OTHERS_CITABLE حدود 5/49 درصد جمعیت ایران در سال 1400 زن بودند. با وجود این، تفاوت زیادی بین اشتغال مردان و زنان در بازار کار وجود دارد. نرخ مشارکت اقتصادی مردان و زنان به ترتیب 63 و 11 درصد در سال 1400 بود. [1] فقط ۵/۵ درصد از زنان مدیران عالی، ۳/۹ درصد مدیران میانی و ۲۳ درصد مدیران پایه در سال ۱۳۹۸ بودند. سهم زنان از گروه عمده شغلی قانونگذاران، مقامات عالی رتبه و مدیران در کشور ۵/۲۰ درصد در سال ۱۳۹۸ بود. [2]زنان حدود 7/60 درصد کارکنان وزارت بهداشت را در سال ۱۴۰۰ تشکیل ‌دادند. [1]ولیکن، حضور آنها در پست‌های ارشد سازمان‌های بهداشتی و درمانی محدود است. در حالی‌که یک مسیر راهه شغلی خطی، نردبانی و سریع برای ارتقای شغلی مردان وجود دارد (پدیده پله برقی شیشه‌ای)، زنان با موانع ادراکی و سازمانی نامرئی زیادی برای جابجایی در پست‌های مدیریت همتراز (پدیده دیوار شیشه‌ای) یا ارتقا به سطوح بالای سازمانی (پدیده سقف شیشه‌ای) مواجه هستند. [3] موانع فردی، خانوادگی، سازمانی و اجتماعی بر سر راه ارتقای شغلی زنان به سطوح ارشد سازمان‌ها‌ وجود دارد. احساساتی بودن، اعتماد به نفس و انعطاف‌پذیری پایین، تمایل به انجام عالی کارها و ترس از پذیرش مسئولیت، مانع پیشرفت زنان در مسیر راهه شغلی آن‌ها می‌شود. تعارض کار- خانواده از موانع اصلی زنان برای دستیابی به مشاغل مدیریتی بالای سازمان است. زنان به دلیل داشتن مسئولیت بیشتر کار در خانه، تمایل کمتری به پذیرش مسئولیت‌های مدیریتی دارند. همچنین، همسران مدیران زن به دلایلی مانند استقلال بیشتر اجتماعی و اقتصادی زن، آگاهی زن نسبت به حقوق خود و در نتیجه، تغییر رفتار و عدم اطاعت از همسر و امکان درگیری خانواده با مسائل کاری زن، ممکن است با ارتقای شغلی آن‌ها موافقت نکنند. علاوه‌براین، والدین در خانواده به نوعی در برنامه‌های توانمندسازی خود، بین فرزندان پسر و دختر تبعیض قائل می‌شوند. آنها برای پسران نقش‌های فعالی برای حضور در جامعه تعیین می‌کنند، ولیکن، ترجیح می‌دهند که فعالیت‌های دختران محدود به محیط خانه شود که منجر به کاهش اعتماد به نفس دختران می‌شود. تبعیض سازمانی مثل حقوق و دستمزد نابرابر، دسترسی نابرابر به منابع سازمانی، مشارکت نابرابر در تصمیم‌‌گیری‌ها، دسترسی محدود به شبکه‌های ارتباطی و فرصت نابرابر برای ارتقای شغلی از عوامل سازمانی محدودکننده زنان برای مشاغل مدیریت ارشد سازمان است. در نهایت، باورهای ذهنی و کلیشه‌‌های سنتی جنسیتی غلط در جامعه مثل «زن موجود ضعیفی است.»، «زن نباید تهاجمی رفتار کند»، «جای زن در خانه است.»، «زن احساساتی است و نمی‌توان روی قضاوت او حساب کرد.»، «زن نباید به مرد دستور دهد»، «مرد نباید از زن دستور بگیرد» و «مدیریت امور سازمان را نمی‌توان به زن سپرد.»، موجب کاهش حضور زنان در مشاغل مدیریتی می‌شود. [4] حضور مدیران زن و مرد در تیم مدیریت سازمان موجب ارتقای عملکرد و بهره‌وری سازمان می‌شود. بنابراین، مداخلاتی باید در سطوح مختلف بکار گرفته شود. در سطح خانواده باید تبعیض بین پسر و دختر کاهش یابد و دختران طوری تربیت شوند تا اعتماد به نفس، پشتکار، عزم راسخ و سخت کوشی را تجربه کنند. اعضای خانواده نظیر همسر، فرزند و والدین باید از مدیران زن حمایت کنند و وظایف ایشان در محیط خانه را کم کنند تا وظایف پست‎های رهبری ارشد سازمان را انجام دهند. مدیران ارشد باید فرصت‌های بیشتری برای توانمندسازی کارکنان و مدیران زن فراهم ‌کنند. افزایش تعداد زنان در هیات مدیره سازمان‌های بهداشتی و درمانی، آموزش و ارتقای دانش و مهارت‌های مدیریت و رهبری آن‌ها، تعیین مربیانی برای آموزش و مشاوره مدیران زن، تعیین معیارهای علمی و عینی ارتقای شغلی مستقل از جنسیت و ایجاد فرصت‌های ارتقای شغلی برابر برای زنان ضروری است. برابری جنسیتی باید در مدارس و دانشگاه‌ها آموزش داده شود تا نگرش عموم مردم در این زمینه تغییر یابد. ریشه کنی تبعیض جنسیتی از نظام سلامت نیازمند تعهد و تلاش سیاستگذاران و مدیران ارشد حکومت و دولت است. سیاستگذاران نظام سلامت با توجه به حضور زیاد کارکنان زن در سازمان‌های بهداشتی درمانی، باید سهمیه‌ای برای مدیران زن این سازمان‌ها تعیین کنند و سیاست‌ها، استراتژی‌ها و برنامه‌هایی برای افزایش برابری جنسیتی، جلوگیری از تبعیض علیه زنان و افزایش حضور آنها در سطوح ارشد سازمان‌ها تدوین و اجرا کنند. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4248-fa.pdf 2023-07-26 9 10 10.22034/26.1.9 مدیران زن سازمان‌های بهداشتی و درمانی موانع ارتقای This article has no abstract. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4248-en.pdf 2023-07-26 9 10 10.22034/26.1.9 female managers promotion barriers healthcare organizations Sara Taheri sarataheri.tums@gmial.com 1 PhD student in health management, Department of Health Management, Faculty of Health Sciences, European University of Lefkeh, Lefkeh AUTHOR https://orcid.org/00000-0002-7950-1339 Ali Mohammad Mosadeghrad mosadeghrad@gmail.com 2 Professor, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-7381-2005

OTHERS_CITABLE مقدمه: پرونده الکترونیک سلامت از فناوری­ های بنیادین در نظام سلامت هر کشور محسوب می­ شود. این فناوری داده­ هایی را فراهم می­ کند که در سطح فردی (بیمار) مبنایی برای ارائه خدمات سلامت و در سطح سازمانی و فراسازمانی مبنایی برای تصمیم ­گیری ­های کلان، سیاست­ گذاری و مدیریت خدمات سلامت محسوب می­ شود. هدف از مطالعه حاضر، بررسی میزان دستیابی سامانه پرونده الکترونیک سلامت (سپاس) در ایران به اهداف پیش ­بینی شده وزارت بهداشت و بررسی محیط کاری کنونی این پرونده از دیدگاه کاربران نهایی است. روش ­ها: مطالعه حاضر از نوع مقطعی بود که در سال 1400 انجام شد. شرکت‌کنندگان شامل 70 نفر از کاربران سپاس در 28 بیمارستان استان آذربایجان غربی بودند. داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و با کمک آمار توصیفی و تحلیلی بررسی شد. یافته ­ها: براساس یافته‌های پژوهش، از نظر کاربران اهداف پیش‌بینی شده وزارت بهداشت در حیطه رضایت مندی (4/1 ± 3/3) بیشتر از سایر حیطه‌ها حاصل شده است. همچنین، این سامانه در دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده در حیطه مدیریت اطلاعات (2/1 ± 6/2) به اندازه سایر موارد موفق نبوده است.  از سوی دیگر، از نظر شرایط فعلی محیط کاری سپاس، حیطه اقتصادی (3/1 ± 6/3) بالاترین امتیاز را از کاربران سپاس دریافت کرده است. نتیجه‌گیری: سپاس از لحاظ دستیابی به اهداف پیش‌بینی شده در حیطه‌های مورد بررسی در سطح متوسط قرار دارد. برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری برای ارتقاء سپاس بر اساس شرایط فعلی محیط کاری باید در اولویت توسعه‌دهندگان این سامانه و وزارت بهداشت قرار گیرد. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4264-fa.pdf 2023-06-26 11 29 10.22034/26.1.11 پرونده الکترونیک سلامت سامانه اطلاعات بیمارستانی نظام سلامت فناوری اطلاعات سلامت سپاس Introduction: Electronic health record is one of the fundamental technologies in the health system of any country. This technology provides data that is the basis for providing health services at the patient level, and at the organizational and extra-organizational levels, it is considered the basis for macro-decisions, policy-making, and management of health services. The present study aimed to investigate the extent to which the Iranian electronic health record (SEPAS) has achieved the expected goals of health care and to examine the current working environment of this system from the end user’s perspective. Methods: The current study was a cross-sectional study that was conducted in 1400. The participants included 70 SEPAS users in 28 hospitals in West Azerbaijan province. The data was collected using a self-structured questionnaire. The collected data were analyzed with the help of descriptive and analytical statistics. Results: according to the users, the expected goals of the Ministry of Health have been achieved in the area of satisfaction (3.3 ± 1.4) more than in other areas. Also, this system has not been as successful as other cases in achieving the predetermined goals in the field of information management (2.6 ± 1.2). On the other hand, in terms of the current working environment of SEPAS, the economic area (3.6 ± 1.3) received highest score from SEPAS users. Conclusion: Planning and policy-making for the improvement of Spas based on the current conditions of the working environment should be prioritized by the developers of this system and the Ministry of Health. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4264-en.pdf 2023-06-26 11 29 10.22034/26.1.11 Electronic Health Record Hospital Information System Health System Health Information Technology SEPAS Hajar Abbasi abbassi.hajar@yahoo.com 1 M.Sc. , Medical Informatics, Urmia University of Medical Sciences, Urmia AUTHOR https://orcid.org/0009-0006-0013-1969 Bahlol Rahimi bahlol.rahimi@umsu.ac.ir 2 Professor, Health and Biomedical Informatics Research Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4927-1664 Mohammad Jebraeily jabraily@gmail.com 3 Associate Professor, Health and Biomedical Informatics Research Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7123-9252 Aynaz Nourani aynaz.nourani@gmail.com 4 Assistant Professor, Health and Biomedical Informatics Research Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5010-9774

OTHERS_CITABLE مقدمه: افراد مختلف گاهی از جستجو یا استفاده از اطلاعات سلامت اجتناب می­کنند. مطالعه حاضر با هدف تعیین دلایل و عوامل اجتناب از اطلاعات سلامت در دریافتکنندگان و ارائه­ کنندگان خدمات سلامت انجام شده است. روش­ ها: در این مرور دامنه­ای پایگاه‌های اطلاعاتی کاکرین، اسکاپوس، وب آو ساینس، پابمد، ام بیس و لیستا  جستجو شد. در مجموع تعداد 1901 مطالعه بازیابی شد که پس از حذف موارد تکراری و غربالگری، در نهایت 30 مطالعه برای ورود به مرور انتخاب شد. داده ­های استخراج شده بر اساس اهداف مرور دسته‌بندی و به صورت روایتی و در قالب جدول گزارش گردید.  یافته­ ها: دلایل اجتناب از اطلاعات سلامت در دریافت‌کنندگان خدمات سلامت شامل دلایل مرتبط با اطلاعات، دلایل مرتبط با نظام سلامت، و دلایل روان­شناختی بودند. عوامل اجتناب از اطلاعات سلامت در دریافت‌کنندگان خدمات سلامت نیز عبارت بودند از: عوامل روان­شناختی، عوامل جمعیت­شناختی، عوامل مرتبط با نظام سلامت و عوامل مرتبط با اطلاعات. همچنین، دلایل اجتناب از اطلاعات سلامت در ارائه­کنندگان خدمات سلامت، دلایل مرتبط با اطلاعات و دلایل مرتبط با نظام سلامت بودند. عوامل اجتناب از اطلاعات سلامت در ارائهکنندگان خدمات سلامت نیز شامل عوامل مرتبط با اطلاعات، عوامل مرتبط با نظام سلامت و عوامل روان­شناختی بودند. نتیجه‌گیری: در این پژوهش، دلایل و عوامل اجتناب از اطلاعات سلامت در بین دریافت­کنندگان خدمات سلامت و ارائه­دهندگان این خدمات دسته­بندی شد. شناخت این دلایل و عوامل می‌تواند سازوکاری در اختیار سیاست‌گذاران سلامت و کتابداران و اطلاع‌رسانان پزشکی قرار دهد تا خدمات اطلاع­رسانی سلامت را برای اجتناب­کنندگان اطلاعات سلامت به گونه­ای مناسب طراحی و برنامه ­ریزی کنند و موجب بهبود روند اطلاع‌رسانی سلامت شوند. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4276-fa.pdf 2023-07-11 30 50 10.22034/26.1.30 اطلاعات سلامت اطلاعات پزشکی نادیده گرفتن اطلاعات اجتناب از اطلاعات رد اطلاعات انکار اطلاعات Introduction: People sometimes avoid searching for or using health information. This study aimed to determine the reasons and factors for avoiding health information in health service recipients and health service providers. Methods: In this scoping review, Cochrane, Scopus, Web of Science, PubMed, EMbase and LISTA databases were searched. A total of 1901 studies were retrieved, and after removing duplicates and screening, finally 30 studies were entered into the review. The extracted data were categorized based on the objectives of the review and reported in a narrative form in tables. Results: The reasons for avoiding health information among health service recipients included reasons related to information, reasons related to the health system, and psychological reasons. The factors for avoiding health information among them were psychological factors, demographic factors, factors related to the health system, and factors related to information. Also, the reasons for avoiding health information among health service providers were information-related reasons and health system-related reasons. The factors for avoiding health information in them also included factors related to information, factors related to the health system, and psychological factors. Conclusion: In this research, the reasons and factors for avoiding health information were categorized among the health services recipients and the providers of these services. Knowing these reasons and factors can provide a solution for health policymakers and medical librarians to design and plan health information services for health information avoiders suitably and improve the health information process. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4276-en.pdf 2023-07-11 30 50 10.22034/26.1.30 Health Information Medical Information Information Avoidance Information Rejection Information Ignorance Information Denial Parvaneh Ranjbar ranjbar-p@medilam.ac.ir 1 PhD Student, Health Information Technology Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5787-8496 Mohammadreza Hashemian mr.hashemian553@gmail.com 2 PhD, Moayed-al-Atebba Medical Library and Information Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-0504-9674 Fatemeh Ghassabi ghgh46553@gmail.com 3 Instructor, Department of Public Relations, University of Applied Science and Technology Center of Najafabad, Isfahan AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1698-3537 Firoozeh Zare- Farashbandi f_zare@mng.mui.ac.ir 4 Associate Professor, Health Information Technology Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1231-642X

OTHERS_CITABLE مقدمه: با توجه به نقش بیمارستان‌ها در افزایش سطح سلامت جامعه ارزیابی، سنجش و بهبود عملکرد آنها اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر همه‌گیری کووید-19 بر وضعیت اقتصادی و عملکرد بیمارستان‌های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران است. روش ­ها: مطالعه حاضر، کاربردی است که به روش توصیفی-تحلیلی در سه بیمارستان غیرتخصصی و با اطلاعات دو مقطع زمانی 1398 و 1400 انجام گردید. اطلاعات مربوط به شش شاخص عملکردی و شش شاخص مالی با مراجعه به واحدهای مدارک پزشکی و مالی بیمارستان‌ها جمع‌آوری و از آزمون ناپارامتری ویلکاکسون و نرم‌افزار اس.پی.اس.اس برای تحلیل داده استفاده شد. یافته ­ها: نتایج نشان داد که بعد از همه‌گیری کووید-19، میانگین شاخص‌های درصد اشغال تخت 12 درصد کاهش و میانگین مدت اقامت و چرخش تخت به ترتیب 12 و 10 درصد افزایش داشته است؛ این تغییرات از نظر آماری معنادار بود (0/05>p-value). همچنین، شاخص¬های مالی درآمدهای اختصاصی آزمایشگاه و تصویربرداری و هزینه بیمارستان‌ها به ترتیب با 26، 17 و 27 درصد، افزایش معناداری داشتند(0/05>p-value). نتیجه‌گیری: با توجه به تأثیر معنادار همه‌گیری کووید-19 بر عملکرد مالی و اقتصادی بیمارستان‌ها و امکان همه‌گیری مجدد سایر بیماری‌های واگیر، به نظر می‌رسد حمایت ویژه از بیمارستان‌ها در این خصوص ضروری است. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4225-fa.pdf 2023-07-15 51 66 10.22034/26.1.51 شاخص‌های عملکردی درآمد هزینه بیمارستان کووید-19 Introduction: Considering the role of hospitals in increasing the health level of society, it is very important to evaluate, measure and improve their performance. The aim of this study was to investigate the impact of the COVID-19 epidemic on the economic status and performance of hospitals affiliated to Iran University of Medical Sciences. Methods: The present applied study is a descriptive-analytical study that was conducted on three non-specialized hospitals using data from two periods of time, 2019 and 2020. Raw data related to six financial indicators and six performance indicators were collected by referring to the financial and medical records units of the hospitals. The non-parametric Wilcoxon test and the paired-samples t-test were used in SPSS software for data analysis. Results: The results showed that after the covid-19 epidemic, the average indicators of bed occupancy rate decreased by 12% and the average length of stay and bed turnover increased by 12% and 10%, respectively; these changes were statistically significant (p-value<0.05). Furthermore, the financial indicators of dedicated laboratory revenues, dedicated imaging revenues, and hospital expenses increased significantly by 26, 17 and 27%, respectively (p-value<0.05). Conclusion: Considering the significant impact of the COVID-19 epidemic on the financial and economic performance of hospitals and the possibility of other epidemic-prone emerging infectious diseases, it seems that special support for hospitals is necessary in this regard. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4225-en.pdf 2023-07-15 51 66 10.22034/26.1.51 Performance Indicators Income Cost Hospital Covid-19 Sareh Samadi Samadi53.s@gmail.com 1 Assistant Professor, Research Center, Headquarter of Police Force Medicine, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-8752-6328 Touraj Harati Khalilabad Toorajharati@gmail.com 2 Assistant Professor, School of Health Mnagement and health information sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-6003-1445

OTHERS_CITABLE مقدمه: پزشکی خانواده، برنامه‌ای مبتنی بر جامعه برای ارائه خدمات سلامت است که در آن گروه پزشکی آموزش دیده، خدمات اولیه بهداشتی و درمانی را به‌صورت جامع، هماهنگ، مستمر و فرد محور با هدف تأمین، حفظ و ارتقای سلامت مردم ارائه می‌کند. برنامه پزشکی خانواده شهری در ایران از سال 1391 اجرا شد. تعارض منافع یکی از چالش‌های مهم در اجرای برنامه پزشکی خانواده در ایران است. هدف از این پژوهش، شناسایی انواع و مصادیق تعارض منافع در برنامه پزشکی خانواده و ارائه راهکارهای مدیریت و کنترل آن است. روش­ها: این مطالعه با روش مرور حیطه‌ای انجام شد. مطالعات منتشر شده در پایگاه‌ داده‌های انگلیسی پابمد، اسکاپوس، وب آو ساینس و پایگاه‌های فارسی نورمگز، مگ ایران، پایگاه استنادی جهان اسلام و موتور جستجوی گوگل اسکولار در زمینه تعارض منافع در برنامه پزشکی خانواده در بازه زمانی ژانویه 1980 تا جولای 2022 جستجو و بررسی شدند. در نهایت، 31 مقاله مرتبط انتخاب و با روش تحلیل چارچوبی بررسی شدند. یافته­ها: تعداد 18 مصداق تعارض ­منافع در برنامه پزشکی خانواده شناسایی ­شد که به دو دسته کلی تعارض منافع مستقیم و تعارض منافع غیر مستقیم تقسیم شدند. دریافت پول، هدیه، نمونه کالا و گرنت از شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی بیشترین تکرار را در مطالعات داشتند. تعداد 28 راهکار برای مدیریت­تعارض ­منافع در برنامه­پزشکی­خانواده شناسایی­شد که در چهار سطح بنیادی (دولت و وزارت ­بهداشت)، کلان (دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، سازمان بیمه ­سلامت و شرکت­های ­تجهیزاتی و دارویی)، میانی(سازمان‌های بهداشتی و درمانی) و خرد(ارائه‌دهنده­ و دریافت‌کننده­ خدمت سلامت) دسته‌بندی­شدند. وضع قوانین و مقررات، استفاده از روش پرداخت مبتنی بر عملکرد، افزایش نظارت و کنترل بر عملکرد پزشکان خانواده، شفاف‌سازی روابط مالی پزشکان خانواده با صنایع، بکارگیری نظام آموزشی مبتنی بر شواهد و توسعه دانش و مهارت‌های پزشکان خانواده از جمله راهکارهای اشاره شده در مطالعات بود. نتیجه‌گیری: تعارض منافع، چالشی جدی در حوزه مراقبت‌های بهداشتی اولیه و برنامه پزشکی خانواده است که می‌تواند به فساد منجر شود. اقدامات مدیریـت تعـارض منافع برنامه پزشکی خانواده برای تأثیرگذاری باید در سطوح فردی، سازمانی و کشوری اجرا شوند و باید نظامی ایجاد شود تا هزینه تعارض منافع برای افراد زیاد گردد. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4249-fa.pdf 2023-07-26 67 89 10.22034/26.1.67 نظام مراقبت های بهداشتی اولیه پزشکی خانواده تعارض منافع Introduction: Family medicine is a program in which the family physician and his team members are responsible for providing comprehensive, coordinated, continuous, and individual and family-based health services to promote, restore, or maintain health in a community. Iran's urban family medicine program was initiated in 2011 and conflict of interest (COI) is a challenge to its effective implementation. This research aimed to identify the types and examples of COI in family medicine programs and to present solutions to control it. Methods: This study was carried out using the scoping review method. All articles and documents published in six databases (i.e., Pubmed, Web of Science, Scopus, SID, Magiran, and Noormags) and Google Scholar search engine in the field of COI in family medicine program between January 1980 and July 2022 were searched. Finally, 31 related documents were selected and analyzed using the framework analysis method. Results: Overall, 18 examples of COI were identified in the family medicine program, which were divided into two categories: direct and indirect COI. Receiving money, gifts, samples, and grants from pharmaceutical and medical equipment companies has been cited more in the literature. Furthermore, 28 solutions for managing conflict of interests were identified and categorized into four levels: Meta (government and the Ministry of Health), macro (medical universities, health insurance companies and pharmaceutical and medical equipment companies), meso (health organizations) and micro (health services provider and receiver). Developing rules and regulations, using performance-based payment methods, monitoring and controlling the performance of family doctors, clarifying the financial relations of family doctors with industries, using an evidence-based educational system, and enhancing family doctors’ knowledge and skills were cited in the literature. Conclusion: Conflict of interest is a serious challenge in primary health care and family medicine program which may lead to corruption. Conflict of interest strategies should be implemented at the individual, organizational, and national levels to be effective. A system must be created to increase the cost of COI to individuals. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4249-en.pdf 2023-07-26 67 89 10.22034/26.1.67 primary health care system family medicine conflict of interest Ali Mohammad Mosadeghrad mosadeghrad@gmail.com 1 Professor, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-7955-6292 Mohammad‌ Hossein Ranjbar Hamghavandi mhr2137722@yahoo.com 2 MD. Student, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1691-9017 Alireza Mohsenian 3 School of Dentistry, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-6297-5183 Sepehr Metanat 4 School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-3887-4478 Sanaz Bordbar sanazbrd1381@gmail.com 5 MD. Student, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-7955-6292

OTHERS_CITABLE مقدمه: کتابخانه‌ها به عنوان نهادهایی فرهنگی-اجتماعی معرفی می‌شوند که قابلیت تأثیرگذاری بر گروه‌های مختلف جامعه را دارند. گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه از جمله معتادان به مواد مخدر در معرض بیماری‌های متعددی از جمله اختلالات روانی هستند. در کنار درمان‌های دارویی، مداخلات روان‌شناختی مانند کتاب‌درمانی (استفاده از کتابخانه و کتابخوانی) نقش مؤثری در بهبود سلامت روان آنها دارد. این پژوهش با هدف تعیین تأثیر استفاده از کتابخانه در ارتقای سلامت روان در افراد بی‌خانمان رهایی یافته از اعتیاد انجام شده است. روش­ها: این پژوهش مقطعی به روش پیمایشی در سال 1399 در مراکز طلوع شهر تهران به انجام رسید. جامعه پژوهش شامل 67 نفر از افراد بهبود یافته از اعتیاد و ساکن در مراکز طلوع بود. گردآوری داده‌ها باکمک پرسش‌نامه‌ خود اظهاری انجام شد. روایی و پایایی پرسش‌نامه تأیید شد و آلفای کرونباخ 0/89 به دست آمد. یافته­ ها: نتایج پژوهش نشان داد که کتابخانه‌های کمپ بیش از رفاه عاطفی مراجعان، بر سلامت روانی تأثیرگذار است. تأثیر استفاده از کتابخانه طلوع بر رفاه روانی کمتر از حد متوسط، بر رفاه عاطفی و رفاه اجتماعی بین کم و متوسط بود. اکثر شرکت‌کنندگان از برگزاری کارگاه¬های آموزشی و خدمات ارائه شده توسط کتابخانه کمپ راضی بودند، اما از «منابع اطلاعاتی» و «فضای کتابخانه» رضایت نداشتند. اثربخشی خدمات کتابخانه بر سلامت روان مراجعان « متوسط رو به پایین» بود. نتیجه‌گیری: ضروری است نقش و جایگاه کتابخانه‌ها در ارتقای سلامت روان افراد آسیب‌پذیر به ویژه معتادان از طریق ارتقای خدمات اطلاع‌رسانی و جذب کارکنان کارآمد کتابخانه‌ها و اطلاعات پزشکی گسترش یابد. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4292-fa.pdf 2023-08-09 90 109 10.22034/26.1.90 کتابخانه‌ها کتاب‌درمانی سلامت روان افراد بی‌خانمان اعتیاد تهران Introduction: Libraries are socio-cultural institutions that influence different groups of society. Vulnerable groups, such as drug addicts, are exposed to various diseases such as mental disorders. Along with drug treatments, psychological interventions such as book therapy (library use) play an effective role in improving their mental health. This research was conducted to determine the effect of library use on mental health improvement in homeless people who have recovered from addiction. Methods: This is a cross-sectional study conducted in the Tolo centers of Tehran in 2019. The research population was 67 people who recovered from addiction and were living in Tolo centers. Data collection was performed with a self-report questionnaire. The validity and reliability of the questionnaire were confirmed and Cronbach's alpha was 0.89. Results: The results of the present study revealed that the libraries of Tolo centers affect the mental health of the clients more than the emotional well-being of the clients. The effect of using Tolo library on "psychological well-being" was less than "moderate", and its effect on "emotional well-being" and "social well-being" was between "low and medium". Most of the participants were satisfied with the educational workshops and services provided by the library, but they were not satisfied with the "information resources" and "library space". The effectiveness of library services in the mental health of the clients was "moderate to low". Conclusion: It is necessary to expand the role and position of libraries in improving the mental health of vulnerable people, especially drug addicts, through the promotion of information services and the recruitment of qualified employees in libraries. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4292-en.pdf 2023-08-09 90 109 10.22034/26.1.90 Libraries Book Therapy Mental Health Homeless People Addiction Tehran Sirous Panahi panahi.s@iums.ac.ir 1 Associate Professor, School of Health Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran AUTHOR Fatemeh Fahimi fahimibaran@yahoo.com 2 M.Sc, School of Health Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. AUTHOR Aliasghar Asgharnezad Farid asgharnejadfarid.asiums@gmail.com 3 Associate Professor, School of Behavioral Sciences and Mental Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran AUTHOR Masoumeh Ansari masomehansari@gmail.com 4 Ph.D Student, Student Research Committee, Iran University of Medical Sciences, Tehran AUTHOR

