fa نابرابری‌های درآمدی در شیوع اختلالات روانی در میان بزرگسالان ایرانی: مرور نظام‌مند و فراتحلیل اقتصاد سلامت Health Economics مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مقدمه:</span></b> <span lang="AR-SA">اختلالات روانی سهم قابل توجهی از بار بیماری‌ها را تشکیل می‌دهند. شواهد نشان می‌دهد که توزیع مشکلات سلامت روان در بسیاری از مطالعات با نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی همراه است. با توجه به اهمیت این موضوع، این مطالعه با هدف مرور نظام‌مند و فراتحلیل مطالعات انجام‌شده در ایران و برآورد شاخص تمرکز تجمیعی اختلالات روانی در بزرگسالان طراحی شد.<span style="color:red"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش‌ها:</span></b> <span lang="AR-SA">این مطالعه با روش مرور نظام‌مند و فراتحلیل انجام شد. مطالعات مرتبط به زبان‌های انگلیسی و فارسی که از ابتدای سال 2000 تا 2025 شاخص تمرکز اختلالات روانی بالغان ایرانی را گزارش کردند، از 8 پایگاه علمی معتبر بازیابی و تحلیل شدند. پس از انجام فرآیند غربالگری مقالات بازیابی‌شده، کیفیت آن‌ها ارزیابی و داده‌های مرتبط استخراج شد. تجمیع و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار </span><span dir="LTR">R</span><span lang="AR-SA"> نسخه 4.5.1 و با به‌کارگیری مدل اثرات تصادفی و فاصله اطمینان </span><span lang="FA">۹۵</span><span lang="AR-SA"> درصد انجام شد.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها:</span></b> <span lang="AR-SA">شاخص تمرکز تجمیعی شیوع اختلالات روانی در بین بالغان ایرانی 0/13- بود که نشان‌دهنده تمرکز آنها در فقراست؛ به‌عبارت دیگر هر چه از گروههای فقیرتر ایرانی به سمت گروه‌های ثروتمندتر</span> <span lang="AR-SA">حرکت می‌کنیم، شیوع اختلالات روانی کاهش می‌یابد. ناهمگونی بالایی در شاخص تمرکز مطالعات مختلف یافت شد، اما تحلیل زیرگروه‌ها نتوانست منابع آن را شناسایی کند</span><span dir="LTR">.</span><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,sans-serif"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری:</span></b> <span lang="FA">یافته‌ها نشان داد اختلالات روانی در گروه‌های کم‌درآمد ایرانی متمرکزتر است؛ لذا توصیه می‌شود سیاستگذاران کشور با طراحی و اجرای سیاست‌های مطلع از شواهد پژوهشی ازجمله شناسایی گروه‌های آسیب‌پذیر و اعطای یارانه‌های هدفمند، توسعه حمایت</span><span dir="LTR" lang="FA">&lrm;</span><span lang="FA">‌های اجتماعی برای اقشار کم‌درآمد و توزیع عادلانه منابع سلامت، گام‌های موثری برای کاهش نابرابری‌های سلامت روان بردارند. </span><span lang="AR-SA"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Mental disorders account for a substantial proportion of the global burden of disease. Evidence suggests that the distribution of mental health problems is accompanied by socioeconomic inequalities in many studies. Given the importance of this issue, the present study was conducted as a systematic review and meta-analysis to estimate the pooled concentration index of mental disorders among Iranian adults.</span></span><br> <span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> This systematic review and meta-analysis was conducted on relevant studies published in English and Persian from January 2000 to 2025 that reported the concentration index of mental disorders among Iranian adults. Relevant studies were retrieved from eight major scientific databases. After screening the identified articles, their quality was assessed and relevant data were extracted. Data synthesis and analysis were performed using R software (version 4.5.1), applying a random-effects model with 95% confidence intervals.</span></span><br> <span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The pooled concentration index of mental disorder prevalence among Iranian adults was &minus;0.13, indicating a higher concentration among individuals with lower socioeconomic status. In other words, the prevalence of mental disorders decreases as socioeconomic status increases from poorer to richer groups. High heterogeneity was observed across studies; however, subgroup analyses were unable to identify its sources.</span></span><br> <b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The findings indicate that mental disorders are more concentrated among low-income Iranian populations. Therefore, policymakers are encouraged to implement evidence-informed strategies, including identifying vulnerable groups, providing targeted subsidies, strengthening social support for low-income populations, and ensuring equitable distribution of health resources to reduce mental health inequalities.</span></span></span></div> شاخص تمرکز, نابرابری‌های سلامت, اختلالات روانی, نابرابری‌های اجتماعی- اقتصادی, مرور نظام‌مند و فراتحلیل, ایران Concentration index, health inequalities, mental disorders, socioeconomic inequalities, systematic review and meta-analysis, Iran 0 0 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-763-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad-Hasan Imani-Nasab محمدحسن ایمانی نسب imani_mh@yahoo.com 11200319475328460036699 11200319475328460036699 No Social Determinants of Health Research Center, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران. Elaheh Askari الهه عسکری dr.askari2011@gmail.com 11200319475328460036700 11200319475328460036700 No Nutritional Health Research Center, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات بهداشت تغذیه، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران. Razyeh Bajoulvand راضیه باجولوند r.bajoulvand1994@gmail.com 11200319475328460036701 11200319475328460036701 No Student Research Committee, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Rasool Mohammadi رسول محمدی rasool.mehr2002@gmail.com 11200319475328460036702 11200319475328460036702 No Nutritional Health Research Center, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran. مرکز تحقیقات بهداشت تغذیه، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران. Soraya Nouraei Motlagh ثریا نورایی مطلق mania0508@gmail.com 11200319475328460036703 11200319475328460036703 Yes Social Determinants of Health Research Center, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران.