fa ضرورت ایجاد رشته کتابداری بالینی در مقطع کارشناسی ارشد پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b mitra;">مقدمه: </span></strong><span style="font-family:b zar;">یکی از اصیل‌ترین وظایف مراکز آموزش نیروی انسانی، ارائه آموزش‌های متناسب با نیازهای بازار کار است. [1] بررسی نوشتارهای حوزه کتابداری عام در ایران بیانگر آن است که صاحب&rlm;نظران، برنامه&shy;های آموزشی این حوزه را به دلیل پیروی درس‌ها از پارادایم سنتی و نسبتاً منسوخ کتابخانه، کم‌توجهی به آموزش مهارت&shy;های مورد نیاز در جامعه&shy;ی اطلاعاتی نوین، وجود درس&shy;های کم ارتباط یا غیرتخصصی، استفاده نکردن از واژگان مناسب، ضعف در ارائه محتوای درس&shy;ها و عدم همگامی با تحولات فن‌آوری ناکارآمد دانسته و خواستار بازنگری در سرفصل&shy;ها شده&shy;اند. [2]</span><strong><span style="font-family:b mitra;"></span></strong><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">یکی از مشکلات گرایش پزشکی این رشته علاوه بر مشکلات ذکر شده، همپوشانی و مشابهت بیش از 60 درصد سرفصل&shy;های هر سه مقطع آن با سرفصل&shy; گرایش&shy;های غیرپزشکی رشته است که جای تأمل بسیار دارد. [3] </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین، لازم است جنبه بالینی و پزشکی این گرایش با راهکارهایی همچون افزودن مباحث پزشکی و استفاده ترکیبی از مدرسان کتابداری و بالینی تقویت شود تا این رشته بر گرایش پزشکی خود تمرکز بیشتری کرده و بخش خدمات آن به جامعه پزشکی و بیماران برجسته&shy;تر شود. تنها در این صورت است که نیاز به آن در نظام سلامت ایجاد یا تقویت خواهد شد و در غیر این صورت محکوم به حذف بوده و جای خود را به رشته&shy;های دانشگاهی جدیدتر خواهد داد. [1]</span></span></span><br> <span style="font-family:b zar;">بدین منظور پیشنهاد می&shy;شود که گرایش یا رشته جدیدی با عنوان کتابداری بالینی در مقطع کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی بنا به دلایل و ضرورت‌های زیر ایجاد شود:</span><span dir="LTR"></span> <ol> <li dir="RTL" style="text-align:justify;"><span style="font-family:b zar;">اهمیت ارائه خدمات کتابداری بالینی به جامعه پزشکی: این خدمات می‌تواند برای گروه‌های هدفی چون تیم درمان، بیمار، خانواده بیمار و نظام کلی سلامت باشد و تنها افراد دارای آموزش و تجربه لازم قادر به ایفای این نقش می‌باشند. [4]</span><span dir="LTR"></span></li> <li dir="RTL" style="text-align:justify;"><span style="font-family:b zar;">اهمیت بازنگری برنامه&shy;های درسی در نظام آموزش عالی:</span> <span style="font-family:b zar;">پایش و بازنگری برنامه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">ریزی درسی به طور نظام‌مند می‌تواند سبب بهبود فرآیند آموزش و در نتیجه افزایش مهارت‌های نیروی انسانی، هماهنگی با بازار کار و نیازهای زمانی و مقطعی جامعه، هماهنگی با تحولات و پارادایم‌های علمی و ایجاد روحیه خلاق و تفکر انتقادی </span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">شود. [3]</span><span dir="LTR"></span></li> <li dir="RTL" style="text-align:justify;"><span style="font-family:b zar;">مطابقت با اسناد بالادستی و سیاست‌های کلی وزارت بهداشت در خصوص بسته‌های تحول و نوآوری در آموزش پزشکی: می‌توان براساس دو بسته از بسته&shy;های مذکور بحث ضرورت ایجاد گرایش یا رشته </span><span style="font-family:b zar;">کتابداری بالینی </span><span style="font-family:b zar;">را تبیین نمود. این دو بسته عبارتند از بسته &quot;آموزش پاسخگو و عدالت محور&quot; و بسته &quot; توسعه راهبردی، هدفمند و مأموریت‌گرای برنامه‌های آموزش عالی سلامت&quot; که بر بازنگری و تدوین برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای کشور تأکید می‌کنند. [5] </span><span dir="LTR"></span></li> <li dir="RTL" style="text-align:justify;"><span style="font-family:b zar;">فقدان برنامه آموزشی رسمی و غیررسمی برای </span><span style="font-family:b zar;">کتابداری بالینی در کشور: در حال حاضر</span><span style="font-family:b zar;"> کارگاه‌های آموزشی محدودی در حوزه کتابداری بالینی توسط وزارت بهداشت برگزار شده است. اما، ایجاد جایگاه قانونی و رسمی برای کتابداری بالینی نیازمند برنامه آموزشی رسمی و مشخصی است که توانمندی‌های تخصصی لازم را در افراد ایجاد کند. </span><span dir="LTR"></span></li> </ol> <strong><span style="font-family:b zar;">نتیجه‌گیری</span></strong><br> <span style="font-family:b zar;">با توجه به مواردی که مطرح شد، می‌توان در یک جمع&shy;بندی چنین نتیجه گرفت که یکی از مباحث جدید در حوزه اطلاعات بالینی، بحث کتابدار بالینی است که به صورت موفق در برخی کشورها اجرا شده و براساس مطالعات انجام شده، از سوی متخصصین بالینی نیز پذیرفته شده است. بر اساس این مطالعات، کتابدار بالینی نیازمند کسب دانش و مهارت‌هایی از قبیل آشنایی با مباحث پایه بالینی، پزشکی مبتنی بر شواهد، آمار و اپیدمیولوژی، بازیابی اطلاعات بالینی، و ارزیابی نقادانه شواهد از طریق آموزش و تجربه است. از آنجایی که نظام آموزش عالی و سیاست‌های وزارت بهداشت در حوزه آموزش پزشکی نیز بر تدوین و بازنگری در برنامه‌های آموزشی مبتنی بر نیازهای جامعه تأکید دارد و تاکنون برای ایفای نقش یا شغل کتابدار بالینی در ایران برنامه‌ریزی اصولی، مدون و رسمی‌ صورت نگرفته است، یکی از راه‌های مؤثر در تربیت این افراد در کنار آموزش ضمن خدمت برای دانش&shy;آموختگان قبلی این رشته، می&shy;تواند ایجاد رشته یا گرایش کتابداری بالینی در مقطع کارشناسی ارشد برای دانشجویان جدیدالورود باشد.</span><br> &nbsp; <strong>The Necessity of Master&rsquo;s Degree in Clinical Librarianship </strong> کتابداری بالینی, ایجاد رشته Clinical Librarianship 9 11 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1684-3&slc_lang=fa&sid=1 Firoozhe Zare_Farashnandi فیروزه زارع فراشبندی f_zare@mng.mui.ac.ir 11200319475328460022669 11200319475328460022669 No Heath Information Technology Research Centre, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات در امور سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammadreza Hashemian محمدرضا هاشمیان mr.hashemian553@gmail.com 11200319475328460022670 11200319475328460022670 Yes Heath Information Technology Research Centre, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات در امور سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان