en چالش های برآورد قیمت تمام شده در نظام سلامت اقتصاد سلامت Health Economics نامه به سردبیر Letter to Editor <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">اصلاح نظام مدیریت مالی در ایران دارای چهار مرحله است که یکی از مراحل آن اجرای سیستم هزینه یابی و بهای تمام شده، است. [1] اطلاعات در مورد هزینه و بهای تمام شده خدمات سلامت می تواند در تخصیص بهینه منابع، شناسایی سطح عملکرد مراکز فعالیت در مصرف منابع، اصلاح بودجه و نرخ تعرفه موثر باشد. [2] سیستم محاسبه بهای تمام شده خدمات با تهیه اطلاعات اداری وقابل مقایسه در هر زمان که وضعیت غیر عادی می شود، می تواند زنگ خطر را جهت آگاهی مدیران به صدا در آورد. این هشدار به موقع می تواند سازمان را از خطرات </span></span>&nbsp;<span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">مصون بدارد. [3] اما نظام مالی بخش سلامت و بدنه نیروی انسانی آن هنوز راه زیادی تا استقرار و بهره مندی از حسابداری بهای تمام شده دارند. [4] لذا در این مقاله چالش های محاسبه قیمت تمام شده نقد و بررسی شده است. در این راستا چهار مؤلفه در رابطه با چالش‌های محاسبه قیمت تمام شده در بخش سلامت کشور مطرح شده که به ترتیب به هر یک از آنها پرداخته می شود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">مؤلفه 1( مشخص نبودن تعریف قیمت تمام شده):</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> مشخص نبودن تعریف قیمت تمام شده خدمات و محصولات در بخش سلامت از مهمترین چالشها محسوب می شود. چون تعریف کامل و جامعی از قیمت تمام شده وجود ندارد و تعاریف ذکر شده نمی تواند پاسخ موادی از قبیل منظور کردن هزینه های جذب نشده، هزینه های اداری و تشکیلاتی و هزینه استهلاک و از این قبیل را بدهد. در نظر گرفتن این هزینه ها به دلیل تاثیر آن بر روی تعرفه ها و قیمت گذاری اهمیت بسیاری دارد. در قوانین تعاریف مختلفی ارائه شده که لازم است در محاسبات، وحدت رعایت شود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">مؤلفه 2 (تعداد زیاد محصولات و خدمات):</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> تنوع بسیار خدمات و محصولات نظام سلامت انجام این کار را با مشکل مواجه کرده است. علاوه بر تعداد بسیار خدمات و محصولات، مسائلی مانند شیفت کارکنان و جا به جایی آنها در محاسبه بهای تمام شده ابهاماتی ایجاد کرده است. در نظام سلامت خدمات متنوع و متعددی وجود دارد که هر کدام از این خدمات برای افراد مختلف ممکن است معنای متفاوتی داشته باشد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">مؤلفه 3 (نیروی انسانی):</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> دربحث نیروی متخصص، کمبود تعداد افراد با رشته مرتبط وجود دارد و بسیاری از این افراد نیز تخصص کافی و تجربه لازم را ندارند. تخصص و مهارت</span></span>&nbsp;<span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> نیروی انسانی در بخش بهداشت و درمان برای دستیابی به اهداف توسعه ملی ضروری است. چراکه این موضوع پیش نیاز اصلاحات جدی در بهداشت و درمان در قالب نظام نوین مالی است. همچنین باور و اعتقاد افراد به مسئله بهای تمام شده اهمیت بسیاری دارد. تا زمانی که رویکرد افراد از حسابداری نقدی به تعهدی تغییر نکند چالش ها در این زمینه مرتفع نخواهد شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">مؤلفه 4 (ابزار و مدل):</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> در بحث بهای تمام شده مدل های متفاوت و روش های مختلفی برای محاسبه وجود دارد که مرسوم ترین آنها روش سنتی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"> (Traditional costing) </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">و روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"> (Activity-Based Costing (ABC)) </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">است. [5] از طرفی به دلیل نبود استاندارد و شاخص های مرتبط به اولویت های تسهیم مراکز هزینه مشخص نیست. به همین خاطر آزمون و خطا اتفاق می افتد که عواقب بسیاری در پی دارد. همچنین،‌ عوامل دیگری از قبیل مخدوش بودن اطلاعات و معرفی برخی مدل ها مانند (بالا به پایین) یا (پایین به بالا) نیز می تواند مشکلاتی به همراه داشته باشد. لذا، لازم است مدل واحدی وجود داشته باشد که همه در محاسبه از آن تبعیت کنند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> در مجموع رفع چالش های محاسبه قیمت تمام شده مستلرم آموزش تخصصی نیروی انسانی و تدوین استاندارد، شاخص ها و مدل های یکسان جهت محاسبه آن می باشد. آموزش جامع و کاربردی برای کارشناسان در کنار ابزارهای کمکی می تواند بسیاری از ابهامات را برطرف نماید. علاوه بر آن، ایجاد یک نرم افزار یکپارچه که بتواند تمام نرم افزارهای جداگانه را به یکدیگر متصل کرده و از ورود اطلاعات مجدد و موازی جلوگیری کند تاثیر بسزایی در افزایش دقت و صحت محاسبات در صنعت پیچیده بهداشت و درمان دارد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">تضاد منافع:</span></span></strong> &nbsp;<span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">نویسندگان اظهار داشتند که تضاد منافعی وجود ندارد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">تشکر و قدردانی:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> بدین وسیله از همکاری معاونین و کارشناسان دفتر بودجه و پایش عملکرد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تشکر و قدردانی به عمل می آید</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span> قیمت تمام شده, چالش ها Cost price, challenges 9 10 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1483-4&slc_lang=en&sid=1 Seyede Elahe hosseini سیده الهه حسینی hoseinie912@gmail.com 11200319475328460029269 0000000176158283 No PhD student,School of Health Management and Information Sciences, Esfahan University of Medical Sciences, Esfahan دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان Saeed Karimi سعید کریمی karimi@mng.mui.ac.ir 11200319475328460029270 0000000344568733 No دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان Masoud Ferdosi مسعود فردوسی ferdosi1348@yahoo.com 11200319475328460029271 0000000206832719 Yes دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان Mehdi Jafari مهدی جعفری mjafari@iums.ac.ir 11200319475328460029272 000000022899967 No استاد، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران Hamid Baghdoost حمید باغدوست HG.baghdoust1362@protonmail.com 11200319475328460029273 0000000291887828 No حسابدار، جامعه حسابداران رسمی ایران، تهران Payam Mahmoudian پیام محمودیان payam_mahmoudian@yahoo.com 11200319475328460029274 0000000319126044 No دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران