fa طرح نقشه نمایی مفاهیم طبّ سنّتی ایران در ساختار ابراصطلاحنامه و شبکه معنایی«(UMLS) نظام زبان واحد پزشکی » پژوهشي Research <p><strong>مقدمه:</strong> هدف این پژوهش ارائ هی طرحی برای تعیین جایگاه واژگان و مفاهیم طبّ سنّتی ایران در ساختار زبان مشترک و تبیین (Unified Medical Language System = UMLS) ابراصطلاحنامه و شبکه معنایی نظام زبان واحد پزشکی جایگاه و سهم واژگان طبّ سنّتی ایرانی در واژگان و مفاهیم دانش جهانی پزشکی بود. </p><p style="DIRECTION: rtl"><strong>روش بررسی:</strong> این طرح پژوهش سه بخش است: در بخش الف، نظام زبان واحد پزشکی جهت شناسایی ساختار کلی آن و شناسایی دقیق خلأ های آن در مورد مفاهیم طبّ سنّتی ایران، تحلیل م یشود. در بخش ب، متون و منابع اطلاعاتی مربوط به داروی مفرده » و « نشان هی رنگ ادرار » ،« بیماری صرع » : مفاهیم طبّ سنّتی ایران مطالعه؛ و نمون ههایی از مفاهیم کلی شامل با زیر شاخ ههای آ نها استخراج م یشود. در بخش ج، نمونه مفاهیم استخراج شده از میان مفاهیم پزشکی رایج « سنبل الطیب (غربی) ترسیم شده در ساختار نظام زبان واحد پزشکی- در خ لأهای مربوط به مفاهیم طبّ سنّتی ایران، درون ساختار ابراصطلاحنامه و شبکه معنایی این نظام، گنجانده م یشود.</p><p style="DIRECTION: rtl"> <strong>یافته ها:</strong> پیش نمونی از ساختار کلان طبّ سنّتی ایرانی که جایگاه آن در زبان پزشکی واحد ترسیم شده است با چگونگی تبادلات مفهومی طبّ سنّتی ایرانی با نظام زبان پزشکی واحد ارائه شد.</p><p style="DIRECTION: rtl"><strong> نتیجه گیری:</strong> دامن هی فعلی یو ام ال اس تعداد قابل قبولی از مفاهیم مرتبط با طبّ سنّتی ایران را پوشش داده است. ولی جایگاه و دامن هی کامل و رسمی از دانش طبّ سنّتی ایران ارائه نم یکند. این پژوهش، موفق به تحلیل رد ههای کلان طبّ سنّتی ایرانی شده، و شیو هی برقراری تبادلات مفهومی را بین طبّ سنّتی ایرانی با طب امروزه جهانی، تحلیل کرده است. </p> <p><strong>Introduction:</strong> This research was aimed to analyze mapping scheme of Traditional Iranian Medicine (TIM) with structure of common language of meta- thesaurus and Semantic network Unified Medical System Language (UMLS). The domain, location and relation of TIM in the UMLS is designed, and recitation of location and proportion of the TIM’s concepts are provided. </p><p><strong>Methods:</strong> This is a triphasic research: A) System analysis, B) Documentary Analysis, and C) System designing method. In A phase, the structure of UMLS and TIM are studied and UMLS structure is searched for the ideal location of TIM. In B phase, literature and resources of TIM analyzed, then three examples: “Urine color” sign, “Epilepsy” disease, and “valerian” herbal drug, with whole of their branches, was extracted from among of total category of TIM science are prepared. Finally in C phase, the B phase examples are mapped with the UMLS concepts. In this case, conceptual and semantically relations analyzed and some new semantically relation are proposed. </p><p><strong>Results:</strong> Output of this research is a prototype of TIM structure and its semantically relation with UMLS concepts in the Unified Medical Language System. </p><p><strong>Conclusion:</strong> Although the current domain of UMLS has been covered suitable number of TIM’s concepts, but UMLS cannot reflex complete and formal structure from TIM’s knowledge. The hierarchical structure of TIM is designed the based on international models,and the location of TIM science in UMLS structure and conceptual relation between TIM concepts and UMLS concepts are proposed for the first time. </p> طبّ سنّتی ایران، نظام زبان واحد پزشکی، ابراصطلاحنامه، شبکه معنایی، روابط مفهومی، روابط سلسله مراتبی Traditional Iranian Medicine, Unified Medical Language System (UMLS) , Metathesaurus, Semantic Network, Conceptual Relations, Hierarchical Relations, Mapping Scheme 53 62 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-165-78&slc_lang=fa&sid=1 A Valinejadi علی ولی نژادی 1120031947532846006235 1120031947532846006235 Yes A Horri عباس حری 1120031947532846006236 1120031947532846006236 No F Azadeh فریدون آزاده 1120031947532846006237 1120031947532846006237 No MR Shams Ardakani محمدرضا شمس اردکانی 1120031947532846006238 1120031947532846006238 No M Amirhosseini مازیار امیرحسینی 1120031947532846006239 1120031947532846006239 No H Mohammad hassanzadeh حافظ محمد حسن زاده 1120031947532846006240 1120031947532846006240 No