OTHERS_CITABLE مقدمه: درسال­های اخیر، استفاده از سلامت روان الکترونیک به دلیل راحتی و سهولت دسترسی برای افراد جویای کمک در زمینه سلامت روان، به طور چشمگیری گسترش یافته است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نگرش و میزان استفاده ارائه-دهندگان مراقبت سلامت از مداخلات الکترونیک سلامت روان (Electronic Mental Health Interventions (EMHIs)) در درمان اختلال افسردگی شدید (Major Depressive Disorder (MDD)) بود. روش­ها: این مطالعه توصیفی در سال 2022 در بغداد انجام شد. جامعه پژوهش شامل پزشکان خانواده، متخصصان روانشناس  و مراقبین سلامت شاغل در مراکز درمانی بود. این مراکز با روش نمونه­گیری تصادفی منظم انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه­ای شامل دو بخش بود؛ در بخش اول اطلاعات جمعیت شناختی و در بخش دوم میزان آگاهی، استفاده و چالش‏های اتخاذ مداخلات الکترونیک سنجیده شد. پایایی پرسشنامه با اجرای آن بر گروهی 10 نفره از کارشناسان ارشد روانشناسی ارزیابی شد. اطمینان از روایی محتوایی پرسشنامه نیز با گروهی متشکل از دو پزشک عمومی و پنج روانشناس حاصل گردید. برای تحلیل داده­ها از روش اسپیرمن، تاو-کندال و مربع کای استفاده شد. یافته­ها: 384 نفر در پژوهش شرکت کردند. از این میان، تنها 10 درصد از شرکت­کنندگان در زمینه EMHIs آموزش دیده و سایرین هرگز از آن استفاده نکرده بودند. بیشتر شرکت‌کنندگان این راهبرد‌ها را در حوزه‌های آموزش روان‌شناختی (26/18درصد) و همتایاری با تابلوهای بحث آنلاین (18/70 درصد) به کار می­گرفتند. نتیجه‌گیری: به طور کلی، ارائه­دهندگان مراقبت درک و استفاده محدودی از EMHIs داشتند. بنابراین، توسعه برنامه درسی بالینی در سلامت روان الکترونیک و آموزش مداوم برای متخصصان مراقبت­های سلامت از جمله پزشکان عمومی ضروری به نظر می­رسد. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4260-fa.pdf 2023-10-02 110 125 10.22034/26.1.110 اختلال افسردگی شدید مداخلات الکترونیک سلامت روان افسردگی پرسشنامه آگاهی Introduction: The popularity of electronic mental health has grown significantly in recent years owing to its ease of use and availability to individuals seeking mental health assistance. The present research was aimed at examining the healthcare providers’ perception and usage rate of Electronic Mental Health Interventions (EMHIs) in the treatment of major depressive disorder (MDD). Methods: This descriptive study was conducted in Baghdad in 2022. Family physicians, psychologists, and health care workers employed by health centers constituted the research population. These centers were chosen by regular random sampling. A two-part questionnaire served as the data collection technique. The questionnaire's first section asked about demographics, while its second section asked about awareness, usage and challenges of electronic interventions. The reliability of the questionnaire was evaluated by administering it to a group of ten senior psychologists.. The content validity of the questionnaire was ensured through the review process conducted by a team comprising two general physicians and five psychologists. Spearman's rank, Kendall's tau, and chi-square were used to analyze the data. Results: 384 individuals participated in this study. Only 10% of the participants had been trained in EMHIs, and the rest had never used it. The majority of the participants employed these strategies in the areas of psychological training (26.18%) and peer assistance via online discussion boards (18.70%). Conclusion: Overall, healthcare providers had a limited understanding and utilization of EMHIs. Thus, the development of a clinical curriculum in e-mental health and continuous training for healthcare professionals, including general practitioners, are essential. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4260-en.pdf 2023-10-02 110 125 10.22034/26.1.110 Major depressive disorder Electronic mental health interventions Depression Questionnaire Perception Atheer Khdyair Hamad Atheer.Khdyair.Hamad@hotmail.com 1 Department of Medical Laboratories Technology, AL-Nisour University College, Baghdad, Iraq AUTHOR https://orcid.org/0009-0006-9963-6368 Abeer Mhussan Jabbar 2 Department of Medical Laboratories, Al-Hadi University College, Baghdad , Iraq AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-1156-9043 Ali Abdulhussain Fadhil 3 Department of Medical Laboratories, Al-Hadi University College, Baghdad , Iraq AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5065-6209 Nathera Hussin Alwan Alwan 4 Department of Medical Laboratories, Al-Hadi University College, Baghdad , Iraq AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-0965-0926 Moayad Aziz Abdulqadir 5 Department of Medical Laboratories, Al-Hadi University College, Baghdad , Iraq AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7309-2813 Mahmood Hasen shuhata alubiady 6 Department of Medical Laboratories, Al-Hadi University College, Baghdad , Iraq AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5829-0184 Mazin A. A. Najm 7 Pharmaceutical Chemistry Department, College of Pharmacy, Al-Ayen University, Thi-Qar, Iraq AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-7088-8127

OTHERS_CITABLE مقدمه: امروزه نظام‌های سلامت نه تنها مسئول ارتقای سلامت مردم هستند، بلکه موظف به حفاظت از آنها دربرابر هزینه‌های مالی بیماری می‌باشند. پرداخت‌های غیررسمی پدیده‌ای است که نظام سلامت بسیاری از کشورها با آن روبه‌رو هستند و این پدیده به عنوان تهدیدی برای اعتبار حرفۀ پزشکی تلقی می‌شود. در نقاط گوناگون جهان، دلایل این پرداخت‌ها معمولاً بسیار متفاوت است. هدف این مطالعه شناسایی علل پرداخت‌های غیررسمی در بیمارستان‌های شهر اربیل در کشور عراق در سال 2021 است. روش ­ها: این مطالعه از نوع کاربردی و به روش کیفی است که با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شده است. مصاحبه‌های هدفمند با نمونه‌ای متشکل از 60 بیمار، پزشک و سیاست‌گذار در اربیل عراق انجام شد. افراد مصاحبه‌شونده فرم رضایت را تکمیل نمودند و مطالعه با تأیید شورای اخلاق پزشکی دانشگاه پزشکی هاولر انجام شد. در این مطالعه، از شرکت‌کنندگان دربارۀ انگیزه‌های پرداخت غیررسمی سؤال شد و داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوا ارزیابی شد. یافته­ ها: از دیدگاه بیماران، دلایل قانونی، فرهنگی، و مرتبط با کیفیت، در پرداخت‌های غیررسمی نقش دارند؛ از دیدگاه پزشکان و سیاست‌گذاران، علل دریافت پرداخت‌های غیررسمی ارائه‌دهندگان خدمات سلامت شامل جنبه‌های ساختاری، اخلاقی و مربوط به تعرفه و مواردی است که تخصص و شایستگی ارائه‌دهندگان را نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: درک دلایل پرداخت­ های غیررسمی در رسیدگی به آن و درنهایت ریشه ­کن کردن آن بسیار مهم است. یافته‌های این پژوهش، علل پرداخت‌های غیررسمی در نظام سلامت عراق را شناسایی کرده است. درک جامع نیازها و انگیزه‌های ارائه‌دهندگان و دریافت‌کنندگان مراقبت‌های سلامت بر مهار پرداخت­ های غیررسمی مؤثر است. سیاست‌گذارانی که درک کاملی از پیامدهای مرتبط با این پرداخت‌ها دارند می‌توانند تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرند و از رویکرد سیاسی موردتوافق جمعی اطمینان حاصل کنند. افزایش حقوق ارائه­ دهندگان خدمات درمانی براساس عملکرد و مهارت آنها، در کنار پیاده ­سازی سیستم ­های پرداخت مبتنی بر عملکرد می­تواند در کاهش این پدیده در عراق مؤثر باشد؛ علاوه­ براین ترویج آموزش اخلاق حرفه­ای، اعتماد و درک متقابل را در بین افراد تقویت می­ کند و درعین­ حال تأثیرات منفی رشوه را نیز برجسته می ­نماید. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4259-fa.pdf 2023-10-02 126 151 10.22034/26.1.126 پرداخت‌های غیررسمی بیمارستان عراق اخلاق پزشکی Introduction: The responsibility of health systems has evolved to encompass not only the improvement of individuals' health but also the protection of their financial well-being against the costs of illness. However, many healthcare systems worldwide have experienced the issue of informal payments, which is considered a significant challenge to the credibility of medical professionals. The reasons for these payments vary across different regions. To tackle this issue, the current research was carried out in 2021 to examine the factors contributing to unofficial payments within healthcare facilities situated in Erbil, Iraq. Methods: The present study utilized a qualitative, applied research approach, employing semi-structured interviews as the primary data collection method. The sample consisted of 60 patients, doctors, and policymakers from Erbil, Iraq, who were selected based on targeted criteria. Informed consent was obtained from all participants, and the study was conducted with the approval of the Medical Ethics Council of Hawler Medical University. During the interviews, participants were asked about their reasons for engaging in informal payments, and the collected data were analyzed using content analysis techniques. Results: Patients' perspectives on informal payments suggest that legal, cultural, and quality-related factors are influential in their decision to make such payments. On the other hand, doctors and policymakers revealed several reasons for receiving informal payments from healthcare providers, including structural, ethical, and tariff-related issues, as well as those that demonstrate the provider's expertise and competence. Conclusion: Understanding the reasons behind informal payments is crucial in addressing and ultimately eradicating them. This research has discovered the reasons behind unofficial payments in Iraq's healthcare system. An extensive grasp of the requirements and driving forces behind healthcare providers and recipients can efficiently identify and eradicate this practice. Policymakers who possess a thorough comprehension of the consequences associated with these payments can make more informed decisions, ensuring a collectively agreed-upon policy approach. Enhancing the wages of healthcare professionals in Iraq, taking into account their performance and expertise, and introducing payment systems that are tied to performance can play a crucial role in mitigating this issue. Additionally, promoting professional ethics training fosters trust and mutual understanding among individuals while highlighting the negative impacts of bribery. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4259-en.pdf 2023-10-02 126 151 10.22034/26.1.126 Informal Payments Hospitals Iraq Medical Ethics Ali Abdulhussain Fadhil irinakrish2000@gmail.com 1 College of Medical Technology, Medical Lab techniques, Al-Farahidi University, Baghdad, Iraq. AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5065-6209 Atheer Khdyair Hamad maratovnatayeva@gmail.com 2 Department of Medical Laboratories Technology, AL-Nisour University College, Baghdad, Iraq. AUTHOR https://orcid.org/0009-0006-9963-6368 Sadeq Sahib Sadeq tzuchiachen1689@gmail.com 3 Department of Medical Laboratories, College of health & medical Technology, Sawa University, Almuthana, Iraq. AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-6150-9631 Moayad Aziz Abdulqadir bijutheruvilsayed@gmail.com 4 Department of Anesthesia Techniques, AlNoor University College, Nineveh, Iraq. AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7309-2813 Zahraa F. Hassan vahid.nourani1975@gmail.com 5 College of Dentistry, Al-Ayen University, Thi-Qar, Iraq AUTHOR https://orcid.org/0009-0008-6003-0638 Ali Abdul Razaq wasankadhimaltamimi@gmail.com 6 Medical Lab Techniques, Al-Hadi University College, Baghdad , Iraq AUTHOR https://orcid.org/0009-0002-7130-3933 Sada Ghalib Al- Musawi 7 College of Pharmacy/ National University of Science and Technology, Dhi Qar, Iraq AUTHOR https://orcid.org/0009-0006-5911-3175

OTHERS_CITABLE مقدمه: عدالت سلامت مفهومی پیچیده و چندبُعدی است که به توزیع عادلانۀ منابع و فرصتهای سلامت اشاره می­کند. در کشورهای درحال ­توسعه، که منابع محدود هستند، تضمین عدالت در سلامت، چالش بزرگی محسوب می­شود. این مطالعه با هدف بررسی میزان توجه به عدالت سلامت در برنامه­های توسعۀ ایران انجام شده­است. روش­ ها: متن کامل برنامه‌های توسعۀ اول تا ششم ایران با استفاده از رویکرد تحلیل محتوای هدایت‌شده به­صورت کیفی تحلیل شد. ابعاد عدالت سلامت (در دسترس بودن، بسندگی، دسترسی، تناسب و مقرون­به­صرفه بودن) مشخص  و فراوانی هریک از ابعاد با استفاده از جدول متقاطع در نرم‌افزار SPSS محاسبه گردید. اعتبار مطالعه ازطریق نظرات متخصصان و توافق بین ارزیابان با استفاده از ضریب کاپا کوهِن ارزیابی شد. یافته­ ها: درصدهای به­دست آمده از ابعاد گوناگون عدالت در سلامت در برنامه‌های توسعه شامل دسترسی 17/7درصد، کفایت 12/4 درصد ، تناسب 7/7 درصد، مقرون­به­صرفه بودن 4/3درصد، و در دسترس بودن 1/9 درصد بود. نتیجه‌گیری: با توجه به پیچیدگی و چندبعدی بودن مفهوم عدالت در سلامت، فقط توسعۀ متوازن این ابعاد می­تواند به تحقق عدالت در این حوزه منتج گردد. این موضوع باید در برنامه‌های توسعه با دقت بیشتری مورد توجه قرارگیرد و اهداف این برنامه‌ها با توجه به این ضرورت تدوین و به اجرا درآید. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4279-fa.pdf 2023-10-08 152 168 10.22034/26.1.152 برابری در سلامت عدالت در سلامت برنامۀ توسعه سیاست ایران Introduction: Health equity is a complex and multidimensional concept that refers to the fair distribution of health resources and opportunities. In developing countries, where resources are limited, ensuring health equity is a major challenge. This study aimed to evaluate the level of attention given to health equity in the development plans of Iran. Methods: The full text of Iran's first to sixth development plans was qualitatively analyzed using a directed content analysis approach. The dimensions of health equity (availability, accessibility, adequacy, affordability, and appropriateness) were identified, and the frequency of each dimension was calculated using a cross-tabulation in SPSS software. The validity of the study was ensured through expert opinions and the agreement between evaluators using Cohen's kappa coefficient. Results: The results showed that the most attention was given to the dimension of accessibility (17.7%), followed by adequacy (12.4%), appropriateness (7.7%), affordability (4.3%), and availability (1.9 %). Conclusion: Given the intricate and multifaceted nature of health equity, achieving equity in this domain necessitates a comprehensive and well-rounded approach. It is imperative to delve deeper into this matter within the framework of development programs, with program objectives and implementations aligned accordingly. http://jha.iums.ac.ir/article-1-4279-en.pdf 2023-10-08 152 168 10.22034/26.1.152 equality in health equity in health development plans policy Iran faezeh sonboli sonboli68@gmail.com 1 M.Sc, Department of Social Welfare Management, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0090-0001-7129-9826 farhad nosratinezhad farhad.nosrati@gmail.com 2 Associate professor, Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7024-3022 mehdi basakha basakha@gmail.com 3 Assistant professor, Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2360-7492