fa طراحی الگوی ساختار مدیریَت بلایا برای ایران پژوهشي Research مقدمه : یکی از مهمترین چالش های زمان حاضر، نیاز به داشتن نظام مدیریَت بلایا در مواجهه با بلایای طبیعی و انسان ساخته است. برای استقرار چنین نظام مدیریَتی در یک کشور، نیاز اساسی به طراحی ساختار سازمانی و تشکیلاتی خاص در زمینه مدیریَت بلایا می باشد. هدف این پژوهش طراحی الگوی ساختار مدیریَت بلایا برای ایران بود. روش بررسی : این پژوهش از نوع تطبیقی با ارائه ی الگوی کاربردی است. جامعه ی پژوهش در بخش طراحی ساختار مدیریَت بلایا عبارت اند از؛ ساختار مدیریَت بلایای کشورهای آمریکا، ژاپن، استرالیا، هند، ترکیه و اندونزی در مقایسه با ایران. اطلاعات مورد استفاده در تحقیق از منابع علمی و کتابخانه ای عمدتا منابع خارجی- شامل کتب، مجلات علمی، مستندات، انتشارات و گزارش های رسمی و مکتوب- و منابع و اطلاعات داخلی است که از طریق پست الکترونیک و اینترنت مستقیم از پایگاه های الکترونیکی مربوط در کشورهای مورد مطالعه کسب شده اند. برای طراحی مدل ساختاری پژوهش، از متون و مطالعات مرتبط، مدل عمومی ساختار و سازماندهی مدیریَت بلایا در کشورهای مورد مطالعه استفاده شد. این الگو با استفاده از روش دلفی به نظر و نقد 30 نفر از صاحب نظران و خبرگان امر رسیده و مورد تحلیل علمی قرار گرفت و الگوی نهایی ارائه شد . یافته ها : مطالعه های مربوط به کشورهای منتخب نشان داد که کشور های توسعه یافته دارای ساختار سازمانی مدیریَت بلایا با پوشش قرار دادن بلایای طبیعی و غیر طبیعی در زیر یک مجموعه ی متمرکزبوده که ابعاد ساختاری آن از رسمیَت ، تمرکز و پیچیدگی بالایی برخوردار می باشد؛و ساختار نظام مدیریَت بلایا در بیشتر کشورهای مورد مطالعه در قالب یک سازمان مستقل زیر نظر بالاترین مقام اجرایی کشور قرار دارد. اکثر کشورها بر کلیَه ی مراحل مدیریَت بلایا یعنی پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازسازی توجَه دارند. الگوی طراحی شده در این پژوهش نیز ، با توجه به اصول به دست آمده از یافته های پژوهش-مانند در نظر گرفتن طرح پایه؛ مجموعه ای واحد و متمرکز در قالب سازمان برای بلایای طبیعی و انسان ساخته؛ شورای بلند پایه در سطح کلان و سایر سطوح و لزوم سطح بندی ارائه خدمات و مطابق با شرایط ایران- ارائه شده است . نتیجه گیری : با توجَه به وسعت ایران، تنوع بلایای مختلف و شدَت و تعدَد آن ها، وجود طرحی جامع و ساختاری جدید و مدون برای نظام مدیریَت بلایا از نیازهای اساسی کشور به شمار می رود. بهره گیری از یک الگوی ساختاری مناسب می تواند به نحو شایسته ای در جهت صرفه اقتصادی، کاستن از موانع بوروکراتیک و سرعت بخشیدن روند امور مرتبط با مدیریَت بلایای کشور موثر واقع شود. Introduction: One of the most important challenges of our time is the need to have a system of disaster management to confront the natural and man made disasters. In order to set in place such a system in a country, there is an essential necessity to design a special organizational structure in the areas of disaster management. The main objective of this study was to design a structural model for disaster management in Iran. Methods: This is a comparative study with an applied proposed model. In planning this structure of disaster management, the study is based on institutional structures of United Stats of America, Japan, Australia, India, Turkey and Indonesia in comparison with Iran. The information used in this study has been researched both from first hand scientific and bibliographical sources mainly from foreign sources like books, scientific magazines, official reports which have been obtained directly from databases in the related countries and domestic printed and official published documents. In planning the structural research model, the original model was based on comparative studies and situational analysis of related countries. This model was conceived using Delphi scientific technique and put for scrutiny by 30 of scientific scholars and professionals in the field of disaster management and then the final model was proposed. Results: The results of studies in selected countries showed that: developed countries have an organizational structure for disaster management that is able to respond to natural and man made disasters in one centralized command structure with a structural pattern that enjoys a high degree of centralized complexity and formal structure. Meantime the results in most countries studied showed that the structure of disaster management is in the form of exclusive independent organization under the countries highest executive's authorities. Most countries attention to the whole system of organizing disaster management is focused on process of mitigation, forecasting, preparedness, response and recovery. The pattern designed in this study was also prepared based on the findings of this study's conclusion , like considering basic plan a centralized unique organization for natural and man made disasters a high level council in macro level and other levels with a need to categorize the delivery services in accordance with the conditions of Iran was proposed. Conclusion: Paying attention to Iran's vastness variety of disasters and its degree of strength necessity of existence of a prevailing plan, a need for a new organizational structure is felt as one of the countries' essential needs in the field of disaster management. Use of a suitable and deserving structural model will lead to increase economic advantage, reduction of beurocratic barriers and speeding up disaster management related activities. ساختار، مدیریَت بلایا، ایران Structure, Disaster Management, Iran 47 56 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-184&slc_lang=fa&sid=1 Mohebbifar R رفعت محبی فر 1120031947532846005711 1120031947532846005711 Yes Tabibi S.J سید جمال الدین طبیبی 1120031947532846005712 1120031947532846005712 No Asefzadeh S سعید آصف زاده 1120031947532846005713 1120031947532846005713 No