fa تحلیل پتانسیل‌ها و موانع گردشگری سلامت: مطالعه‌ای کیفی در شهر مراغه، ایران اقتصاد سلامت Health Economics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مقدمه</span></b><span lang="AR-SA">: گردشگری سلامت راهبردی مهم برای جذب سرمایه خارجی است ولی ظرفیت‌های بهره‌برداری نشده‌ای در مناطقی مانند آذربایجان و شهر مراغه وجود دارد که می‌توانند در توسعه این صنعت نقش مؤثری ایفا کنند</span><span lang="FA">. </span><span lang="AR-SA">هدف از مطالعه حاضر تعیین پتانسیل‌ها و موانع توسعه گردشگری سلامت در شهر مراغه بود</span><span dir="LTR" lang="EN-GB">.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش‌ها:</span></b><span lang="FA"> مطالعه کیفی حاضر با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته در سال1403 انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمام افراد خبره در حوزه گردشگری سلامت و سازمان‌های مرتبط در شهرستان مراغه بود. نمونه‌گیری ابتدا به روش هدفمند و سپس به روش گلوله‌برفی انجام شد. این فرآیند تا رسیدن به نقطه اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های جمع‌آوری‌شده به روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند<b>.</b></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="AR-SA"> شهرستان مراغه از پتانسیل‌های قابل‌توجهی شامل منابع طبیعی درمانی، زیرساخت‌های ارتباطی و جغرافیایی مطلوب و همچنین خدمات سلامت تخصصی در حوزه‌هایی همچون قلب و نوزادان برخوردار است. موانع گسترده‌ای از قبیل کمبودهای زیرساختی در بخش‌های اقامتی و درمانی، ضعف در بازاریابی، نبود همکاری مؤثر بین‌بخشی و نیز سطح ناکافی فرهنگ گردشگرپذیری امکان بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها را محدود ساخته است. در سطح عملیاتی، موانع بیمارستانی از جمله کمبود نیروی متخصص، ضعف در مهارت‌های ارتباطی کارکنان، مسائل مالی و نبود برنامه‌ریزی یکپارچه به چشم می‌خورد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری</span></b><span lang="AR-SA">: مراغه، با وجود پتانسیل‌های گردشگری، در توسعه گردشگری سلامت با چالش‌هایی مواجه است. بهبود زیرساخت‌های گردشگری و گردشگری سلامت، شفاف‌سازی هزینه‌های درمانی، همکاری بین‌بخشی و توسعه فعالیت‌های بازاریابی، جذب سرمایه‌گذار، کاهش بروکراسی و افزایش امنیت از عوامل کلیدی در رشد این صنعت است.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:2;"><span style="background:white"><b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">Introduction</span></b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">:&nbsp;Health tourism has emerged as an important strategy for economic diversification and attracting foreign investment, drawing global attention. Although regions such as Azerbaijan in Iran, particularly Maragheh, hold considerable untapped potential, systematic efforts to utilize these capacities remain limited. This study aimed to identify main potentials and barriers for developing health tourism in Maragheh.</span><span style="border:none windowtext 1.0pt; font-size:10.0pt; padding:0cm"></span></span><br> <span style="background:white"><b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">Methods</span></b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">:&nbsp;This qualitative study was conducted in 2024 using semi-structured, in-depth interviews. Experts and key stakeholders in health tourism and related organizations in Maragheh County were recruited through purposive and snowball sampling until theoretical saturation. Data collection and analysis were occurred simultaneously. Thematic content analysis was applied, including transcription, initial coding, and theme development through rigorous review and consensus.</span></span><br> <span style="background:white"><b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">Results</span></b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">:&nbsp;The development of health tourism in Maragheh is influenced by three main domains. The county has significant potential, such as therapeutic natural resources (mineral springs), a favorable geographical location, and specialized health services. However, major obstacles, such as inadequate infrastructure for accommodation and treatment, weak marketing, lack of intersectoral collaboration, and a limited tourist-friendly culture, restrict capacity utilization. Furthermore, hospital-specific operational barriers exist, such as staff shortages, weak communication skills, financial constraints, and lack of integrated planning, clearly reflected in long waiting times due to high non-local patient admissions.</span></span><br> <span style="background:white"><b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">Conclusion</span></b><span lang="EN-GB" style="border: 1pt none windowtext; padding: 0cm;">:&nbsp;Despite its potential, Maragheh faces challenges in developing health tourism. Improving tourism and health infrastructure, clarifying treatment costs, fostering intersectoral collaboration, expanding marketing, attracting investors, reducing bureaucratic barriers, and enhancing security are essentials for the growth of this industry.</span></span></span></span></span></div> گردشگری, گردشگری سلامت, گردشگری پزشکی, رشد و توسعه, ایران Tourism, Medical tourism, Health tourism, Development, Iran 24 42 http://jha.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-953-3&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Yoshari پریسا یوشاری pari_yoshari2000@yahoo.com 11200319475328460035780 0009-0004-0312-6132 No Student Research Committee, School of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Mona Jalali مونا جلالی monajalali.1373@gmail.com 11200319475328460035781 0009-0007-3594-1096 No Department of Health Policy and Management, School of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. گروه مدیریت و سیاست گذاری سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Samira Raoofi سمیرا رئوفی samira.raoofi@gmail.com 11200319475328460035782 11200319475328460035782 No Department of Health Policy and Management, School of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. گروه مدیریت و سیاست گذاری سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Elaheh Haghgoshayie الهه حق گشایی ezd_ehm2010@yahoo.com 11200319475328460035783 11200319475328460035783 No Department of Health Care Management, School of Health Management and Information Sciences, Maragheh University of Medical Sciences, Maragheh, Iran. گروه مدیریت و سیاست گذاری سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مراغه، مراغه، ایران. Rahim Khodayari-Zarnaq رحیم خدایاری زرنق rahimzarnagh@gmail.com 11200319475328460035784 11200319475328460035784 Yes Research Center for Evidence-Based Health Management, Maragheh University of Medical Sciences, Maragheh, Iran. مرکز تحقیقات مدیریت سلامت مبتنی بر شواهد، دانشگاه علوم پزشکی مراغه، مراغه، ایران