fa بازنگری و طراحی برنامه درسی کارورزی مقاطع تحصیلات تکمیلی کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی Medical Librarianship and Information Science پژوهشي Research <p data-end="699" data-start="341" style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مقدمه</span></b><span lang="AR-SA">: </span><span lang="FA">امروزه، عرصه‌های کار کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی از کتابخانه‌ها به مراکز اطلاعاتی، پژوهشی، بالینی، فناوری و فضای مجازی تغییر و گسترش یافته است</span><span lang="AR-SA">. از‌این‌رو، تطبیق برنامه‌های درسی این رشته با نیازهای روز جامعه امری ضروری است. این مطالعه با هدف بازنگری و طراحی برنامه درسی کارورزی مقاطع تحصیلات تکمیلی کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی براساس نیازهای حرفه‌ای جدید این رشته انجام شد.</span> <span lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش‌ها</span></b><span lang="AR-SA">: پژوهش حاضر به‌صورت ترکیبی (کمی</span><span lang="AR-SA">&ndash;</span><span lang="AR-SA">کیفی) در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، داده‌های کمی از طریق نظرسنجی </span><span lang="FA">۳۶۰</span><span lang="AR-SA"> درجه با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته، میان دانشجویان، دانش‌آموختگان، اساتید و مدیران مراکز کارورزی در بازه سه ماهه (آذرتا بهمن1402) گردآوری و با آمار توصیفی در نرم‌افزار</span><span dir="LTR" lang="EN-GB"> SPSS</span><span lang="AR-SA">تحلیل شد. در مرحله دوم، داده‌های کیفی از طریق بحث‌های گروهی متمرکز با سیاست‌گذاران رشته بر اساس الگوی کروگر و کیسی جمع‌آوری و با روش تحلیل </span><span lang="FA">موضوعی</span><span lang="AR-SA"> بررسی شد تا چارچوبی برای بازنگری برنامه کارورزی در رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی ارائه شود.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها: </span></b><span lang="AR-SA">درحیطه اهمیت و ضرورت کارورزی، تمام شرکت‌کنندگان موافق بودند کهکارورزی پلی بین دروس و عرصه‌های کاری است. درحیطه عرصه و محل، توسعه کارورزی درکتابداری بالینی-پزشکی و عمل مبتنی بر شواهد در دوره کارشناسی ارشد با میانگین(0/67</span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA">4/59) و مشارکت در اموراجرایی، مدیریتی و سیاست‌گذاری در دوره دکتری با میانگین (0/74</span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA"> 4/59) مورد توافق قرار گرفت. دانشجویان باگسترش محل کارورزی به سایر مراکز (0/78</span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA"> 4/33) و چندمرکزی بودن آن برای کسب تجربه و مهارت (0/73</span><span lang="AR-SA">&plusmn; 4/40) موافق بودند. در بخش کیفی، اجرای کارورزی در سه مرحله و چهار حیطه بالینی-پزشکی، فناوری و ارتباطات، پژوهش وکتابخانه‌ها و مراکز اطلاعاتی مورد توافق قرار گرفت.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="AR-SA">بین آموزش عملی رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی و نیازهای واقعی جامعه فاصله وجود دارد. پرکردن این شکاف نیازمند بازنگری اساسی درکل برنامه درسی کارورزی این رشته می‌باشد. برنامه‌های کارورزی باید شامل راهنمایی‌های دقیق، فرصت‌های آموزش عملی و محیط‌های حمایتی باشد که دانشجویان رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی را برای ورود به مراحل بالاتر تحصیل و حرفه آماده کند.</span></span></span></span></span></span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b><span lang="EN-GB">Introduction</span></b><span lang="EN-GB">: The professional landscape of Medical Library and Information Science (MLIS) has undergone significant transformation, extending beyond traditional libraries to encompass information management, research support, clinical practice, technological innovation, and virtual environments. Revising the MLIS curriculum, particularly the internship program, is essential to meet contemporary professional and societal demands. This study aimed to revise the MLIS internship curriculum based on current field requirements.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span><br> <b><span lang="EN-GB">Method</span></b><span lang="EN-GB">: This mixed-method study included two phases. In the quantitative phase, a researcher-developed questionnaire was administered through a nationwide 360-degree survey to MLIS students, graduates, faculty members, and internship supervisors (December 2023&ndash;February 2024). Data were analyzed using descriptive statistics in SPSS version 28. In the qualitative phase, three focus group discussions were held with 16 educational policymakers, guided by the Krueger and Casey framework. Thematic analysis was performed to identify key domains and formulate a comprehensive internship model.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span><br> <b><span lang="EN-GB">Results</span></b><span lang="EN-GB">: Participants strongly agreed that internship bridges academic education and professional practice. High agreement supported developing clinical-medical librarianship and evidence-based practice for Master&rsquo;s students (mean: 4.59&plusmn;0.67) and executive, managerial, and policymaking roles for Ph.D. students (mean: 4.59&plusmn;0.74). Students endorsed expanding internship sites (mean: 4.33&plusmn;0.78) and implementing multi-site internship experiences (mean: 4.40&plusmn;0.73). Qualitative findings supported a three-phase internship across four domains: clinical-medical, technology and communication, research, and traditional libraries/information centers.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span><br> <b><span lang="EN-GB">Conclusion</span></b><span lang="EN-GB">: A persistent gap exists between practical training and real-world professional needs. Addressing this gap requires fundamental revision of internship curriculum, including detailed guidelines, diverse practical opportunities, and supportive environments to effectively prepare students for academic progression and professional success.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></div> کارورزی, برنامه درسی, کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی, آموزش, تحصیلات تکمیلی Internship, Curriculum, Medical library and information science, Education, Graduate 85 98 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4125-3&slc_lang=fa&sid=1 Vahideh Zarea Gavgani وحیده زارع گاوگانی vgavgani@gmail.com 11200319475328460035785 11200319475328460035785 No Tabriz Health Services Management Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Mina Mahami-Oskouei مینا محامی اسکویی mmahami24@yahoo.com 11200319475328460035786 11200319475328460035786 Yes Department of Medical Library and Information Science, School of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز،ایران. Leila Nemati-Anaraki لیلا نعمتی انارکی lnemati@yahoo.com 11200319475328460035787 11200319475328460035787 No Department of Medical Library & Information Sciences, School of Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Sirous Panahi سیروس پناهی siruspanahi@gmail.com 11200319475328460035788 11200319475328460035788 No Department of Medical Library & Information Sciences, School of Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Firoozeh Zare-Farashbandi فیروزه زارع فراشبندی firoozeh.zarephd@gmail.com 11200319475328460035789 11200319475328460035789 No Department of Medical Library and Information Sciences, School of Management and Medical Information Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، ، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Hasan Ashrafi-Rizi حسن اشرفی ریزی ashrafi.h89@gmail.com 11200319475328460035790 11200319475328460035790 No Department of Medical Library and Information Sciences, School of Management and Medical Information Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، ، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Maryam Okhovati مریم اخوتی okhovati.maryam@gmail.com 11200319475328460035791 11200319475328460035791 No Department of Medical Library and Information Sciences, School of Management and Medical Informatics, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، ، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Maryam Shekofteh مریم شکفته shekofteh_m@yahoo.com 11200319475328460035792 11200319475328460035792 No Department of Medical Library and Information Sciences, School of Allied Medical Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، ، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی, تهران ، ایران