fa تأثیر همگرایی اقتصادی ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه بر گردشگری سلامت در ایران مدیریت خدمات بهداشتی‌ و درمانی Health Services Management پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><b><span dir="RTL" lang="FA">مقدمه</span></b><span dir="RTL" lang="FA">:</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> گردشگری سلامت از مهمترین شاخص‌های صنعت گردشگری و دارای منافع اقتصادی- اجتماعی می‌باشد.</span><span dir="RTL" lang="FA"> مطالعه حاضر بر آن است تا با رویکردی تحلیلی به بررسی تأثیر همگرایی ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه بر گردشگری سلامت در ایران بپردازد. </span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA">روش</span></b><span dir="RTL" lang="FA">: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد مدل‌سازی و با استفاده از مدل جاذبه تعمیم‌یافته، اثرگذاری همگرایی ایران و کشورهای خاورمیانه بر گردشگری سلامت ایران را در دوره زمانی 1995-2020 مورد بررسی قرار داده است.&nbsp; برای تحلیل داده‌ها از روش داده‌های پانلی و نرم‌افزار </span><span lang="EN-GB">Eviewes 13</span><span dir="RTL" lang="FA"> استفاده شد.</span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA">یافته‌ها</span></b><span dir="RTL" lang="FA">: یک واحد افزایش در تولید ناخالص داخلی ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه به‌ترتیب 1/5 درصد و 0/04 درصد، جمعیت ایران و دیگر کشورهای منتخب خاورمیانه به‌ترتیب 5/4 درصد و 0/5 درصد، هزینه سلامت کشورهای منتخب خاورمیانه 0/04 درصد و نرخ ارز کشورهای خاورمیانه به میزان قابل توجهی منجر به افزایش میزان گردشگری سلامت می‌شوند. هزینه سلامت در ایران و فاصله جغرافیایی بین ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه به‌صورت معنی‌داری بر گردشگری سلامت تاثیر منفی دارند، به‌طوری که یک واحد افزایش در هزینه سلامت ایران به کاهش 0/07 درصدی در گردشگری سلامت منجر می‌شود و همچنین، فاصله جغرافیایی منجر به 0/03 درصد کاهش در این زمینه می‌شود. </span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری</span></b><span dir="RTL" lang="FA">: عوامل اقتصادی و اجتماعی مختلف تأثیر قابل‌توجهی بر گردشگری سلامت دارند. بهبود تولید ناخالص داخلی، جمعیت، هزینه سلامت، نرخ ارز و فاصله جغرافیایی می‌تواند به افزایش گردشگری سلامت در ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه منجر شوند. برای جذب بیشتر گردشگران سلامت باید بر بهبود شرایط اقتصادی و بهداشتی توجه شود.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b><span lang="EN-GB">Introduction: </span></b><span lang="EN-GB"><span style="color:black">Health tourism is currently one of the most important sectors of the tourism industry and offers significant economic and social benefits. It refers to the travel of patients to other countries to acess more affordable healthcare services than those available in their home countries. The present study analytically investigates the impact of the convergence between Iran and selected middle eastern countries on Iran&rsquo;s health tourism</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="background:white"><span style="color:black">.</span></span><span style="background:#eeffde"><span style="color:black"></span></span></span><br> <b><span lang="EN-GB">Method:</span></b><span lang="EN-GB"> <span style="background:white"><span style="color:black">This study employs a descriptive-analytical design combined with a </span></span><span style="color:black">modeling approach, using an extended gravity model to examine the impact of convergence between Iran and middle eastern countries on health tourism in Iran during the period of 1995-2020. For data analysis, the panel data method was applied using Eviews 13 software.</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black"></span></span><br> <b><span lang="EN-GB"><span style="color:black">Result</span></span></b><span lang="EN-GB"><span style="color:black">: The findings indicate that certain variables have a positive and significant impact on health tourism in Iran. A one-unit increase in the gross domestic product (GDP) of Iran and selected countries leads to growth of 1.5% and 0.04%, respectively, while increases in the population of Iran and other thesecountries results in 5.4% and 0.5% growth, respectively. Additionally, health expenditures in selected countries contribute to a 0.04% increase, and fluctuations in exchange rate in selected countries significantly increases health tourism. These findings indicate that strengthening economic conditions and population growth can drive the advancement of health tourism. In contrast, health expenditures in Iran and the geographical distance between Iran and selected countries have a significant negative impact on health tourism.</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black"></span></span><br> <b><span lang="EN-GB"><span style="color:black">Conclusion</span></span></b><span lang="EN-GB"><span style="color:black">: The study highlights the significant influence of diverse economic and social factors on health tourism. It is evident that improvements in GDP, population, healthcare expenses, exchange rates, and geographical distance can contribute to the growth of health tourism in Iran and the select countries. Therefore, to attract more health tourists, it is imperative to focus on improving both economic and healthcare conditions while minimizing geographical constraints. These insights provide valuable guidance for policymakers, planners, and investors in formulating effective strategies to advance this industry.</span></span></span></span></span></div> همگرایی, ایران, کشورهای خاورمیانه, سلامت, گردشگری سلامت convergence, Iran, Middle East countries, health, health tourism 109 119 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5387-1&slc_lang=fa&sid=1 mahmoud eisavi محمود عیسوی meisavi@atu.ac.ir 11200319475328460034432 11200319475328460034432 No Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran. دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. mohamadreza ranjbar fallah محمدرضا رنجبر فلاح Dr.Fallah@mbri.ac.ir 11200319475328460034433 11200319475328460034433 No Monetary and Banking Research Institute of Central Bank, Tehran, Iran. پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، تهران، ایران samira motaghi سمیرا متقی S.motaghi@atu.ac.ir 11200319475328460034434 11200319475328460034434 Yes Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran. دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. fateme taheri فاطمه طاهری f.taheri@gmail.com 11200319475328460034435 11200319475328460034435 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.