en الزامات چارچوب خدمات سلامت از راه دور برای بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس در ایران: یک مطالعه کیفی بر اساس چارچوب یکپارچه تحقیقات اجرا (CFIR 2.0) فن آوری اطلاعات سلامت Health Information Technology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><strong><span lang="FA">مقدمه: </span></strong><span lang="FA">مولتیپل‌اسکلروزیس</span> (MS) <span lang="FA">بیماری مزمن و ناتوان‌کننده عصبی، نیازمند مدل‌های مراقبتی نوآورانه برای بهبود دسترسی و کیفیت مراقبت در ایران است. سلامت از راه دور پتانسیل قابل توجهی دارد، اما فقدان چارچوب بومی و جامع، مانع اصلی اجرای موفقیت‌آمیز است. این مطالعه با هدف تعیین الزامات چارچوبی جامع برای استقرار خدمات‌سلامت‌از‌راه‌دور برای بیماران</span> MS <span lang="AR-SA">با استفاده از مدل</span> <span lang="FA">چارچوب یکپارچه تحقیقات اجرا 2.0 (</span>CFIR 2.0<span lang="FA">)</span> <span lang="AR-SA">انجام شد</span>.</span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش‌ها</span>:</b> <span lang="FA">این مطالعه کیفی در سال ۱۴۰۴ با نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع انجام شد. ۲۲ شرکت‌کننده شامل متخصصان مغز و اعصاب، پرستاران، مدیران بیمارستان، بیماران و نماینده سازمان بیمه انتخاب شدند. داده‌ها با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق تا حد اشباع جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با تحلیل محتوای قراردادی در چارچوب پنج دامنه</span> CFIR 2.0 <span lang="FA">(ویژگی‌های مداخله، بستر بیرونی، بستر درونی، ویژگی‌های افراد و فرآیند) انجام پذیرفت</span>.<span lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها</span>:</b> <span lang="AR-SA">از تحلیل داده‌ها، </span><span lang="FA">۱۰</span><span lang="AR-SA"> مضمون اصلی و </span><span lang="FA">۳۲</span><span lang="AR-SA"> زیرمضمون استخراج گردید. این الزامات در پنج حوزه اصلی دسته‌بندی شدند: طراحی پلتفرمی یکپارچه و کاربرپسند، ایجاد بستر قانونی و بیمه‌ای شفاف، فرهنگ‌سازی و یکپارچه‌سازی فنی، توانمندسازی ارائه‌دهندگان و بیماران و برنامه‌ریزی استراتژیک و اجرای تدریجی. </span><span lang="FA">مضمون &laquo;الزامات قانونی و بیمه‌ای&raquo; با ۸۲</span><span lang="FA">٪</span><span lang="FA"> فراوانی، پرتکرارترین بود</span>.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-family:Tahoma;"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری</span>:</b> <span lang="FA">الزامات استخراج‌شده در پنج حوزه می‌تواند به‌عنوان نقشه راهی عملی برای سیاست‌گذاران، مدیران سلامت و ارائه‌دهندگان خدمات در طراحی و اجرای برنامه‌های سلامت از راه دور برای بیماران</span> MS </span><span lang="FA"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="font-family:Tahoma;">مورد استفاده قرار گیرد. این چارچوب می تواند با پوشش همزمان ابعاد فنی، انسانی، سازمانی و قانونی، امکان شناسایی موانع اجرایی در هر سطح را فراهم نماید.</span> </span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction:</strong> Multiple sclerosis (MS) is a chronic and disabling neurological disease requiring innovative care models to improve access to and quality of care in Iran. Telehealth has significant potential, but the lack of a comprehensive native framework is a major barrier to its successful implementation. This study aimed to determine the requirements for a comprehensive framework for deploying telehealth services for MS patients using the Consolidated Framework for Implementation Research 2.0 (CFIR 2.0).<br> <strong>Methods:</strong> This qualitative study was conducted in 2025 using purposive sampling with maximum variation. Twenty-two participants, including neurologists, nurses, hospital managers, patients, and an insurance organization representative, were selected. Data were collected through in-depth semi-structured interviews until saturation was reached. Data analysis was performed using conventional content analysis within the five domains of CFIR 2.0 (Intervention Characteristics, Outer Setting, Inner Setting, Characteristics of Individuals, and Process).<br> <strong>Results:</strong> Data analysis yielded 10 main themes and 32 sub-themes. These requirements were categorized into five main domains: designing an integrated and user-friendly platform, establishing a transparent legal and insurance framework, culture building and technical integration, empowering providers and patients, and strategic planning with phased implementation. The theme &quot;legal and insurance requirements&quot; was the most frequent (82%).<br> <strong>Conclusion:</strong> The requirements identified across five domains can serve as a practical roadmap for policymakers, health managers, and service providers in designing and implementing telehealth programs for MS patients. These requirements, by simultaneously covering technical, human, organizational, and legal dimensions, enable the identification of implementation barriers at every level.</span></span></span></div> سلامت از راه دور, مولتیپل اسکلروزیس, ایران, چارچوب یکپارچه تحقیقات اجرا (CFIR), مطالعه کیفی, طراحی چارچوب. Telehealth, Multiple Sclerosis, Iran, Consolidated Framework for Implementation Research (CFIR), Qualitative Study, Framework Design 0 0 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3823-2&slc_lang=en&sid=1 Rezvan Rahimi رضوان رحیمی R.Rahimi@modares.ac.ir 11200319475328460036102 11200319475328460036102 Yes Department of Medical Informatics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه انفورماتیک پزشکی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران