscms/2015.4.3.009]
4. Reid MM. Is the balanced scorecard right for academic libraries? The Bottom Line. 2011;24(2):85-95. [DOI:10.1108/08880451111169106]
5. Brui O. Implementation of strategic management based on the balanced scorecard in a university library. Library Management. 2018. DOI: [DOI:10.1108/LM-09-2017-0086]
6. Marta RG, editor. Evaluating the organizational performance and social impact of third sector organizations: a new functional realm for nonprofit marketing. 8th International Conference for the International society for Third Sector Research JSTOR; 2008: Citeseer. Available from: https://cdn.ymaws.com/www.istr.org/resource/resmgr/working_papers_barcelona/reygarcia.pdf
7. Nystrom V, Sjögren L. An evaluation of the benefits and value of libraries. Sweden: Elsevier; 2011. Available from: https://shop.elsevier.com/books/an-evaluation-of-the-benefits-and-value-of-libraries/nystrom/978-1-84334-686-9
8. Grigoroudis E, Orfanoudaki E, Zopounidis C. Strategic performance measurement in a healthcare organisation: a multiple criteria approach based on balanced scorecard. Omega. 2012;40(1):104-19. DOI: [DOI:10.1016/j.omega.2011.04.001]
9. Liu S, Liu J, Feng Y, Rong G. Performance assessment of decentralized control systems: an iterative approach. Control Engineering Practice. 2014;22:252-63. DOI: [DOI:10.1016/j.conengprac.2012.10.003]
10. Adio G, Akewukereke AM, Ibitoye SO. The effect of medical libraries on medical education: evidence from Osun State, Nigeria. Library Philosophy and Practice. 2007;9(2):45-58. Available from: https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=2472903
11. Capdarest-Arest N, Gray JM. Health sciences library leadership skills in an interprofessional landscape: a review and textual analysis. Journal of the Medical Library Association: JMLA. 2020;108(4):547. DOI: [DOI:10.5195/jmla.2020.917]
12. Lloyd S. Building library success using the balanced scorecard. The Library Quarterly. 2006;76(3):352-61. DOI: [DOI:10.1086/511138]
13. Pienaar H, Penzhorn C. Using the balanced scorecard to facilitate strategic management at an academic information service. Library. 2000;50:202-209. DOI: [DOI:10.1515/LIBR.2000.202]
14. De La Mano M, Creaser C. The impact of the balanced scorecard in libraries: from performance measurement to strategic management. Journal of Librarianship and Information Science. 2016;48(2):191-208. DOI: [DOI:10.1177/0961000614558078]
15. Jamanbalayeva S, Abdiraiymova G, Maulsharif M. Performance assessment of teaching staff by colleagues in the structure of diagnostics of university corporate culture. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 2013;82:426-31. DOI: [DOI:10.1016/j.sbspro.2013.06.287]
16. Kim DS. Using the balanced scorecard for strategic operation of the cataloging department. Twenty-first Century Metadata Operations. 2012. Routledge.
17. Kaplan RS, Norton DP. The balanced scorecard: measures that drive performance. Harvard Business Review. 2005;83(7):172. Available from: https://hbr.org/2005/07/the-balanced-scorecard-measures-that-drive-performance
18. Self J. From values to metrics: implementation of the balanced scorecard at a university library. Performance Measurement and Metrics. 2003;4 (2): 57-63.DOI: [DOI:10.1108/14678040310486891]
19. Corrall S. Capturing the contribution of subject librarians: applying strategy maps and balanced scorecards to liaison work. Library Management. 2015;36(3):223-234. [DOI:10.1108/LM-09-2014-0101]
20. Baptista Melo L, Pires C, Taveira A. Recognizing best practice in Portuguese higher education libraries. IFLA Journal. 2008;34(1):34-54. DOI: [DOI:10.1177/0340035208088574]
21. Krarup K. Balanced scorecard at the royal library, Copenhagen. Liber Quarterly. 2004;14(1). [DOI:10.18352/lq.7756]
22. Hunter D. Development of strategic performance information at the National Library of Scotland. Performance Measurement and Metrics. 2009. 10(2):142-50.DOI: [DOI:10.1108/14678040911005446]
23. Cribb G, Hogan C. Balanced scorecard: linking strategic planning to measurement and communication. 2003. Available from: https://docs.lib.purdue.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1617&context=iatul
24. Babaie M, Mokhtari H. Performance evaluation of Iran's province of Golestan public libraries, by balanced score card. Research on Information Science and Public Libraries. 2016;22(3):335-53.[in Persian] DOI: https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26455730.1395.22.3.2.7
25. Nabizadeh-Kivi S, Momeni E, Khanipour R., Maleki R. Performance appraisal of the information services department of the national library of Iran using balanced score card methodology. Librarianship and Information Organization Studies, 2014; 24(4): 6-23.[in Persian] Available from: https://nastinfo.nlai.ir/article_49.html?lang=en
26. Hariri N, Sarafpour S. Introducing measurement indicators of Iranian special libraries within balanced scorecard approach. Journal of Epistemology (Library and Information Science and Information Technology). 2015;7(27):31-42.[in Persian] Available from: https://www.sid.ir/paper/193283/en
27. Zaboli S, Solimaninejad A, Zaboli R. Performance assessment of faculty libraries affiliated with Kerman University of Medical Sciences using balanced scorecard model. 2015;1(1):47-59.[in Persian]. Available from: http://hbrj.kmu.ac.ir/article-1-36-en.html
28. Hassanzadeh Dizaji E., Osareh F, Khosravi F. Proposing performance indicators for the national library of Iran (NLI) based on BSC perspectives. Librarianship and Information Organization Studies (Journal of National Studies on Librarianship and Information Organization)[Internet]. 2021;32(1 (125) ):31-46.[in Persian] Available from:https://sid.ir/paper/956307/en
29. Zarei Mahmoudabadi M. Balanced and comprehensive performance evaluation of public libraries using fuzzy analytical hierarchy process (FAHP) and balanced scorecard (BSC) (case study: Yazd province). Journal of Studies in Library and Information Science, 2022; 14(3) .[in Persian] doi: [DOI:10.22055/slis.2021.31582.1666]
30. Kumar J, Neha, Baker H. Balanced scorecard: a systematic literature review and future research issues. FIIB Business Review. 2021;11:231971452110496. DOI: [DOI:10.1177/23197145211049625]
31. Gusnardi G, Muda I. Educational institution performance measurement based on Miles and Huberman models using balanced scorecard approach. Quality Access to Success. 2019;20(170):32-41. Available from: https://www.researchgate.net/publication/333249520_Educational_institution_performance_measurement_based_on_miles_and_huberman_models_using_balanced_scorecard_approach
32. Moradi M, Vaisee K, Bahrami Nia S. Evaluation of library performance in Razi university using the balanced scorecard model (BSC). Academic Librarianship and Information Research. 2019;53(2):32-51.[in Persian]. DOI: [DOI:10.22059/jlib.2019.252983.1305]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
