Shamsi D, Mohammadian Saravi M, Mohammadzadeh K A, Ashrafi A. The causal relationship pattern of factors affecting good governance in Iran's healthcare system. jha 2025; 28 (3) :28-48
URL:
http://jha.iums.ac.ir/article-1-4633-fa.html
1- گروه مدیریت دولتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2- گروه مدیریت دولتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ، Mo.Mohammadian@iau.ac.ir
3- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی و مرکز تحقیقات سیاستگذاری اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (103 مشاهده)
مقدمه: حکمرانی خوب در نظام سلامت نقشی بنیادین در بهبود کیفیت خدمات، افزایش عدالت و ارتقای بهرهوری ایفا میکند. شناسایی عوامل مؤثر بر حکمرانی خوب و درک روابط علت و معلولی میان آنها چالشی اساسی در سیاستگذاری سلامت است. این مطالعه با هدف بررسی الگوی روابط علت و معلولی میان عوامل تأثیرگذار بر حکمرانی خوب در نظام سلامت ایران انجام شد.
روش: این مطالعه با رویکرد ترکیبی کیفی-کمی انجام شد. در بخش کیفی، دادهها از طریق مصاحبههای نیمه ساختاریافته با ۱۷ متخصص دانشگاهی و مدیران نظام سلامت جمعآوری و با تحلیل مضمون بررسی شدند. در بخش کمی، با استفاده از روش DEMATEL، روابط علی بین مؤلفههای شناسایی شده تحلیل شد.
یافتهها: تحلیل کیفی نشان داد حکمرانی خوب در نظام سلامت ایران تحت تأثیر هفت بعد کلیدی شامل اثربخشی، کارایی، عدالت، شفافیت و پاسخگویی، مشارکت، قانونی بودن و رهبری است. تحلیل DEMATEL نشان داد «پاسخگویی سریع» بیشترین تأثیر را در نظام حکمرانی دارد ولی «بهینه سازی فرآیندها و استفاده از فناوری» بیشترین وابستگی را دارد. همچنین، مولفههایی مانند تحقق هدف، رضایت بیماران و بهرهوری بهعنوان عوامل علّی، و زیرساخت، شفافیت تصمیمگیری و رهبری راهبردی بهعنوان عوامل وابسته شناسایی شدند.
نتیجهگیری: ضرورت تمرکز بر شتاببخشی به سازوکارهای پاسخگویی، افزایش بهره وری، توسعه زیرساختها و بهینهسازی فرآیندهای سلامت از طریق فناوری از نکات کلیدی چارچوب پیشنهادی است. این چارچوب ابزاری کاربردی برای سیاستگذاران برای تدوین اصلاحات موثر به شمار میآید تا نظام سلامت ایران در مقابله با چالشها کاراتر و عادلانهتر عمل نماید.
نوع مقاله:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
سیاست گذاری دریافت: 1404/1/23 | پذیرش: 1404/6/29 | انتشار: 1404/9/17