fa موانع دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات در ایران: مرور دامنه ای و گفتمان ذی‌نقشان مدیریت خدمات بهداشتی‌ و درمانی Health Services Management پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b><span dir="RTL" lang="AR-SA">مقدمه:</span></b> <span dir="RTL" lang="FA">افراد</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">دارای معلولیت با موانع متعددی برای دسترسی به خدمات روب</span><span dir="RTL" lang="FA">ه‌</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">رو هستند. بنابراین، لازم است با آگاهی از شواهد، موانع دسترسی و استفاده از خدمات برای افراد دارای معلولیت شناسایی شود و رفع آنها در دستور کار سیاست‌گذاران قرار گیرد. هدف از انجام این مطالعه، ترکیب شواهد موجود درباره موانع افراد دارای معلولیت برای دریافت خدمات در ایران و راه‌کارهای پیشنهادی بود.</span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA">روش اجرا: </span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA">پژوهش شامل دو مرحله متوالی بود. ابتدا مرور دامنه‌ای با انتخاب کلیدواژه‌های مناسب و جستجو</span><span dir="RTL" lang="FA"> در پنج</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> پایگاه انگلیسی و </span><span dir="RTL" lang="FA">دو</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> پایگاه فارسی انجام شد. جستجو، غربالگری و استخراج داده‌ها با توجه به معیارهای ورود توسط یک نفر انجام گرفت. از 7985 مطالعه، 82 مورد به مرور وارد شد. داده‌های استخراج‌شده به‌طور داستان‌وار و در قالب جداول تحلیل شد. در مرحله دوم برای تکمیل یافته‌های مرور، جلسه گفتمان ذی‌نقشان با حضور 14 نفر از مطلعین ، برگزار شد. یک نفر تسهیل‌گر بی‌طرف جلسه را به مدت دو ساعت مدیریت کرد. در جلسه، یافته‌های مرور ارایه و بحث شد. یادداشت‌برداری و ضبط جلسه با رضایت شرکت‌کنندگان انجام و داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شد.</span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA">یافته‌ها: </span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA">71 مطالعه (86درصد) انگلیسی و 44 مطالعه (53درصد) بعد از سال 2021 انجام ‌شده</span><span lang="EN-GB">‌</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">بود. هدف اصلی در 67 مطالعه،‌ شناسایی موانع دسترسی و ارائه راه‌کارها بود. یافته‌های مرور و گفتمان ذی‌نقشان منجر به شناسایی هفت طبقه اصلی موانع و راه‌کارها (شامل موانع فردی، اجتماعی‌فرهنگی، اطلاعاتی‌ارتباطی، اقتصادی، مدیریتی‌سازمانی، فیزیکی محیطی و سیاستی‌قانونی) شد.</span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA">نتیجه‌گیری: </span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA">برای بهبود دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران</span><span lang="EN-GB">‌</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> توسعه زیرساخت‌های فیزیکی و تجهیزاتی مناسب، ایجاد فرصت‌های شغلی،‌ توانمندسازی حرفه‌ای افراد دارای معلولیت، افزایش آگاهی عمومی و تقویت حمایت‌های قانونی را در برنامه‌های گسترش رفاه اجتماعی در اولویت قرار دهند.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b><span lang="EN-GB">Introduction: </span></b><span lang="EN-GB">People with disabilities (PWD) face various barriers to accessing services. Identifying and addressing these obstacles is essential to ensure equitable service use and should be a priority for policymakers. This study synthesizes existing evidence on these challenges in Iran and suggests potential solutions.</span><br> <b><span lang="EN-GB">Methods</span></b><span lang="EN-GB">: The research was conducted in two consecutive phases. In the first phase, a scoping review was conducted using selected keywords to search five English and two Persian databases. One researcher conducted the search, screening, and data extraction according to the inclusion and exlusion criteria. Of 7,985 studies identified, 82 were included in the review, with data analyzed narratively. In the second phase, a stakeholder dialogue session was held with 14 purposively selected informants to complement the review findings. A neutral facilitator managed the two-hour session, during which the findings were presented and discussed. With participants&#39; consent, the session was recorded, notes were taken, and the data were analyzed using qualitative content analysis.</span><br> <b><span lang="EN-GB">Results</span></b><span lang="EN-GB">: Of the included studies, 71 (86%) were published in English, and 44 (53%) were conducted after 2021. The primary objective of 67 studies was to identify barriers to access and propose solutions. Based on the review findings and stakeholder </span><span lang="EN-GB">dialogue, seven main categories of barriers and solutions were identified: individual, cultural, communicational, financial, physical, institutional, and legal barriers.</span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"></span><br> <b><span lang="EN-GB">Conclusion</span></b><span lang="EN-GB">: </span><span lang="EN-GB">To improve access to services for PWD, policymakers should prioritize the development of physical and infrastructural facilities, support employment and economic improvement, empower professionals, enhance public awareness, and strengthen legal protections.</span></span></span></span></div> افراد دارای معلولیت, توانبخشی, رفاه اجتماعی, ایران Services utilization, Persons with disabilities, Rehabilitation, Social welfare, Iran 60 87 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5315-2&slc_lang=fa&sid=1 Neda Alizadeh ندا علیزاده alizadeh.k1997@gmail.com 11200319475328460035621 0009-0007-9370-3838 No Center for Academic and Health Policy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیق و توسعه سیاست‌های دانشگاه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران . Hossein Gerivani حسین گریوانی hgerivani1990@gmail.com 11200319475328460035622 11200319475328460035622 No Department of Health Management, Policy and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه علوم مدیریت، سیاست‌گذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، تهران، ایران. Azam Bazrafshan اعظم بذرفشان bazrafshan.a.83@gmail.com 11200319475328460035623 11200319475328460035623 No HIV/STI Surveillance Research Center, and WHO Collaborating Center for HIV Surveillance, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. مرکز تحقیقات مراقبت اچآیوی و عفونت‌های آمیزشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Haniye Sadat Sajadi حانیه سادات سجادی hsajjadi@tums.ac.ir 11200319475328460035624 11200319475328460035624 Yes Knowledge Utilization Research Center, University Research and Development Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات بهره‌برداری از دانش سلامت، مرکز تحقیق و توسعه سیاست‌های دانشگاه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران،