fa اثر بلندمدت تحریم‌ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر سلامت: رویکرد خود رگرسیونی با وقفه های توزیعی مدیریت خدمات بهداشتی‌ و درمانی Health Services Management پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">: بانک مرکزی ایران در سال 1391 با تحریم روبرو شد. تحریم بانک مرکزی، شامل خریدوفروش ملزومات و تجهیزات درمانی نمی&shy; شود. این مقاله از جنبه تجربی، تأثیرگذار بودن تحریم بانک مرکزی&shy; را در بلندمدت بر سلامت افراد در ایران بررسی کرده است.</span></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">روش&shy; ها</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">: : مطالعه حاضر از نوع کاربردی با روش توصیفی-تحلیلی به صورت طولی با استفاده از مدل خود رگرسیونی با وقفه‌های توزیعی در سال‌های بین 1359 تا 1396 انجام شد. جامعه پژوهش داده‌های سالانه کل کشور بود. متغیر وابسته، مرگ‌ومیر سالانه کشور و متغیر مستقل متغیر مجازی تحریم بانک مرکزی است. سایر متغیرهای کنترلی شامل رشد وابستگی سنی، مخارج دولت، واردات، واکسیناسیون سه‌گانه کودکان 12 تا 23 ماهه، صادرات و ازدحام جمعیت، در مدل وارد شده‌اند. تحلیل داده&shy; ها با نرم&shy; افزار </span></span></span><span style="font-size:10.0pt;">Eviews</span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> (نسخه 10) انجام شد.</span></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته&shy; ها</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">: یافته‌ها حاکی از آن است که در بلندمدت تحریم بانک مرکزی، رشد وابستگی سنی، مخارج دولت و واردات، به‌صورت معنی‌دار باعث افزایش مرگ‌ومیر می‌شوند. واکسیناسیون نیز باعث کاهش مرگ‌ومیر شده است. متغیرهای صادرات و ازدحام جمعیت، تأثیر معنی‌داری بر مرگ‌ومیر و سلامت نداشته‌اند.</span></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">: بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش، بهترین استراتژی&shy; های پیشنهادی برای کاهش مرگ &shy;ومیر (افزایش سلامت) در بلندمدت شامل حذف تحریم و یا کاهش اثرات آن، اتخاذ سیاست‌های اجتماعی و جمعیتی مناسب در راستای کاهش وابستگی سنی، استفاده کارآمد از منابع مالی کشور در بودجه عمومی دولت و واردات، انتخاب سیاست&shy; های مناسب سلامت عمومی مانند واکسیناسیون است.</span></span></span> <span dir="LTR"><strong>Introduction:</strong> The central bank of Iran has been under sanction since 2012. According to the debates, these sanctions do not include purchasing medical supplies and equipment. This paper is checking if central bank&rsquo;s sanction is effective on health of ordinary people in the long-run from an empirical view.</span><br> <span dir="LTR"><strong>Methods:</strong> The present applied study was a descriptive, analytical, and annual longitudinal one conducted between 1980 and 2017. The study population included the whole population of Iran. The dependent variable was the number of annual death, and the independent variable was the dummy variable of sanction. Other control parameters including the growth of age dependency ratio, government expenditure, imports, DPT vaccination, Exports and population density were included in the model. Data analysis was performed using Auto-regressive Distributed Lag (ARDL) model by the Eveiws-10 software.</span><br> <span dir="LTR"><strong>Results:</strong> the findings showed that in the long run, the sanctions imposed on the central bank, growth of age dependency ratio, government expenditure, and imports increased mortality. Vaccination decreased mortality, while exports and population density did not have any effect on mortality and health.</span><br> <span dir="LTR"><strong>Conclusion:</strong> Based on these findings, the best strategies for reducing the mortality (promoting health status) in the long run are as follows: removing sanctions or reducing its effects, taking good social and population policies, reducing age dependency ratio, using financial resources for government expenditure and imports efficiently, and choosing proper public health policies such as vaccination.</span> تحریم, بانک مرکزی, سلامت, رویکرد خود رگرسیونی با وقفه های توزیعی, مدل گروسمن Sanctions, Central bank, Health, ARDL approach, Grossman Model 98 109 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3099-2&slc_lang=fa&sid=1 Behroz Abhari بهروز ابهری egbehroz@yahoo.com 11200319475328460025048 0000000169519087 No PhD Student, Faculty of Humanities, Miyaneh Branch Islamic Azad University, Miyaneh, Iran. دانشجوی دکتری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه، میانه Roya Aleemran رؤیا آل عمران Aleemran@iaut.ac.ir 11200319475328460025049 0000000197965340 Yes Associate Professor, Faculty of Management, Economics and Accounting, Tabriz Branch Islamic Azad University, Tabriz, Iran. دانشیار، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز Habib Aghajani حبیب آقاجانی h.aghajani@tabrizu.ac.ir 11200319475328460025050 0000000208371012 No Assistant Professor, Faculty of Economics and Management, Tabriz University, Tabriz, Iran. استادیار، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز