OTHERS_CITABLE مقدمه: برنامه‌های سلامت همراه (mHealth) به‌عنوان ابزاری مؤثر برای مدیریت سلامت و بهبود کیفیت مراقبت‌های سلامت شناخته شده‌اند. بااین‌حال، نگرانی‌های مرتبط با امنیت اطلاعات و حریم خصوصی از موانع اصلی پذیرش این فناوری‌ها است. این مطالعه با هدف شناسایی موانع و تسهیل‌کننده‌های امنیتی استفاده از برنامه‌های سلامت همراه از دیدگاه دانشجویان پیراپزشکی انجام شد. روش­ ها: این پژوهش مقطعی-توصیفی در سال 1402 روی 115 دانشجوی پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد. نمونه‌گیری به روش طبقه‌ای متناسب با حجم انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه‌ای ساختاریافته بود که توسط ژو و همکاران طراحی و پس از ترجمه فارسی، بازترجمه و تأیید روایی و پایایی (ضریب همبستگی: 92 درصد) بومی‌سازی شد. پرسشنامه شامل سوالات بسته (طیف لیکرت) و سوالات باز بود. تحلیل سوالات بسته با آمار توصیفی و تحلیل سوالات باز به روش تحلیل موضوعی (Thematic Analysis) انجام شد. یافته­ها: نتایج نشان داد نگرانی‌های امنیتی مانند دسترسی غیرمجاز به اطلاعات و ضعف در سیاست‌های حریم خصوصی، موانع اصلی استفاده از برنامه‌های سلامت همراه بودند. در مقابل، قابلیت حذف داده‌ها از راه دور، شفافیت در سیاست‌های امنیتی و کنترل دسترسی به‌عنوان تسهیل‌کننده‌های کلیدی شناسایی شدند. همچنین، تحلیل کیفی پاسخ‌های باز سه مضمون اصلی شامل نگرانی‌های امنیتی، مشکلات کاربردی و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود امنیت و اعتمادپذیری برنامه‌ها را نشان داد. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان می‌دهد که طراحی برنامه‌های سلامت همراه با تمرکز بر تقویت امنیت اطلاعات، شفافیت در سیاست‌های حریم خصوصی و سادگی کاربرد می‌تواند اعتماد کاربران را افزایش داده و پذیرش این فناوری‌ها را بهبود بخشد. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4545-fa.pdf 2024-12-21 1 16 10.61186/jha.27.3.1 امنیت حریم خصوصی اپلیکیشن سلامت همراه موانع امنیتی تسهیل‌کننده‌های امنیتی Introduction: Mobile health (mHealth) applications are recognized as effective tools for health management and improving the quality of healthcare services. However, concerns about data security and privacy remain significant barriers to their widespread adoption. This study aimed to identify security barriers and facilitators influencing the use of mHealth applications from the perspective of paramedical students. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted in 2023 on 115 paramedical students at Mashhad University of Medical Sciences. Participants were selected through proportional stratified sampling. Data were collected using a structured questionnaire developed by Zhou et al., which was translated, back-translated, and validated in Persian (r = 0.92). The questionnaire included both Likert-scale items and open-ended questions. Descriptive statistics were used for analyzing quantitative data, while thematic analysis was employed to evaluate qualitative responses. Results: Key security concerns included unauthorized data access and weak privacy policies, which were identified as major barriers to mHealth adoption. In contrast, remote data deletion, transparent security policies, and access controls were recognized as the main facilitators. Thematic analysis of qualitative responses revealed three main themes: security concerns, practical challenges, and suggested strategies for improving security and building trust in mHealth applications. Conclusion: The study highlights the need for mHealth application designs to emphasize enhanced data security, transparent privacy policies, and user-friendly interfaces to boost user trust and promote adoption. These insights can inform developers and policymakers to optimize mHealth application design and implementation. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4545-en.pdf 2024-12-21 1 16 10.61186/jha.27.3.1 Security confidentiality privacy mobile health health applications student Masoumeh Sarbaz sarbazm@mums.ac.ir 1 Department of Health Information Technology, School of Paramedical and Rehabilitation Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5456-8505 Seyyedeh Fatemeh Mousavi Baigi mousavibf3@mums.ac.ir 2 Department of Health Information Technology, School of Paramedical and Rehabilitation Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2214-0077 Zahra Salehzade 3 Department of Health Information Technology, School of Paramedical and Rehabilitation Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad AUTHOR https://orcid.org/0009-0002-8946-3935 Reyhane Norouzi Aval 4 Department of Health Information Technology, School of Paramedical and Rehabilitation Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-0863-3940 Mojtaba Esmaeili 5 Department of Health Information Technology, School of Paramedical and Rehabilitation Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad AUTHOR https://orcid.org/0009-0005-1327-5067 Khalil Kimiafar kimiafarkh@mums.ac.ir 6 Department of Health Information Technology, School of Paramedical and Rehabilitation Sciences, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-0351-4675

OTHERS_CITABLE مقدمه: کتابخانه انسانی، رویدادی است که در آن مراجعه­کنندگان به‌ جای امانت گرفتن کتاب‌های معمولی یک کتاب زنده یا کتاب انسانی را به امانت می‌گیرند و از تجارب و تخصص وی بهره­مند می­شوند. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی چگونگی پیاده‌سازی و ارزیابی یک کتابخانه انسانی در حوزه سلامت از طریق مرور حیطه‌ای بود. روش­ ها: مطالعه حاضر یک مرور حیطه‌ای است که بدین منظور جستجویی در  پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف فارسی و انگلیسی با استفاده از کلیدواژه ­های مرتبط (کتابخانه انسانی، کتابخانه زنده، Human Library و Living Library) انجام شد و تعداد 2570 مقاله بازیابی شد. نمونه پژوهش پس از غربالگری منابع شناسایی شده بر اساس معیارهای ورود و خروج، 44 مقاله بود که به‌صورت روایتی ترکیب و در قالب جداول ارائه شد. یافته ­ها: پیاده‌سازی و اجرای کتابخانه انسانی در حوزه سلامت شامل دو موضوع اصلی "مقدمات و برنامه‌ریزی" و "مسائل مربوط به کتاب انسانی" و 12 موضوع فرعی مانند مشخص کردن نحوه تبلیغات، اخذ مجوز، و تعیین نحوه انتخاب و امانت کتاب انسانی بود. ارزیابی کتابخانه انسانی نیز شامل سه موضوع اصلی "هدف ارزیابی"، "ابزار ارزیابی" و "چالش‌های ارزیابی" و 22 موضوع فرعی مانند ارزیابی کیفیت کتاب­های انسانی، محرمانه بودن ارزیابی و ارزیابی تناسب برنامه بود. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر اصول و مراحل لازم برای پیاده‌سازی، اجرا و ارزیابی کتابخانه انسانی در حوزه سلامت را نشان می‌دهد. شناخت این موارد می‌تواند سازوکاری در اختیار سیاست‌گذاران سلامت و کتابداران و اطلاع‌رسانان پزشکی قرار دهد تا کتابخانه ­های انسانی را در حوزه سلامت راه­ اندازی نمایند. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4550-fa.pdf 2025-05-17 17 35 10.61186/jha.27.3.17 کتابخانه انسانی کتابخانه زنده سلامت Introduction: A human library is an event where people borrow a living book, or a human book, rather than a traditional book, allowing them to gain insights from their experiences or expertise. The purpose of this scoping review was to identify how to implement and evaluate a human library in the health sector. Methods: In this scoping review, various Persian and English databases were searched using relevant keywords, yielding 2570 articles. After an initial review and screening based on the inclusion and exclusion criteria, 44 articles were selected for analysis. The findings were synthesized narratively in tables. Results: The implementation of a human library includes two main components: "preparations and planning", and "human book management". These components include 12 subcategories, such as advertising strategies, obtaining licenses, and criteria for selecting and borrowing human books. The evaluation of a human library includes three components: "evaluation objective", "evaluation tool", and "evaluation challenges", along with 22 subcategories, such as assessing the quality of human books, ensuring confidentiality in assessment, and assessment of program suitability. Conclusion: This study identified strategies for implementing and evaluating a human library in the health sector. This study also provides a framework for health policymakers and librarians to implement a human health library http://jha.iums.ac.ir/article-1-4550-en.pdf 2025-05-17 17 35 10.61186/jha.27.3.17 Human Library Living Library Health FirooRozhin- Sadatzeh Mostafa-Moghadam roozhin.mooghadam@gmail.com 1 aMedical Library and Information Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan AUTHOR https://orcid.org/0009-0001-3090-185X Rahele Samouei samoueir@gmail.com 2 Koushasalamat Roshdafarin, Shahrak Salamat, Isfahan AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1904-0999 Firoozeh Zare-Farashbandi f_zare@mng.mui.ac.ir 3 Health Information Technology Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1231-642X

OTHERS_CITABLE مقدمه: با پیشرفت فناوری‌های جدید، استفاده از گوشی‌های هوشمند در سراسر جهان در حال افزایش است. استفاده بیش از حد از گوشی‌های هوشمند در میان دانش‌آموزان به یک چالش جدی تبدیل شده است. مرور نظام‌مند و فراتحلیل حاضر به بررسی نمره استاندارد اعتیاد به گوشی‌های هوشمند در بین دانشجویان و دانش‌آموزان ایرانی پرداخته است. روش ­ها: تمام مطالعات منتشرشده به زبان فارسی و انگلیسی که اعتیاد به گوشی‌های هوشمند را در بین دانشجویان و دانش‌آموزان ایرانی مورد بررسی قرار داده‌اند، در تحلیل گنجانده شدند. جستجو در پایگاه‌های داده‌های ملی (SID و MagIran) و بین‌المللی (PubMed، Scopus، ScienceDirect و Web of Science) انجام شد. مطالعات مشاهده‌ای، مطالعات منتشرشده به زبان فارسی یا انگلیسی، گزارش نمرات اعتیاد به اینترنت، انجام مطالعات روی دانش‌آموزان و دانشجویان ایرانی و دسترسی به متن کامل مقالات جزء معیارهای ورود بود. کیفیت روش‌شناسی مقالات با چک‌لیست JBI ارزیابی شد. آمار I² و آزمون Q کوکران برای آزمون همگنی بین مطالعات استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار STATA نسخه ۱۶ انجام شد. یافته­ ها: بیست مقاله با جمعیت نمونه کلی ۶۹۰۱ مورد تحلیل قرار گرفت. نمره استاندارد تجمیعی برای اعتیاد به گوشی‌های هوشمند ۳۹ درصد بود (با بازه اطمینان ۴۵-۳۳ درصد). نمرات استاندارد برای اعتیاد به گوشی‌های هوشمند در دانشجویان و دانش‌آموزان ایرانی به ترتیب ۳۹/۵ (با بازه اطمینان ۴۶/۵-۳۲/۶ درصد) و ۳۶/۶ (با بازه اطمینان ۴۸/۶-۲۴/۶ درصد) بود (p=۰/۶۷۷). یافته‌های متارگرسیون نشان داد که هیچ ارتباطی بین نمره استاندارد اعتیاد به گوشی‌های هوشمند با اندازه نمونه (p=۰/۸۳۴) و سال انتشار (p=۰/۶۴۸) وجود ندارد. انحراف انتشار نیز معنادار نبود (p=۰/۲۱۱). نتیجه‌گیری: نمره استاندارد برای اعتیاد به گوشی‌های هوشمند در دانشجویان و دانش‌آموزان ایرانی متوسط بود. آموزش به دانشجویان برای مقابله با اعتیاد به گوشی‌های هوشمند و پیامدهای منفی آن ضروری است. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4518-fa.pdf 2025-06-07 36 53 10.61186/jha.27.3.36 دانشجویان دانش‌آموزان اعتیاد به گوشی‌های هوشمند فراتحلیل Introduction: With the rapid advancement of technology, there has been a surge in using smartphones by students which has turned in to a very critical social issue worldwide. This systematic review and meta-analysis aimed to evaluate the prevalence of smartphone addiction among Iranian high school and university students. Methods: A comprehensive search was conducted in national (SID, MagIran) and international (PubMed, Scopus, Web of Science) databases covering both Persian and English studies on smartphone addiction. Full text observational studies which reported smartphone addiction scores and focused on Iranian high school and university students were selected. The methodological quality of studies was assessed using the JBI checklist, heterogeneity among studies was evaluated using Cochran's Q test, and data analysis was performed using STATA version 16. Results: 20 articles, with a combined sample size of 6,901, were included in the analysis. The pooled prevalence of smartphone addiction was 39% (95% CI: 33%-45%). The prevalence rates for smartphone addiction among Iranian high school and university students were 39.5% (95% CI: 32.6%-46.5%) and 36.6% (95% CI: 24.6%-48.6%) respectively (p = 0.677). Meta-regression analysis indicated no significant relationship between smartphone addiction prevalence and sample size (p = 0.834) or publication year (p = 0.648). No significant publication bias was observed either (p = 0.211). Conclusion: The prevalence of smartphone addiction among Iranian high school and university students was moderate. Educational interventions are essential to equip students with strategies to manage smartphone addiction and mitigate its negative impacts on their lives. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4518-en.pdf 2025-06-07 36 53 10.61186/jha.27.3.36 High school students University students. Smartphone addiction Iran Meta-analysis Reza Ghanei Gheshlagh Rezaghanei30@gmail.com 1 Lahore School of Nursing, The University of Lahore, Lahore, Pakistan. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-7414-8134 Jamal Amiri Amirijamal39@gmail.com 2 Shohada Hospital, Kermanshah University of Medical Sciences, Sarpol-e Zahab, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0009-0006-4240-8217 Vajiheh Baghi Arojlinza@gmail.com 3 Be’sat hospital, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-2833-3678 Fazel Dehvan f.dehvan@yahoo.com 4 Clinical Care Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-2833-3678

OTHERS_CITABLE مقدمه: در چشم‌انداز پویای مدیریت بهداشت و درمان، مدیریت کارآمد سبد پروژه‌های خدمات سلامت مبتنی بر فناوری اطلاعات برای بهینه‌سازی تخصیص منابع، کاهش خطرات و بهبود نتایج بسیار مهم است. این پژوهش به اهمیت و ضرورت پیش‌بینی و ارزیابی شیوه‌های مدیریت سبد در پروژه­های خدمات سلامت، با توجه به اتکای فزاینده به فناوری اطلاعات برای هدایت نوآوری و کارایی در ارائه خدمات می‌پردازد. هدف اصلی این پژوهش بررسی ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر بر مدیریت سبد در پروژه‌های خدمات سلامت مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارزیابی اهمیت آنها با استفاده از رویکرد استنتاج فازی عصبی تطبیقی ​​ است. روش­ ها: این پژوهش شامل دو مرحله کلیدی است. در مرحله اول، تحلیل فراترکیب برای شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر بر مدیریت سبد در پروژه‌های سلامت انجام شد. سپس، مؤلفه‌های شناسایی‌شده با استفاده از رویکرد استنتاج فازی عصبی-تطبیقی ​​برای اولویت‌بندی اهمیت آنها ارزیابی شد. یافته ­ها: یافته‌های این پژوهش، عوامل حیاتی مؤثر بر مدیریت سبد در پروژه‌های خدمات سلامت، از جمله عوامل مدیریت فناوری اطلاعات، عوامل فرهنگی، مدیریت فناوری اطلاعات سلامت را در بعد کلان و عوامل مدیریت تحقیق و توسعه، مدیریت سبد پروژه و مدیریت مالی را در بعد خرد نشان داد. نتیجه‌گیری با درک و اولویت­بندی عوامل شناسایی شده، سازمان­های حوزه سلامت می­توانند قابلیت­های مدیریت سبد خود را افزایش دهند، تخصیص منابع را بهینه کنند و درنهایت خدمات سلامت برتر را ارائه دهند. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4483-fa.pdf 2025-06-08 54 69 10.61186/jha.27.3.54 مدیریت سبد پروژه پروژه های تحقیق و توسعه خدمات سلامت فناوری اطلاعات سیستم استنتاج فازی Introduction: In the dynamic landscape of healthcare management, efficient portfolio management of IT-based health service projects is essential for optimizing resource allocation, mitigating risks, and improving outcomes. This research examines the importance of forecasting and evaluating portfolio management practices in healthcare services, considering growing dependence on information technology to drive innovation and efficiency in service delivery. The main objective was to examine the dimensions and components affecting portfolio management in IT-based health service projects, using an adaptive neuro-fuzzy inference system. Methods: The research was conducted in two key stages. First, a meta-synthesis analysis was conducted to extract key dimensions and components affecting portfolio management in healthcare IT projects. Subsequently, the identified components were evaluated using an adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS) to prioritize their importance. Results: The findings highlight critical factors affecting portfolio management. At the macro level, these include information technology management, cultural factors, and health information technology management. At the micro level, significant components include research and development (R&D) management, project portfolio management, and financial management. Conclusion: This research provides valuable insights into the multi-level factors shaping portfolio management in IT-based healthcare projects. By understanding and prioritizing these factors, healthcare organizations can enhance their portfolio management strategies, optimize resource allocation, and ultimately improve quality of healthcare services. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4483-en.pdf 2025-06-08 54 69 10.61186/jha.27.3.54 Portfolio management Research and development Information technology Adaptive neuro-fuzzy inference system Maryam Kheradranjbar maryam.kheradranjbar@srbiau.ac.ir 1 Department of Technology Management, Faculty of Management and Economics, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-9838-8725 Abbas Khamseh abbas.khamseh@kiau.ac.ir 2 Department of Industrial Management, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1263-919X Seyyed Javad Iranban fard airanban@yahoo.com 3 Department of Management, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-2067-4371

OTHERS_CITABLE مقدمه: نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی دانشگاهی، دانشگاه‌ها را از سرتاسر دنیا در حوزه‌های مختلف رتبه‌بندی می‌کند و عوامل موثر بر حضور دانشگاه‌ها در این رتبه‌بندی‌ها دارای اهمیت است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت حضور کشورها در نظام‌ رتبه‌بندی دانشگاهی شانگهای در حوزه­‌های پزشکی و علوم‌ وابسته (با تاکید بر ایران) و رابطه آن با میزان هزینه‌‌کرد تحقیق‌ و ‌توسعه انجام شد. روش­ ها: در این پژوهش توصیفی- همبستگی، جامعه آماری شامل تمام دانشگاه‌هایی است که در حوزه پزشکی و علوم‌وابسته در نظام رتبه‌بندی شانگهای حضور دارند. اطلاعات دانشگاه‌ها و کشورهای متبوع آنها از وب‌سایت نظام رتبه‌بندی شانگهای و داده‌های هزینه‌کرد تحقیق‌ و ‌توسعه کشورها از سایت سازمان توسعه ‌و‌ همکاری اقتصادی جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون و نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته­ ها: رتبه‌بندی شانگهای در حوزه‌های پزشکی و علوم‌ وابسته شامل شش زیرحوزه است. 83 کشور با 867 دانشگاه در این نظام حضور دارند. کشورهای آمریکا، چین و انگلستان بیشترین تعداد دانشگاه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. از ایران تنها 13 دانشگاه در این حوزه‌ها در این رتبه‌بندی حضور دارد. آزمون همبستگی، نشان‌دهنده ارتباط مثبت و معنی‌داری بین حضور دانشگاه‌ها در این رتبه‌بندی و هزینه‌کرد تحقیق‌ و ‌توسعه کشورهای متبوع آنها است          (0/0001> p-value) . نتیجه‌گیری: برای دستیابی به جایگاه برتر در نظام رتبه‌بندی‌ بین‌المللی شانگهای، ایران و سایرکشورها نیازمند برنامه‌ریزی و اختصاص درصد بیشتری از هزینه‌های خود به تحقیق‌ و‌ توسعه هستند. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4619-fa.pdf 2025-06-11 70 86 10.61186/jha.27.3.70 نظام‌های ‌رتبه‌بندی دانشگاهی رتبه‌بندی شانگهای علوم‌ پزشکی هزینه‌کرد تحقیق و توسعه ایران Introduction: International university ranking systems evaluate universities worldwide across various disciplines, and the factors influencing a universitiy's presence in these rankings are of great importance. This study aims to examine the representation of countries in the Shanghai academic ranking of world universities (ARWU) in the fields of medicine and related sciences (with an emphasis on Iran), and its relationship with research and development (R&D) expenditures. Methods: This study employed a descriptive-correlational research design. The statistical population included all universities listed in the Shanghai ranking in the fields of medical and health sciences. University- and country-specific data were collected from the Shanghai ranking website, while R&D expenditures data were gathered from the website of the organization for economic co-operation and development (OECD). Data were analyzed using descriptive statistics, the Pearson correlation coefficient, and SPSS software. Results: The Shanghai ranking in the medical and health sciences category consists of six subfields. A total of 83 countries with 867 universities are represented in this ranking system. The United States, China, and the United Kingdom have the highest number of universities included. Only 13 Iranian universities are included in this ranking. The correlation test showed a positive and significant relationship between the number of universities listed and their respective countries’ R&D expenditure (p-value ≤ 0.0001). Conclusion: To achieve a higher standing in the Shanghai international ranking system, Iran and other countries should strategically plan and allocate a higher percentage of their expenditures to R&D http://jha.iums.ac.ir/article-1-4619-en.pdf 2025-06-11 70 86 10.61186/jha.27.3.70 University ranking systems Shanghai ranking Medical universities Research and development expenditure Iran Romina Sepehr rsepehr1401@gmail.com 1 School of Health Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4455-4569 Maryam Shekofteh shekoftehm@gmail.com 2 Department of Medical library and Information Science, School of Allied Medical Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1079-4583 Azam Shahbodaghi shahbodaghi2014@gmail.com 3 Department of Medical library and Information Science, School of Allied Medical Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-8043-9464 Sara Jambarsang s.jambarsang@gmail.com 4 Health Data Modeling Research Center, Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-8295-7812

OTHERS_CITABLE مقدمه: سازمان های بهداشتی درمانی برای بهبود تصمیم گیری و برنامه ریزی مناسب نیاز به اطلاعات به موقع و صحیح دارند که این اطلاعات می تواند حاصل گزارش های سیستم های اطلاعاتی بیمارستان باشد. هدف مطالعه حاضر شناسایی وضعیت استفاده از گزارش های سیستم های قاصدک، آواب و سپاس در سه بیمارستان آموزشی شهر اصفهان بود. روشها: این مطالعه توصیفی- مقطعی در سال 1401- 1400انجام شد. جامعه پژوهش کلیه کاربرانی بود که از گزارش های سیستم های قاصدک، آواب و سپاس استفاده می کردند. انتخاب شرکتکنندگان به روش مبتنی بر هدف انجام گرفت و 139 نفر شناسایی شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود که بر اساس گزارش های حاصل از سیستم های منتخب طراحی و روایی و پایایی آن تایید شد. داده ها با استفاده از آمارهای توصیفی (فراوانی و درصد) گزارش شد. یافته ها: سرپرستاران (62/63 درصد) بیشترین شرکت کنندگان بودند. برنامه ریزی و تصمیم گیری(98 درصد)  بیشترین دلیل استفاده از گزارش های سیستم آواب بود. کاربران سیستمهای سپاس و قاصدک به ترتیب 7/34 درصد و 6/82 درصد برای اهداف ارزیابی و نظارتی از گزارش این سیستم ها استفاده می کردند. نتیجه گیری: تمام کاربران سیستم های اطلاعاتی مورد مطالعه بهطور روزمره از گزارشهای این سیستمها برای اهداف مختلف استفاده می کنند ولی شناخت و توجه کافی نسبت به قابلیت های متعدد آنها ندارند. توصیه می شود به منظور استفاده از این قابلیت ها برای برنامه ریزی و تصمیم گیری های اثربخش به ویژه در بیمارستانها آگاهی این کاربران افزایش یابد. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4489-fa.pdf 2025-06-07 87 102 10.61186/jha.27.3.87 گزارش سیستم های اطلاعاتی سیستم اطلاعات بیمارستان کاربر Introduction: Healthcare organizations need  immediateand accurate information for decision-making and management planning, which can be obtained  by using hospital information systems reports. The aim of this study was to identify the use of Avab, Sepas and Ghasedak system reports for decision making by in three teaching hospitals in Isfahan. Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted in 2022. The participants included all users of Avab, Sepas and Ghasedak information systems (139 people) who had at least three years of experience working with these systems. The data collection tool was a researcher-made questionnaire, which was designed based on the content of reports available from there above-mentioned systems, and its validity and reliability were confirmed. Results were reported using descriptive statistics. Results: Head nurses (62.63%) were the most participants. Avab reports were mainly used for planning and decision-making (98%): however, Sepas and Ghasedak reports were primarily used for evaluation and monitoring purposes (7.34% and 6.82%, respectively). Conclusion: The findings revealed  that information systems reports were used for different purposes. however, the users are not aware about these system's capabilities and need to be trained in order to be more familiar with the processes involved in using such information systems more effectively. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4489-en.pdf 2025-06-07 87 102 10.61186/jha.27.3.87 Report Information System Hospital Information System User Hossein Bagherian h_bagherian1924@yahoo.com 1 Health Information Technology Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9252-8894 Negar Shafinia k.shafinia@yahoo.com 2 Department of Management and Health Information Technology, School of Management and Medical Information Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. AUTHOR Nahid Tavakoli tavakoli@mng.mui.ac.ir 3 Health Management and Economics Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran dBe’sat hospital, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2921-3283

OTHERS_CITABLE مقدمه: فرایند نسخه نویسی یکی از دغدغه های اصلی سیاست های سلامت است و تلاش برای ارتقای مستمر نسخه نویسی بهینه و مناسب در بیمارستانهای آموزشی درمانی ضروری است. هدف از این مطالعه شناسایی مزایا و چالش های اصلی نسخه نویسی الکترونیک دارویی در بیمارستان های آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل بود. روش ها: پژوهش کیفی حاضر به روش تحلیل محتوا درسال 1402 اجرا شد و مزایا و چالش های نسخه نویسی الکترونیکی از دیدگاه چهار گروه ذینفع (پزشکان، مسئولین فنی داروخانه ها، بیماران و کارشناسان بیمه) بررسی MAXQDA شد. ذینفعان به صورت هدفمند در مصاحبه شرکت نمودند. تحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار 2020 انجام شد. یافته ها: رفع ناخوانایی دستورات دارویی و متعاقب آن کاهش خطاهای دارویی و نیز بهبود امنیت و محرمانگی اطلاعات از مهمترین مزایای نسخه نویسی الکترونیکی میباشند. قطعی و کندی متناوب سرعت اینترنت و کامل نبودن زیرساخت ها، جستجوی سخت داروها، عدم هشدار برای تداخلات دارویی، عدم ارتباط با سیستم های تصمیم یار بالینی نیز به عنوان چالش های اصلی این سیستم شناسایی شدند. نتیجه گیری: پیاده سازی سیستم نسخه نویسی الکترونیکی برای ارتقای نظام سلامت کشور ضروری است. لازم است مزایای این سیستم به خوبی معرفی و آموزش های موردنیاز به اشکال مختلف جهت استفاده درست به کاربران داده شود. ارتباط مستمر با کاربران و دریافت نقطه نظرات آنها موجب پیاده سازی دقیق نسخه نویسی الکترونیکی و حذف نقاط منفی آن خواهد شد. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4559-fa.pdf 2025-06-07 103 117 10.61186/jha.27.3.103 نسخه‌نویسی الکترونیکی سلامت الکترونیک خطاهای دارویی پرونده الکترونیک سلامت Introduction: Public health policies place significant emphasis on the prescription process, and ongoing efforts are required to support the development of optimal and adequate prescription practices in teaching hospitals. This study aims to identify advantages and challenges of electronic prescription in the teaching hospitals affiliated with Ardabil University of Medical Sciences. Methods: The content analysis approach was used to conduct the current qualitative investigation in 2023. Four beneficiaries (physicians, pharmacy technicians, patients, and insurance experts) participated in this study to analyze the benefits and challenges of electronic prescription. These beneficiaries were purposefully engaged in the interviews. MAXQDA2020 software was used for data analysis. Results: Participants’ perspectives indicate that the most important benefits are reducing medication errors by eliminating the illegibility of medication orders and enhancing the security and confidentiality of information. The intermittent interruptions, slow internet speed, incomplete infrastructure, difficulty in searching for drugs, lack of warnings regarding drug interactions, and inadequate connection with clinical decision support systems are also the main challenges of this system. Conclusion: The study demonstrates that the implementation of the electronic prescribing system is essential for enhancing the healthcare system. It is necessary to effectively introduce the benefits of this system and provide the required training in various formats for proper usage by the users. Continuous communication with users and receiving their feedback will lead to the successful implementation of electronic prescription and help eliminate the negative aspects of the system. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4559-en.pdf 2025-06-07 103 117 10.61186/jha.27.3.103 electronic prescribing electronic health medication errors electronic health record. Sara Najafi Sarband saranajafi5307@gmail.com 1 Department of Health Information Management, Faculty of Paramedical Sciences, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-72400690 Masoud Amanzadeh Amanzadeh.m@gmail.com 2 Department of Health Information Management, Faculty of Paramedical Sciences, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7324-6050 Roya Naimi naemiroya@gmail.com 3 Department of Health Information Management, Faculty of Paramedical Sciences, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-3943-7053 Jafar Mohammad Shahi Dr.Mohammad902@gmail.com 4 Department of Health Information Management, Faculty of Paramedical Sciences, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-9862-4118 abdollah Mahdavi a.mahdavi@arums.ac.ir 5 Department of Infectious Disease, School Medicine, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4591-2209